Parva.Adhyaya 3.76

बृहदश्व उवाच · bṛhadaśva uvāca

अथ तां व्युषितो रात्रिं नलो राजा स्वलंकृतःवैदर्भ्या सहितः काल्यं ददर्श वसुधाधिपम्

atha tāṃ vyuṣito rātriṃ nalo rājā svalaṃkṛtaḥvaidarbhyā sahitaḥ kālyaṃ dadarśa vasudhādhipam

ततोऽभिवादयामास प्रयतः श्वशुरं नलःतस्यानु दमयन्ती च ववन्दे पितरं शुभा

tato'bhivādayāmāsa prayataḥ śvaśuraṃ nalaḥtasyānu damayantī ca vavande pitaraṃ śubhā

तं भीमः प्रतिजग्राह पुत्रवत्परया मुदायथार्हं पूजयित्वा तु समाश्वासयत प्रभुःनलेन सहितां तत्र दमयन्तीं पतिव्रताम्

taṃ bhīmaḥ pratijagrāha putravatparayā mudāyathārhaṃ pūjayitvā tu samāśvāsayata prabhuḥnalena sahitāṃ tatra damayantīṃ pativratām

तामर्हणां नलो राजा प्रतिगृह्य यथाविधिपरिचर्यां स्वकां तस्मै यथावत्प्रत्यवेदयत्

tāmarhaṇāṃ nalo rājā pratigṛhya yathāvidhiparicaryāṃ svakāṃ tasmai yathāvatpratyavedayat

ततो बभूव नगरे सुमहान्हर्षनिस्वनःजनस्य संप्रहृष्टस्य नलं दृष्ट्वा तथागतम्

tato babhūva nagare sumahānharṣanisvanaḥjanasya saṃprahṛṣṭasya nalaṃ dṛṣṭvā tathāgatam

अशोभयच्च नगरं पताकाध्वजमालिनम्सिक्तसंमृष्टपुष्पाढ्या राजमार्गाः कृतास्तदा

aśobhayacca nagaraṃ patākādhvajamālinamsiktasaṃmṛṣṭapuṣpāḍhyā rājamārgāḥ kṛtāstadā

द्वारि द्वारि च पौराणां पुष्पभङ्गः प्रकल्पितःअर्चितानि च सर्वाणि देवतायतनानि च

dvāri dvāri ca paurāṇāṃ puṣpabhaṅgaḥ prakalpitaḥarcitāni ca sarvāṇi devatāyatanāni ca

ऋतुपर्णोऽपि शुश्राव बाहुकच्छद्मिनं नलम्दमयन्त्या समायुक्तं जहृषे च नराधिपः

ṛtuparṇo'pi śuśrāva bāhukacchadminaṃ nalamdamayantyā samāyuktaṃ jahṛṣe ca narādhipaḥ

तमानाय्य नलो राजा क्षमयामास पार्थिवम्स च तं क्षमयामास हेतुभिर्बुद्धिसंमतः

tamānāyya nalo rājā kṣamayāmāsa pārthivamsa ca taṃ kṣamayāmāsa hetubhirbuddhisaṃmataḥ

स सत्कृतो महीपालो नैषधं विस्मयान्वितःदिष्ट्या समेतो दारैः स्वैर्भवानित्यभ्यनन्दत

sa satkṛto mahīpālo naiṣadhaṃ vismayānvitaḥdiṣṭyā sameto dāraiḥ svairbhavānityabhyanandata

कच्चित्तु नापराधं ते कृतवानस्मि नैषधअज्ञातवासं वसतो मद्गृहे निषधाधिप

kaccittu nāparādhaṃ te kṛtavānasmi naiṣadhaajñātavāsaṃ vasato madgṛhe niṣadhādhipa

यदि वा बुद्धिपूर्वाणि यद्यबुद्धानि कानिचित्मया कृतान्यकार्याणि तानि मे क्षन्तुमर्हसि

yadi vā buddhipūrvāṇi yadyabuddhāni kānicitmayā kṛtānyakāryāṇi tāni me kṣantumarhasi

नल उवाच · nala uvāca

न मेऽपराधं कृतवांस्त्वं स्वल्पमपि पार्थिवकृतेऽपि च न मे कोपः क्षन्तव्यं हि मया तव

na me'parādhaṃ kṛtavāṃstvaṃ svalpamapi pārthivakṛte'pi ca na me kopaḥ kṣantavyaṃ hi mayā tava

पूर्वं ह्यसि सखा मेऽसि संबन्धी च नराधिपअत ऊर्ध्वं तु भूयस्त्वं प्रीतिमाहर्तुमर्हसि

pūrvaṃ hyasi sakhā me'si saṃbandhī ca narādhipaata ūrdhvaṃ tu bhūyastvaṃ prītimāhartumarhasi

सर्वकामैः सुविहितः सुखमस्म्युषितस्त्वयिन तथा स्वगृहे राजन्यथा तव गृहे सदा

sarvakāmaiḥ suvihitaḥ sukhamasmyuṣitastvayina tathā svagṛhe rājanyathā tava gṛhe sadā

इदं चैव हयज्ञानं त्वदीयं मयि तिष्ठतितदुपाकर्तुमिच्छामि मन्यसे यदि पार्थिव

idaṃ caiva hayajñānaṃ tvadīyaṃ mayi tiṣṭhatitadupākartumicchāmi manyase yadi pārthiva

बृहदश्व उवाच · bṛhadaśva uvāca

एवमुक्त्वा ददौ विद्यामृतुपर्णाय नैषधःस च तां प्रतिजग्राह विधिदृष्टेन कर्मणा

evamuktvā dadau vidyāmṛtuparṇāya naiṣadhaḥsa ca tāṃ pratijagrāha vidhidṛṣṭena karmaṇā

ततो गृह्याश्वहृदयं तदा भाङ्गस्वरिर्नृपःसूतमन्यमुपादाय ययौ स्वपुरमेव हि

tato gṛhyāśvahṛdayaṃ tadā bhāṅgasvarirnṛpaḥsūtamanyamupādāya yayau svapurameva hi

ऋतुपर्णे प्रतिगते नलो राजा विशां पतेनगरे कुण्डिने कालं नातिदीर्घमिवावसत्

ṛtuparṇe pratigate nalo rājā viśāṃ patenagare kuṇḍine kālaṃ nātidīrghamivāvasat