Parva.Adhyaya 3.81

पुलस्त्य उवाच · pulastya uvāca

ततो गच्छेत राजेन्द्र कुरुक्षेत्रमभिष्टुतम्पापेभ्यो विप्रमुच्यन्ते तद्गताः सर्वजन्तवः

tato gaccheta rājendra kurukṣetramabhiṣṭutampāpebhyo vipramucyante tadgatāḥ sarvajantavaḥ

कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम्य एवं सततं ब्रूयात्सोऽपि पापैः प्रमुच्यते

kurukṣetraṃ gamiṣyāmi kurukṣetre vasāmyahamya evaṃ satataṃ brūyātso'pi pāpaiḥ pramucyate

तत्र मासं वसेद्वीर सरस्वत्यां युधिष्ठिरयत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयः सिद्धचारणाः

tatra māsaṃ vasedvīra sarasvatyāṃ yudhiṣṭhirayatra brahmādayo devā ṛṣayaḥ siddhacāraṇāḥ

गन्धर्वाप्सरसो यक्षाः पन्नगाश्च महीपतेब्रह्मक्षेत्रं महापुण्यमभिगच्छन्ति भारत

gandharvāpsaraso yakṣāḥ pannagāśca mahīpatebrahmakṣetraṃ mahāpuṇyamabhigacchanti bhārata

मनसाप्यभिकामस्य कुरुक्षेत्रं युधिष्ठिरपापानि विप्रणश्यन्ति ब्रह्मलोकं च गच्छति

manasāpyabhikāmasya kurukṣetraṃ yudhiṣṭhirapāpāni vipraṇaśyanti brahmalokaṃ ca gacchati

गत्वा हि श्रद्धया युक्तः कुरुक्षेत्रं कुरूद्वहराजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः

gatvā hi śraddhayā yuktaḥ kurukṣetraṃ kurūdvaharājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ

ततो मचक्रुकं राजन्द्वारपालं महाबलम्यक्षं समभिवाद्यैव गोसहस्रफलं लभेत्

tato macakrukaṃ rājandvārapālaṃ mahābalamyakṣaṃ samabhivādyaiva gosahasraphalaṃ labhet

ततो गच्छेत धर्मज्ञ विष्णोः स्थानमनुत्तमम्सततं नाम राजेन्द्र यत्र संनिहितो हरिः

tato gaccheta dharmajña viṣṇoḥ sthānamanuttamamsatataṃ nāma rājendra yatra saṃnihito hariḥ

तत्र स्नात्वार्चयित्वा च त्रिलोकप्रभवं हरिम्अश्वमेधमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति

tatra snātvārcayitvā ca trilokaprabhavaṃ harimaśvamedhamavāpnoti viṣṇulokaṃ ca gacchati

ततः पारिप्लवं गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः

tataḥ pāriplavaṃ gacchettīrthaṃ trailokyaviśrutamagniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ

पृथिव्यास्तीर्थमासाद्य गोसहस्रफलं लभेत्ततः शालूकिनीं गत्वा तीर्थसेवी नराधिपदशाश्वमेधिके स्नात्वा तदेव लभते फलम्

pṛthivyāstīrthamāsādya gosahasraphalaṃ labhettataḥ śālūkinīṃ gatvā tīrthasevī narādhipadaśāśvamedhike snātvā tadeva labhate phalam

सर्पदर्वीं समासाद्य नागानां तीर्थमुत्तमम्अग्निष्टोममवाप्नोति नागलोकं च विन्दति

sarpadarvīṃ samāsādya nāgānāṃ tīrthamuttamamagniṣṭomamavāpnoti nāgalokaṃ ca vindati

ततो गच्छेत धर्मज्ञ द्वारपालं तरन्तुकम्तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत्

tato gaccheta dharmajña dvārapālaṃ tarantukamtatroṣya rajanīmekāṃ gosahasraphalaṃ labhet

ततः पञ्चनदं गत्वा नियतो नियताशनःकोटितीर्थमुपस्पृश्य हयमेधफलं लभेत्अश्विनोस्तीर्थमासाद्य रूपवानभिजायते

tataḥ pañcanadaṃ gatvā niyato niyatāśanaḥkoṭitīrthamupaspṛśya hayamedhaphalaṃ labhetaśvinostīrthamāsādya rūpavānabhijāyate

ततो गच्छेत धर्मज्ञ वाराहं तीर्थमुत्तमम्विष्णुर्वाराहरूपेण पूर्वं यत्र स्थितोऽभवत्तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र अग्निष्टोमफलं लभेत्

tato gaccheta dharmajña vārāhaṃ tīrthamuttamamviṣṇurvārāharūpeṇa pūrvaṃ yatra sthito'bhavattatra snātvā naravyāghra agniṣṭomaphalaṃ labhet

ततो जयन्त्या राजेन्द्र सोमतीर्थं समाविशेत्स्नात्वा फलमवाप्नोति राजसूयस्य मानवः

tato jayantyā rājendra somatīrthaṃ samāviśetsnātvā phalamavāpnoti rājasūyasya mānavaḥ

एकहंसे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्कृतशौचं समासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वहपुण्डरीकमवाप्नोति कृतशौचो भवेन्नरः

ekahaṃse naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhetkṛtaśaucaṃ samāsādya tīrthasevī kurūdvahapuṇḍarīkamavāpnoti kṛtaśauco bhavennaraḥ

ततो मुञ्जवटं नाम महादेवस्य धीमतःतत्रोष्य रजनीमेकां गाणपत्यमवाप्नुयात्

tato muñjavaṭaṃ nāma mahādevasya dhīmataḥtatroṣya rajanīmekāṃ gāṇapatyamavāpnuyāt

तत्रैव च महाराज यक्षी लोकपरिश्रुतातां चाभिगम्य राजेन्द्र पुण्याँल्लोकानवाप्नुयात्

tatraiva ca mahārāja yakṣī lokapariśrutātāṃ cābhigamya rājendra puṇyām̐llokānavāpnuyāt

