Mahabharata · 27 verses
Read this chapter as a bookदमयन्त्युवाचन मामर्हसि कल्याण पापेन परिशङ्कितुम्मया हि देवानुत्सृज्य वृतस्त्वं निषधाधिप
damayantyuvācana māmarhasi kalyāṇa pāpena pariśaṅkitummayā hi devānutsṛjya vṛtastvaṃ niṣadhādhipa
तवाभिगमनार्थं तु सर्वतो ब्राह्मणा गताःवाक्यानि मम गाथाभिर्गायमाना दिशो दश
tavābhigamanārthaṃ tu sarvato brāhmaṇā gatāḥvākyāni mama gāthābhirgāyamānā diśo daśa
ततस्त्वां ब्राह्मणो विद्वान्पर्णादो नाम पार्थिवअभ्यगच्छत्कोसलायामृतुपर्णनिवेशने
tatastvāṃ brāhmaṇo vidvānparṇādo nāma pārthivaabhyagacchatkosalāyāmṛtuparṇaniveśane
तेन वाक्ये हृते सम्यक्प्रतिवाक्ये तथाहृतेउपायोऽयं मया दृष्टो नैषधानयने तव
tena vākye hṛte samyakprativākye tathāhṛteupāyo'yaṃ mayā dṛṣṭo naiṣadhānayane tava
त्वामृते न हि लोकेऽन्य एकाह्ना पृथिवीपतेसमर्थो योजनशतं गन्तुमश्वैर्नराधिप
tvāmṛte na hi loke'nya ekāhnā pṛthivīpatesamartho yojanaśataṃ gantumaśvairnarādhipa
तथा चेमौ महीपाल भजेऽहं चरणौ तवयथा नासत्कृतं किंचिन्मनसापि चराम्यहम्
tathā cemau mahīpāla bhaje'haṃ caraṇau tavayathā nāsatkṛtaṃ kiṃcinmanasāpi carāmyaham
अयं चरति लोकेऽस्मिन्भूतसाक्षी सदागतिःएष मुञ्चतु मे प्राणान्यदि पापं चराम्यहम्
ayaṃ carati loke'sminbhūtasākṣī sadāgatiḥeṣa muñcatu me prāṇānyadi pāpaṃ carāmyaham
तथा चरति तिग्मांशुः परेण भुवनं सदास विमुञ्चतु मे प्राणान्यदि पापं चराम्यहम्
tathā carati tigmāṃśuḥ pareṇa bhuvanaṃ sadāsa vimuñcatu me prāṇānyadi pāpaṃ carāmyaham
चन्द्रमाः सर्वभूतानामन्तश्चरति साक्षिवत्स विमुञ्चतु मे प्राणान्यदि पापं चराम्यहम्
candramāḥ sarvabhūtānāmantaścarati sākṣivatsa vimuñcatu me prāṇānyadi pāpaṃ carāmyaham
एते देवास्त्रयः कृत्स्नं त्रैलोक्यं धारयन्ति वैविब्रुवन्तु यथासत्यमेते वाद्य त्यजन्तु माम्
ete devāstrayaḥ kṛtsnaṃ trailokyaṃ dhārayanti vaivibruvantu yathāsatyamete vādya tyajantu mām
एवमुक्ते ततो वायुरन्तरिक्षादभाषतनैषा कृतवती पापं नल सत्यं ब्रवीमि ते
evamukte tato vāyurantarikṣādabhāṣatanaiṣā kṛtavatī pāpaṃ nala satyaṃ bravīmi te
राजञ्शीलनिधिः स्फीतो दमयन्त्या सुरक्षितःसाक्षिणो रक्षिणश्चास्या वयं त्रीन्परिवत्सरान्
rājañśīlanidhiḥ sphīto damayantyā surakṣitaḥsākṣiṇo rakṣiṇaścāsyā vayaṃ trīnparivatsarān
उपायो विहितश्चायं त्वदर्थमतुलोऽनयान ह्येकाह्ना शतं गन्ता त्वदृतेऽन्यः पुमानिह
upāyo vihitaścāyaṃ tvadarthamatulo'nayāna hyekāhnā śataṃ gantā tvadṛte'nyaḥ pumāniha
उपपन्ना त्वया भैमी त्वं च भैम्या महीपतेनात्र शङ्का त्वया कार्या संगच्छ सह भार्यया