कुरुक्षेत्रस्य तद्द्वारं विश्रुतं भरतर्षभप्रदक्षिणमुपावृत्य तीर्थसेवी समाहितः

kurukṣetrasya taddvāraṃ viśrutaṃ bharatarṣabhapradakṣiṇamupāvṛtya tīrthasevī samāhitaḥ

संमिते पुष्कराणां च स्नात्वार्च्य पितृदेवताःजामदग्न्येन रामेण आहृते वै महात्मनाकृतकृत्यो भवेद्राजन्नश्वमेधं च विन्दति

saṃmite puṣkarāṇāṃ ca snātvārcya pitṛdevatāḥjāmadagnyena rāmeṇa āhṛte vai mahātmanākṛtakṛtyo bhavedrājannaśvamedhaṃ ca vindati

ततो रामह्रदान्गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिपयत्र रामेण राजेन्द्र तरसा दीप्ततेजसाक्षत्रमुत्साद्य वीर्येण ह्रदाः पञ्च निवेशिताः

tato rāmahradāngacchettīrthasevī narādhipayatra rāmeṇa rājendra tarasā dīptatejasākṣatramutsādya vīryeṇa hradāḥ pañca niveśitāḥ

पूरयित्वा नरव्याघ्र रुधिरेणेति नः श्रुतम्पितरस्तर्पिताः सर्वे तथैव च पितामहाःततस्ते पितरः प्रीता राममूचुर्महीपते

pūrayitvā naravyāghra rudhireṇeti naḥ śrutampitarastarpitāḥ sarve tathaiva ca pitāmahāḥtataste pitaraḥ prītā rāmamūcurmahīpate

राम राम महाभाग प्रीताः स्म तव भार्गवअनया पितृभक्त्या च विक्रमेण च ते विभोवरं वृणीष्व भद्रं ते किमिच्छसि महाद्युते

rāma rāma mahābhāga prītāḥ sma tava bhārgavaanayā pitṛbhaktyā ca vikrameṇa ca te vibhovaraṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te kimicchasi mahādyute

एवमुक्तः स राजेन्द्र रामः प्रहरतां वरःअब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं पितॄन्स गगने स्थितान्

evamuktaḥ sa rājendra rāmaḥ praharatāṃ varaḥabravītprāñjalirvākyaṃ pitṝnsa gagane sthitān

भवन्तो यदि मे प्रीता यद्यनुग्राह्यता मयिपितृप्रसादादिच्छेयं तपसाप्यायनं पुनः

bhavanto yadi me prītā yadyanugrāhyatā mayipitṛprasādādiccheyaṃ tapasāpyāyanaṃ punaḥ

यच्च रोषाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं मयाततश्च पापान्मुच्येयं युष्माकं तेजसा ह्यहम्ह्रदाश्च तीर्थभूता मे भवेयुर्भुवि विश्रुताः

yacca roṣābhibhūtena kṣatramutsāditaṃ mayātataśca pāpānmucyeyaṃ yuṣmākaṃ tejasā hyahamhradāśca tīrthabhūtā me bhaveyurbhuvi viśrutāḥ

एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं रामस्य पितरस्तदाप्रत्यूचुः परमप्रीता रामं हर्षसमन्विताः

etacchrutvā śubhaṃ vākyaṃ rāmasya pitarastadāpratyūcuḥ paramaprītā rāmaṃ harṣasamanvitāḥ

तपस्ते वर्धतां भूयः पितृभक्त्या विशेषतःयच्च रोषाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं त्वया

tapaste vardhatāṃ bhūyaḥ pitṛbhaktyā viśeṣataḥyacca roṣābhibhūtena kṣatramutsāditaṃ tvayā

ततश्च पापान्मुक्तस्त्वं कर्मभिस्ते च पातिताःह्रदाश्च तव तीर्थत्वं गमिष्यन्ति न संशयः

tataśca pāpānmuktastvaṃ karmabhiste ca pātitāḥhradāśca tava tīrthatvaṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ

ह्रदेष्वेतेषु यः स्नात्वा पितॄन्संतर्पयिष्यतिपितरस्तस्य वै प्रीता दास्यन्ति भुवि दुर्लभम्ईप्सितं मनसः कामं स्वर्गलोकं च शाश्वतम्

hradeṣveteṣu yaḥ snātvā pitṝnsaṃtarpayiṣyatipitarastasya vai prītā dāsyanti bhuvi durlabhamīpsitaṃ manasaḥ kāmaṃ svargalokaṃ ca śāśvatam

एवं दत्त्वा वरान्राजन्रामस्य पितरस्तदाआमन्त्र्य भार्गवं प्रीतास्तत्रैवान्तर्दधुस्तदा

evaṃ dattvā varānrājanrāmasya pitarastadāāmantrya bhārgavaṃ prītāstatraivāntardadhustadā

एवं रामह्रदाः पुण्या भार्गवस्य महात्मनःस्नात्वा ह्रदेषु रामस्य ब्रह्मचारी शुभव्रतःराममभ्यर्च्य राजेन्द्र लभेद्बहु सुवर्णकम्

evaṃ rāmahradāḥ puṇyā bhārgavasya mahātmanaḥsnātvā hradeṣu rāmasya brahmacārī śubhavrataḥrāmamabhyarcya rājendra labhedbahu suvarṇakam

वंशमूलकमासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वहस्ववंशमुद्धरेद्राजन्स्नात्वा वै वंशमूलके

vaṃśamūlakamāsādya tīrthasevī kurūdvahasvavaṃśamuddharedrājansnātvā vai vaṃśamūlake

कायशोधनमासाद्य तीर्थं भरतसत्तमशरीरशुद्धिः स्नातस्य तस्मिंस्तीर्थे न संशयःशुद्धदेहश्च संयाति शुभाँल्लोकाननुत्तमान्

kāyaśodhanamāsādya tīrthaṃ bharatasattamaśarīraśuddhiḥ snātasya tasmiṃstīrthe na saṃśayaḥśuddhadehaśca saṃyāti śubhām̐llokānanuttamān

ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्लोका यत्रोद्धृताः पूर्वं विष्णुना प्रभविष्णुना

tato gaccheta rājendra tīrthaṃ trailokyaviśrutamlokā yatroddhṛtāḥ pūrvaṃ viṣṇunā prabhaviṣṇunā

लोकोद्धारं समासाद्य तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्स्नात्वा तीर्थवरे राजँल्लोकानुद्धरते स्वकान्श्रीतीर्थं च समासाद्य विन्दते श्रियमुत्तमाम्

lokoddhāraṃ samāsādya tīrthaṃ trailokyaviśrutamsnātvā tīrthavare rājam̐llokānuddharate svakānśrītīrthaṃ ca samāsādya vindate śriyamuttamām

कपिलातीर्थमासाद्य ब्रह्मचारी समाहितःतत्र स्नात्वार्चयित्वा च दैवतानि पितॄंस्तथाकपिलानां सहस्रस्य फलं विन्दति मानवः

kapilātīrthamāsādya brahmacārī samāhitaḥtatra snātvārcayitvā ca daivatāni pitṝṃstathākapilānāṃ sahasrasya phalaṃ vindati mānavaḥ

सूर्यतीर्थं समासाद्य स्नात्वा नियतमानसःअर्चयित्वा पितॄन्देवानुपवासपरायणःअग्निष्टोममवाप्नोति सूर्यलोकं च गच्छति

sūryatīrthaṃ samāsādya snātvā niyatamānasaḥarcayitvā pitṝndevānupavāsaparāyaṇaḥagniṣṭomamavāpnoti sūryalokaṃ ca gacchati

गवांभवनमासाद्य तीर्थसेवी यथाक्रमम्तत्राभिषेकं कुर्वाणो गोसहस्रफलं लभेत्

gavāṃbhavanamāsādya tīrthasevī yathākramamtatrābhiṣekaṃ kurvāṇo gosahasraphalaṃ labhet

शङ्खिनीं तत्र आसाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वहदेव्यास्तीर्थे नरः स्नात्वा लभते रूपमुत्तमम्

śaṅkhinīṃ tatra āsādya tīrthasevī kurūdvahadevyāstīrthe naraḥ snātvā labhate rūpamuttamam

ततो गच्छेत राजेन्द्र द्वारपालमरन्तुकम्तस्य तीर्थं सरस्वत्यां यक्षेन्द्रस्य महात्मनःतत्र स्नात्वा नरो राजन्नग्निष्टोमफलं लभेत्

tato gaccheta rājendra dvārapālamarantukamtasya tīrthaṃ sarasvatyāṃ yakṣendrasya mahātmanaḥtatra snātvā naro rājannagniṣṭomaphalaṃ labhet

ततो गच्छेत धर्मज्ञ ब्रह्मावर्तं नराधिपब्रह्मावर्ते नरः स्नात्वा ब्रह्मलोकमवाप्नुयात्

tato gaccheta dharmajña brahmāvartaṃ narādhipabrahmāvarte naraḥ snātvā brahmalokamavāpnuyāt

ततो गच्छेत धर्मज्ञ सुतीर्थकमनुत्तमम्यत्र संनिहिता नित्यं पितरो दैवतैः सह

tato gaccheta dharmajña sutīrthakamanuttamamyatra saṃnihitā nityaṃ pitaro daivataiḥ saha

तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतःअश्वमेधमवाप्नोति पितृलोकं च गच्छति

tatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥaśvamedhamavāpnoti pitṛlokaṃ ca gacchati

ततोऽम्बुवश्यं धर्मज्ञ समासाद्य यथाक्रमम्कोशेश्वरस्य तीर्थेषु स्नात्वा भरतसत्तमसर्वव्याधिविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

tato'mbuvaśyaṃ dharmajña samāsādya yathākramamkośeśvarasya tīrtheṣu snātvā bharatasattamasarvavyādhivinirmukto brahmaloke mahīyate

मातृतीर्थं च तत्रैव यत्र स्नातस्य भारतप्रजा विवर्धते राजन्ननन्तां चाश्नुते श्रियम्

mātṛtīrthaṃ ca tatraiva yatra snātasya bhārataprajā vivardhate rājannanantāṃ cāśnute śriyam

ततः शीतवनं गच्छेन्नियतो नियताशनःतीर्थं तत्र महाराज महदन्यत्र दुर्लभम्

tataḥ śītavanaṃ gacchenniyato niyatāśanaḥtīrthaṃ tatra mahārāja mahadanyatra durlabham

पुनाति दर्शनादेव दण्डेनैकं नराधिपकेशानभ्युक्ष्य वै तस्मिन्पूतो भवति भारत

punāti darśanādeva daṇḍenaikaṃ narādhipakeśānabhyukṣya vai tasminpūto bhavati bhārata

तीर्थं तत्र महाराज श्वानलोमापहं स्मृतम्यत्र विप्रा नरव्याघ्र विद्वांसस्तीर्थतत्पराः

tīrthaṃ tatra mahārāja śvānalomāpahaṃ smṛtamyatra viprā naravyāghra vidvāṃsastīrthatatparāḥ

श्वानलोमापनयने तीर्थे भरतसत्तमप्राणायामैर्निर्हरन्ति श्वलोमानि द्विजोत्तमाः

śvānalomāpanayane tīrthe bharatasattamaprāṇāyāmairnirharanti śvalomāni dvijottamāḥ

पूतात्मानश्च राजेन्द्र प्रयान्ति परमां गतिम्दशाश्वमेधिकं चैव तस्मिंस्तीर्थे महीपतेतत्र स्नात्वा नरव्याघ्र गच्छेत परमां गतिम्

pūtātmānaśca rājendra prayānti paramāṃ gatimdaśāśvamedhikaṃ caiva tasmiṃstīrthe mahīpatetatra snātvā naravyāghra gaccheta paramāṃ gatim