upapannā tvayā bhaimī tvaṃ ca bhaimyā mahīpatenātra śaṅkā tvayā kāryā saṃgaccha saha bhāryayā
तथा ब्रुवति वायौ तु पुष्पवृष्टिः पपात हदेवदुन्दुभयो नेदुर्ववौ च पवनः शिवः
tathā bruvati vāyau tu puṣpavṛṣṭiḥ papāta hadevadundubhayo nedurvavau ca pavanaḥ śivaḥ
तदद्भुततमं दृष्ट्वा नलो राजाथ भारतदमयन्त्यां विशङ्कां तां व्यपाकर्षदरिंदमः
tadadbhutatamaṃ dṛṣṭvā nalo rājātha bhāratadamayantyāṃ viśaṅkāṃ tāṃ vyapākarṣadariṃdamaḥ
ततस्तद्वस्त्रमरजः प्रावृणोद्वसुधाधिपःसंस्मृत्य नागराजानं ततो लेभे वपुः स्वकम्
tatastadvastramarajaḥ prāvṛṇodvasudhādhipaḥsaṃsmṛtya nāgarājānaṃ tato lebhe vapuḥ svakam
स्वरूपिणं तु भर्तारं दृष्ट्वा भीमसुता तदाप्राक्रोशदुच्चैरालिङ्ग्य पुण्यश्लोकमनिन्दिता
svarūpiṇaṃ tu bhartāraṃ dṛṣṭvā bhīmasutā tadāprākrośaduccairāliṅgya puṇyaślokamaninditā
भैमीमपि नलो राजा भ्राजमानो यथा पुरासस्वजे स्वसुतौ चापि यथावत्प्रत्यनन्दत
bhaimīmapi nalo rājā bhrājamāno yathā purāsasvaje svasutau cāpi yathāvatpratyanandata
ततः स्वोरसि विन्यस्य वक्त्रं तस्य शुभाननापरीता तेन दुःखेन निशश्वासायतेक्षणा
tataḥ svorasi vinyasya vaktraṃ tasya śubhānanāparītā tena duḥkhena niśaśvāsāyatekṣaṇā
तथैव मलदिग्धाङ्गी परिष्वज्य शुचिस्मितासुचिरं पुरुषव्याघ्रं तस्थौ साश्रुपरिप्लुता
tathaiva maladigdhāṅgī pariṣvajya śucismitāsuciraṃ puruṣavyāghraṃ tasthau sāśrupariplutā
ततः सर्वं यथावृत्तं दमयन्त्या नलस्य चभीमायाकथयत्प्रीत्या वैदर्भ्या जननी नृप
tataḥ sarvaṃ yathāvṛttaṃ damayantyā nalasya cabhīmāyākathayatprītyā vaidarbhyā jananī nṛpa
ततोऽब्रवीन्महाराजः कृतशौचमहं नलम्दमयन्त्या सहोपेतं काल्यं द्रष्टा सुखोषितम्
tato'bravīnmahārājaḥ kṛtaśaucamahaṃ nalamdamayantyā sahopetaṃ kālyaṃ draṣṭā sukhoṣitam
ततस्तौ सहितौ रात्रिं कथयन्तौ पुरातनम्वने विचरितं सर्वमूषतुर्मुदितौ नृप
tatastau sahitau rātriṃ kathayantau purātanamvane vicaritaṃ sarvamūṣaturmuditau nṛpa
स चतुर्थे ततो वर्षे संगम्य सह भार्ययासर्वकामैः सुसिद्धार्थो लब्धवान्परमां मुदम्
sa caturthe tato varṣe saṃgamya saha bhāryayāsarvakāmaiḥ susiddhārtho labdhavānparamāṃ mudam
दमयन्त्यपि भर्तारमवाप्याप्यायिता भृशम्अर्धसंजातसस्येव तोयं प्राप्य वसुंधरा
damayantyapi bhartāramavāpyāpyāyitā bhṛśamardhasaṃjātasasyeva toyaṃ prāpya vasuṃdharā
सैवं समेत्य व्यपनीततन्द्री; शान्तज्वरा हर्षविवृद्धसत्त्वारराज भैमी समवाप्तकामा; शीतांशुना रात्रिरिवोदितेन
saivaṃ sametya vyapanītatandrī; śāntajvarā harṣavivṛddhasattvārarāja bhaimī samavāptakāmā; śītāṃśunā rātririvoditena