ततो गच्छेत राजेन्द्र मानुषं लोकविश्रुतम्यत्र कृष्णमृगा राजन्व्याधेन परिपीडिताःअवगाह्य तस्मिन्सरसि मानुषत्वमुपागताः

tato gaccheta rājendra mānuṣaṃ lokaviśrutamyatra kṛṣṇamṛgā rājanvyādhena paripīḍitāḥavagāhya tasminsarasi mānuṣatvamupāgatāḥ

तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियःसर्वपापविशुद्धात्मा स्वर्गलोके महीयते

tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā brahmacārī jitendriyaḥsarvapāpaviśuddhātmā svargaloke mahīyate

मानुषस्य तु पूर्वेण क्रोशमात्रे महीपतेआपगा नाम विख्याता नदी सिद्धनिषेविता

mānuṣasya tu pūrveṇa krośamātre mahīpateāpagā nāma vikhyātā nadī siddhaniṣevitā

श्यामाकभोजनं तत्र यः प्रयच्छति मानवःदेवान्पितॄंश्च उद्दिश्य तस्य धर्मफलं महत्एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता

śyāmākabhojanaṃ tatra yaḥ prayacchati mānavaḥdevānpitṝṃśca uddiśya tasya dharmaphalaṃ mahatekasminbhojite vipre koṭirbhavati bhojitā

तत्र स्नात्वार्चयित्वा च दैवतानि पितॄंस्तथाउषित्वा रजनीमेकामग्निष्टोमफलं लभेत्

tatra snātvārcayitvā ca daivatāni pitṝṃstathāuṣitvā rajanīmekāmagniṣṭomaphalaṃ labhet

ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मणः स्थानमुत्तमम्ब्रह्मोदुम्बरमित्येव प्रकाशं भुवि भारत

tato gaccheta rājendra brahmaṇaḥ sthānamuttamambrahmodumbaramityeva prakāśaṃ bhuvi bhārata

तत्र सप्तर्षिकुण्डेषु स्नातस्य कुरुपुंगवकेदारे चैव राजेन्द्र कपिष्ठलमहात्मनः

tatra saptarṣikuṇḍeṣu snātasya kurupuṃgavakedāre caiva rājendra kapiṣṭhalamahātmanaḥ

ब्रह्माणमभिगम्याथ शुचिः प्रयतमानसःसर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोकं प्रपद्यते

brahmāṇamabhigamyātha śuciḥ prayatamānasaḥsarvapāpaviśuddhātmā brahmalokaṃ prapadyate

कपिष्ठलस्य केदारं समासाद्य सुदुर्लभम्अन्तर्धानमवाप्नोति तपसा दग्धकिल्बिषः

kapiṣṭhalasya kedāraṃ samāsādya sudurlabhamantardhānamavāpnoti tapasā dagdhakilbiṣaḥ

ततो गच्छेत राजेन्द्र सरकं लोकविश्रुतम्कृष्णपक्षे चतुर्दश्यामभिगम्य वृषध्वजम्लभते सर्वकामान्हि स्वर्गलोकं च गच्छति

tato gaccheta rājendra sarakaṃ lokaviśrutamkṛṣṇapakṣe caturdaśyāmabhigamya vṛṣadhvajamlabhate sarvakāmānhi svargalokaṃ ca gacchati

तिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां सरके कुरुनन्दनरुद्रकोटिस्तथा कूपे ह्रदेषु च महीपतेइलास्पदं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तम

tisraḥ koṭyastu tīrthānāṃ sarake kurunandanarudrakoṭistathā kūpe hradeṣu ca mahīpateilāspadaṃ ca tatraiva tīrthaṃ bharatasattama

तत्र स्नात्वार्चयित्वा च पितॄन्देवांश्च भारतन दुर्गतिमवाप्नोति वाजपेयं च विन्दति

tatra snātvārcayitvā ca pitṝndevāṃśca bhāratana durgatimavāpnoti vājapeyaṃ ca vindati

किंदाने च नरः स्नात्वा किंजप्ये च महीपतेअप्रमेयमवाप्नोति दानं जप्यं च भारत

kiṃdāne ca naraḥ snātvā kiṃjapye ca mahīpateaprameyamavāpnoti dānaṃ japyaṃ ca bhārata

कलश्यां चाप्युपस्पृश्य श्रद्दधानो जितेन्द्रियःअग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः

kalaśyāṃ cāpyupaspṛśya śraddadhāno jitendriyaḥagniṣṭomasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ

सरकस्य तु पूर्वेण नारदस्य महात्मनःतीर्थं कुरुवरश्रेष्ठ अनाजन्मेति विश्रुतम्

sarakasya tu pūrveṇa nāradasya mahātmanaḥtīrthaṃ kuruvaraśreṣṭha anājanmeti viśrutam

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा प्राणांश्चोत्सृज्य भारतनारदेनाभ्यनुज्ञातो लोकान्प्राप्नोति दुर्लभान्

tatra tīrthe naraḥ snātvā prāṇāṃścotsṛjya bhāratanāradenābhyanujñāto lokānprāpnoti durlabhān

शुक्लपक्षे दशम्यां तु पुण्डरीकं समाविशेत्तत्र स्नात्वा नरो राजन्पुण्डरीकफलं लभेत्

śuklapakṣe daśamyāṃ tu puṇḍarīkaṃ samāviśettatra snātvā naro rājanpuṇḍarīkaphalaṃ labhet

ततस्त्रिविष्टपं गच्छेत्त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्तत्र वैतरणी पुण्या नदी पापप्रमोचनी

tatastriviṣṭapaṃ gacchettriṣu lokeṣu viśrutamtatra vaitaraṇī puṇyā nadī pāpapramocanī

तत्र स्नात्वार्चयित्वा च शूलपाणिं वृषध्वजम्सर्वपापविशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम्

tatra snātvārcayitvā ca śūlapāṇiṃ vṛṣadhvajamsarvapāpaviśuddhātmā gaccheta paramāṃ gatim

ततो गच्छेत राजेन्द्र फलकीवनमुत्तमम्यत्र देवाः सदा राजन्फलकीवनमाश्रिताःतपश्चरन्ति विपुलं बहुवर्षसहस्रकम्

tato gaccheta rājendra phalakīvanamuttamamyatra devāḥ sadā rājanphalakīvanamāśritāḥtapaścaranti vipulaṃ bahuvarṣasahasrakam

दृषद्वत्यां नरः स्नात्वा तर्पयित्वा च देवताःअग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति भारत

dṛṣadvatyāṃ naraḥ snātvā tarpayitvā ca devatāḥagniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati bhārata

तीर्थे च सर्वदेवानां स्नात्वा भरतसत्तमगोसहस्रस्य राजेन्द्र फलं प्राप्नोति मानवः

tīrthe ca sarvadevānāṃ snātvā bharatasattamagosahasrasya rājendra phalaṃ prāpnoti mānavaḥ

पाणिखाते नरः स्नात्वा तर्पयित्वा च देवताःराजसूयमवाप्नोति ऋषिलोकं च गच्छति

pāṇikhāte naraḥ snātvā tarpayitvā ca devatāḥrājasūyamavāpnoti ṛṣilokaṃ ca gacchati

ततो गच्छेत राजेन्द्र मिश्रकं तीर्थमुत्तमम्तत्र तीर्थानि राजेन्द्र मिश्रितानि महात्मना

tato gaccheta rājendra miśrakaṃ tīrthamuttamamtatra tīrthāni rājendra miśritāni mahātmanā

व्यासेन नृपशार्दूल द्विजार्थमिति नः श्रुतम्सर्वतीर्थेषु स स्नाति मिश्रके स्नाति यो नरः

vyāsena nṛpaśārdūla dvijārthamiti naḥ śrutamsarvatīrtheṣu sa snāti miśrake snāti yo naraḥ

ततो व्यासवनं गच्छेन्नियतो नियताशनःमनोजवे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्

tato vyāsavanaṃ gacchenniyato niyatāśanaḥmanojave naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet

गत्वा मधुवटीं चापि देव्यास्तीर्थं नरः शुचिःतत्र स्नात्वार्चयेद्देवान्पितॄंश्च प्रयतः शुचिःस देव्या समनुज्ञातो गोसहस्रफलं लभेत्

gatvā madhuvaṭīṃ cāpi devyāstīrthaṃ naraḥ śuciḥtatra snātvārcayeddevānpitṝṃśca prayataḥ śuciḥsa devyā samanujñāto gosahasraphalaṃ labhet

कौशिक्याः संगमे यस्तु दृषद्वत्याश्च भारतस्नाति वै नियताहारः सर्वपापैः प्रमुच्यते

kauśikyāḥ saṃgame yastu dṛṣadvatyāśca bhāratasnāti vai niyatāhāraḥ sarvapāpaiḥ pramucyate

ततो व्यासस्थली नाम यत्र व्यासेन धीमतापुत्रशोकाभितप्तेन देहत्यागार्थनिश्चयः

tato vyāsasthalī nāma yatra vyāsena dhīmatāputraśokābhitaptena dehatyāgārthaniścayaḥ

कृतो देवैश्च राजेन्द्र पुनरुत्थापितस्तदाअभिगम्य स्थलीं तस्य गोसहस्रफलं लभेत्

kṛto devaiśca rājendra punarutthāpitastadāabhigamya sthalīṃ tasya gosahasraphalaṃ labhet

किंदत्तं कूपमासाद्य तिलप्रस्थं प्रदाय चगच्छेत परमां सिद्धिमृणैर्मुक्तः कुरूद्वह

kiṃdattaṃ kūpamāsādya tilaprasthaṃ pradāya cagaccheta paramāṃ siddhimṛṇairmuktaḥ kurūdvaha

अहश्च सुदिनं चैव द्वे तीर्थे च सुदुर्लभेतयोः स्नात्वा नरव्याघ्र सूर्यलोकमवाप्नुयात्

ahaśca sudinaṃ caiva dve tīrthe ca sudurlabhetayoḥ snātvā naravyāghra sūryalokamavāpnuyāt

मृगधूमं ततो गच्छेत्त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्तत्र गङ्गाह्रदे स्नात्वा समभ्यर्च्य च मानवःशूलपाणिं महादेवमश्वमेधफलं लभेत्

mṛgadhūmaṃ tato gacchettriṣu lokeṣu viśrutamtatra gaṅgāhrade snātvā samabhyarcya ca mānavaḥśūlapāṇiṃ mahādevamaśvamedhaphalaṃ labhet

देवतीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्अथ वामनकं गच्छेत्त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

devatīrthe naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhetatha vāmanakaṃ gacchettriṣu lokeṣu viśrutam

तत्र विष्णुपदे स्नात्वा अर्चयित्वा च वामनम्सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकमवाप्नुयात्

tatra viṣṇupade snātvā arcayitvā ca vāmanamsarvapāpaviśuddhātmā viṣṇulokamavāpnuyāt

कुलंपुने नरः स्नात्वा पुनाति स्वकुलं नरःपवनस्य ह्रदं गत्वा मरुतां तीर्थमुत्तमम्तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र वायुलोके महीयते

kulaṃpune naraḥ snātvā punāti svakulaṃ naraḥpavanasya hradaṃ gatvā marutāṃ tīrthamuttamamtatra snātvā naravyāghra vāyuloke mahīyate

अमराणां ह्रदे स्नात्वा अमरेषु नराधिपअमराणां प्रभावेन स्वर्गलोके महीयते

amarāṇāṃ hrade snātvā amareṣu narādhipaamarāṇāṃ prabhāvena svargaloke mahīyate

शालिहोत्रस्य राजेन्द्र शालिशूर्पे यथाविधिस्नात्वा नरवरश्रेष्ठ गोसहस्रफलं लभेत्

śālihotrasya rājendra śāliśūrpe yathāvidhisnātvā naravaraśreṣṭha gosahasraphalaṃ labhet

श्रीकुञ्जं च सरस्वत्यां तीर्थं भरतसत्तमतत्र स्नात्वा नरो राजन्नग्निष्टोमफलं लभेत्

śrīkuñjaṃ ca sarasvatyāṃ tīrthaṃ bharatasattamatatra snātvā naro rājannagniṣṭomaphalaṃ labhet

ततो नैमिषकुञ्जं च समासाद्य कुरूद्वहऋषयः किल राजेन्द्र नैमिषेयास्तपोधनाःतीर्थयात्रां पुरस्कृत्य कुरुक्षेत्रं गताः पुरा

tato naimiṣakuñjaṃ ca samāsādya kurūdvahaṛṣayaḥ kila rājendra naimiṣeyāstapodhanāḥtīrthayātrāṃ puraskṛtya kurukṣetraṃ gatāḥ purā

ततः कुञ्जः सरस्वत्यां कृतो भरतसत्तमऋषीणामवकाशः स्याद्यथा तुष्टिकरो महान्

tataḥ kuñjaḥ sarasvatyāṃ kṛto bharatasattamaṛṣīṇāmavakāśaḥ syādyathā tuṣṭikaro mahān

तस्मिन्कुञ्जे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्कन्यातीर्थे नरः स्नात्वा अग्निष्टोमफलं लभेत्

tasminkuñje naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhetkanyātīrthe naraḥ snātvā agniṣṭomaphalaṃ labhet

ततो गच्छेन्नरव्याघ्र ब्रह्मणः स्थानमुत्तमम्तत्र वर्णावरः स्नात्वा ब्राह्मण्यं लभते नरःब्राह्मणश्च विशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम्

tato gacchennaravyāghra brahmaṇaḥ sthānamuttamamtatra varṇāvaraḥ snātvā brāhmaṇyaṃ labhate naraḥbrāhmaṇaśca viśuddhātmā gaccheta paramāṃ gatim

ततो गच्छेन्नरश्रेष्ठ सोमतीर्थमनुत्तमम्तत्र स्नात्वा नरो राजन्सोमलोकमवाप्नुयात्

tato gacchennaraśreṣṭha somatīrthamanuttamamtatra snātvā naro rājansomalokamavāpnuyāt

सप्तसारस्वतं तीर्थं ततो गच्छेन्नराधिपयत्र मङ्कणकः सिद्धो महर्षिर्लोकविश्रुतः

saptasārasvataṃ tīrthaṃ tato gacchennarādhipayatra maṅkaṇakaḥ siddho maharṣirlokaviśrutaḥ

पुरा मङ्कणको राजन्कुशाग्रेणेति नः श्रुतम्क्षतः किल करे राजंस्तस्य शाकरसोऽस्रवत्

purā maṅkaṇako rājankuśāgreṇeti naḥ śrutamkṣataḥ kila kare rājaṃstasya śākaraso'sravat

स वै शाकरसं दृष्ट्वा हर्षाविष्टो महातपाःप्रनृत्तः किल विप्रर्षिर्विस्मयोत्फुल्ललोचनः

sa vai śākarasaṃ dṛṣṭvā harṣāviṣṭo mahātapāḥpranṛttaḥ kila viprarṣirvismayotphullalocanaḥ

ततस्तस्मिन्प्रनृत्ते वै स्थावरं जङ्गमं च यत्प्रनृत्तमुभयं वीर तेजसा तस्य मोहितम्

tatastasminpranṛtte vai sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca yatpranṛttamubhayaṃ vīra tejasā tasya mohitam

ब्रह्मादिभिः सुरै राजन्नृषिभिश्च तपोधनैःविज्ञप्तो वै महादेव ऋषेरर्थे नराधिपनायं नृत्येद्यथा देव तथा त्वं कर्तुमर्हसि

brahmādibhiḥ surai rājannṛṣibhiśca tapodhanaiḥvijñapto vai mahādeva ṛṣerarthe narādhipanāyaṃ nṛtyedyathā deva tathā tvaṃ kartumarhasi

ततः प्रनृत्तमासाद्य हर्षाविष्टेन चेतसासुराणां हितकामार्थमृषिं देवोऽभ्यभाषत

tataḥ pranṛttamāsādya harṣāviṣṭena cetasāsurāṇāṃ hitakāmārthamṛṣiṃ devo'bhyabhāṣata

अहो महर्षे धर्मज्ञ किमर्थं नृत्यते भवान्हर्षस्थानं किमर्थं वा तवाद्य मुनिपुंगव

aho maharṣe dharmajña kimarthaṃ nṛtyate bhavānharṣasthānaṃ kimarthaṃ vā tavādya munipuṃgava

ऋषिरुवाचकिं न पश्यसि मे देव कराच्छाकरसं स्रुतम्यं दृष्ट्वाहं प्रनृत्तो वै हर्षेण महतान्वितः

ṛṣiruvācakiṃ na paśyasi me deva karācchākarasaṃ srutamyaṃ dṛṣṭvāhaṃ pranṛtto vai harṣeṇa mahatānvitaḥ

पुलस्त्य उवाच · pulastya uvāca

तं प्रहस्याब्रवीद्देवो मुनिं रागेण मोहितम्अहं वै विस्मयं विप्र न गच्छामीति पश्य माम्

taṃ prahasyābravīddevo muniṃ rāgeṇa mohitamahaṃ vai vismayaṃ vipra na gacchāmīti paśya mām

एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठ महादेवेन धीमताअङ्गुल्यग्रेण राजेन्द्र स्वाङ्गुष्ठस्ताडितोऽनघ

evamuktvā naraśreṣṭha mahādevena dhīmatāaṅgulyagreṇa rājendra svāṅguṣṭhastāḍito'nagha

ततो भस्म क्षताद्राजन्निर्गतं हिमसंनिभम्तद्दृष्ट्वा व्रीडितो राजन्स मुनिः पादयोर्गतः

tato bhasma kṣatādrājannirgataṃ himasaṃnibhamtaddṛṣṭvā vrīḍito rājansa muniḥ pādayorgataḥ

नान्यं देवमहं मन्ये रुद्रात्परतरं महत्सुरासुरस्य जगतो गतिस्त्वमसि शूलधृक्

nānyaṃ devamahaṃ manye rudrātparataraṃ mahatsurāsurasya jagato gatistvamasi śūladhṛk

त्वया सृष्टमिदं विश्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्त्वामेव भगवन्सर्वे प्रविशन्ति युगक्षये

tvayā sṛṣṭamidaṃ viśvaṃ trailokyaṃ sacarācaramtvāmeva bhagavansarve praviśanti yugakṣaye

देवैरपि न शक्यस्त्वं परिज्ञातुं कुतो मयात्वयि सर्वे च दृश्यन्ते सुरा ब्रह्मादयोऽनघ

devairapi na śakyastvaṃ parijñātuṃ kuto mayātvayi sarve ca dṛśyante surā brahmādayo'nagha

सर्वस्त्वमसि लोकानां कर्ता कारयिता च हत्वत्प्रसादात्सुराः सर्वे मोदन्तीहाकुतोभयाःएवं स्तुत्वा महादेवं स ऋषिः प्रणतोऽभवत्

sarvastvamasi lokānāṃ kartā kārayitā ca hatvatprasādātsurāḥ sarve modantīhākutobhayāḥevaṃ stutvā mahādevaṃ sa ṛṣiḥ praṇato'bhavat

ऋषिरुवाचत्वत्प्रसादान्महादेव तपो मे न क्षरेत वै

ṛṣiruvācatvatprasādānmahādeva tapo me na kṣareta vai

पुलस्त्य उवाच · pulastya uvāca

ततो देवः प्रहृष्टात्मा ब्रह्मर्षिमिदमब्रवीत्तपस्ते वर्धतां विप्र मत्प्रसादात्सहस्रधा

tato devaḥ prahṛṣṭātmā brahmarṣimidamabravīttapaste vardhatāṃ vipra matprasādātsahasradhā

आश्रमे चेह वत्स्यामि त्वया सार्धं महामुनेसप्तसारस्वते स्नात्वा अर्चयिष्यन्ति ये तु माम्

āśrame ceha vatsyāmi tvayā sārdhaṃ mahāmunesaptasārasvate snātvā arcayiṣyanti ye tu mām

न तेषां दुर्लभं किंचिदिह लोके परत्र चसारस्वतं च ते लोकं गमिष्यन्ति न संशयः

na teṣāṃ durlabhaṃ kiṃcidiha loke paratra casārasvataṃ ca te lokaṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ

ततस्त्वौशनसं गच्छेत्त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः

tatastvauśanasaṃ gacchettriṣu lokeṣu viśrutamyatra brahmādayo devā ṛṣayaśca tapodhanāḥ

कार्त्तिकेयश्च भगवांस्त्रिसंध्यं किल भारतसांनिध्यमकरोत्तत्र भार्गवप्रियकाम्यया

kārttikeyaśca bhagavāṃstrisaṃdhyaṃ kila bhāratasāṃnidhyamakarottatra bhārgavapriyakāmyayā

कपालमोचनं तीर्थं सर्वपापप्रमोचनम्तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र सर्वपापैः प्रमुच्यते

kapālamocanaṃ tīrthaṃ sarvapāpapramocanamtatra snātvā naravyāghra sarvapāpaiḥ pramucyate

अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्तत्र स्नात्वा नरर्षभअग्निलोकमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत्

agnitīrthaṃ tato gacchettatra snātvā nararṣabhaagnilokamavāpnoti kulaṃ caiva samuddharet

विश्वामित्रस्य तत्रैव तीर्थं भरतसत्तमतत्र स्नात्वा महाराज ब्राह्मण्यमभिजायते

viśvāmitrasya tatraiva tīrthaṃ bharatasattamatatra snātvā mahārāja brāhmaṇyamabhijāyate

ब्रह्मयोनिं समासाद्य शुचिः प्रयतमानसःतत्र स्नात्वा नरव्याघ्र ब्रह्मलोकं प्रपद्यतेपुनात्यासप्तमं चैव कुलं नास्त्यत्र संशयः

brahmayoniṃ samāsādya śuciḥ prayatamānasaḥtatra snātvā naravyāghra brahmalokaṃ prapadyatepunātyāsaptamaṃ caiva kulaṃ nāstyatra saṃśayaḥ

ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्पृथूदकमिति ख्यातं कार्त्तिकेयस्य वै नृपतत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः

tato gaccheta rājendra tīrthaṃ trailokyaviśrutampṛthūdakamiti khyātaṃ kārttikeyasya vai nṛpatatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ

अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि स्त्रिया वा पुरुषेण वायत्किंचिदशुभं कर्म कृतं मानुषबुद्धिना

ajñānājjñānato vāpi striyā vā puruṣeṇa vāyatkiṃcidaśubhaṃ karma kṛtaṃ mānuṣabuddhinā

तत्सर्वं नश्यते तस्य स्नातमात्रस्य भारतअश्वमेधफलं चापि स्वर्गलोकं च गच्छति

tatsarvaṃ naśyate tasya snātamātrasya bhārataaśvamedhaphalaṃ cāpi svargalokaṃ ca gacchati

पुण्यमाहुः कुरुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रात्सरस्वतीम्सरस्वत्याश्च तीर्थानि तीर्थेभ्यश्च पृथूदकम्

puṇyamāhuḥ kurukṣetraṃ kurukṣetrātsarasvatīmsarasvatyāśca tīrthāni tīrthebhyaśca pṛthūdakam

उत्तमे सर्वतीर्थानां यस्त्यजेदात्मनस्तनुम्पृथूदके जप्यपरो नैनं श्वोमरणं तपेत्

uttame sarvatīrthānāṃ yastyajedātmanastanumpṛthūdake japyaparo nainaṃ śvomaraṇaṃ tapet

गीतं सनत्कुमारेण व्यासेन च महात्मनावेदे च नियतं राजनभिगच्छेत्पृथूदकम्

gītaṃ sanatkumāreṇa vyāsena ca mahātmanāvede ca niyataṃ rājanabhigacchetpṛthūdakam

पृथूदकात्पुण्यतमं नान्यत्तीर्थं नरोत्तमएतन्मेध्यं पवित्रं च पावनं च न संशयः

pṛthūdakātpuṇyatamaṃ nānyattīrthaṃ narottamaetanmedhyaṃ pavitraṃ ca pāvanaṃ ca na saṃśayaḥ

तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति अपि पापकृतो जनाःपृथूदके नरश्रेष्ठ प्राहुरेवं मनीषिणः

tatra snātvā divaṃ yānti api pāpakṛto janāḥpṛthūdake naraśreṣṭha prāhurevaṃ manīṣiṇaḥ

मधुस्रवं च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तमतत्र स्नात्वा नरो राजन्गोसहस्रफलं लभेत्

madhusravaṃ ca tatraiva tīrthaṃ bharatasattamatatra snātvā naro rājangosahasraphalaṃ labhet

ततो गच्छेन्नरश्रेष्ठ तीर्थं देव्या यथाक्रमम्सरस्वत्यारुणायाश्च संगमं लोकविश्रुतम्

tato gacchennaraśreṣṭha tīrthaṃ devyā yathākramamsarasvatyāruṇāyāśca saṃgamaṃ lokaviśrutam

त्रिरात्रोपोषितः स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्ययाअग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति मानवः

trirātropoṣitaḥ snātvā mucyate brahmahatyayāagniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati mānavaḥ

आसप्तमं कुलं चैव पुनाति भरतर्षभअवतीर्णं च तत्रैव तीर्थं कुरुकुलोद्वहविप्राणामनुकम्पार्थं दर्भिणा निर्मितं पुरा

āsaptamaṃ kulaṃ caiva punāti bharatarṣabhaavatīrṇaṃ ca tatraiva tīrthaṃ kurukulodvahaviprāṇāmanukampārthaṃ darbhiṇā nirmitaṃ purā

व्रतोपनयनाभ्यां वा उपवासेन वा द्विजःक्रियामन्त्रैश्च संयुक्तो ब्राह्मणः स्यान्न संशयः

vratopanayanābhyāṃ vā upavāsena vā dvijaḥkriyāmantraiśca saṃyukto brāhmaṇaḥ syānna saṃśayaḥ

क्रियामन्त्रविहीनोऽपि तत्र स्नात्वा नरर्षभचीर्णव्रतो भवेद्विप्रो दृष्टमेतत्पुरातने

kriyāmantravihīno'pi tatra snātvā nararṣabhacīrṇavrato bhavedvipro dṛṣṭametatpurātane

समुद्राश्चापि चत्वारः समानीताश्च दर्भिणायेषु स्नातो नरव्याघ्र न दुर्गतिमवाप्नुयात्फलानि गोसहस्राणां चतुर्णां विन्दते च सः

samudrāścāpi catvāraḥ samānītāśca darbhiṇāyeṣu snāto naravyāghra na durgatimavāpnuyātphalāni gosahasrāṇāṃ caturṇāṃ vindate ca saḥ

ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं शतसहस्रकम्साहस्रकं च तत्रैव द्वे तीर्थे लोकविश्रुते

tato gaccheta rājendra tīrthaṃ śatasahasrakamsāhasrakaṃ ca tatraiva dve tīrthe lokaviśrute

उभयोर्हि नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्दानं वाप्युपवासो वा सहस्रगुणितं भवेत्

ubhayorhi naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhetdānaṃ vāpyupavāso vā sahasraguṇitaṃ bhavet

ततो गच्छेत राजेन्द्र रेणुकातीर्थमुत्तमम्तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतःसर्वपापविशुद्धात्मा अग्निष्टोमफलं लभेत्

tato gaccheta rājendra reṇukātīrthamuttamamtatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥsarvapāpaviśuddhātmā agniṣṭomaphalaṃ labhet

विमोचनमुपस्पृश्य जितमन्युर्जितेन्द्रियःप्रतिग्रहकृतैर्दोषैः सर्वैः स परिमुच्यते

vimocanamupaspṛśya jitamanyurjitendriyaḥpratigrahakṛtairdoṣaiḥ sarvaiḥ sa parimucyate

ततः पञ्चवटं गत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियःपुण्येन महता युक्तः सतां लोके महीयते

tataḥ pañcavaṭaṃ gatvā brahmacārī jitendriyaḥpuṇyena mahatā yuktaḥ satāṃ loke mahīyate

यत्र योगेश्वरः स्थाणुः स्वयमेव वृषध्वजःतमर्चयित्वा देवेशं गमनादेव सिध्यति

yatra yogeśvaraḥ sthāṇuḥ svayameva vṛṣadhvajaḥtamarcayitvā deveśaṃ gamanādeva sidhyati

औजसं वरुणं तीर्थं दीप्यते स्वेन तेजसायत्र ब्रह्मादिभिर्देवैरृषिभिश्च तपोधनैःसेनापत्येन देवानामभिषिक्तो गुहस्तदा

aujasaṃ varuṇaṃ tīrthaṃ dīpyate svena tejasāyatra brahmādibhirdevairṛṣibhiśca tapodhanaiḥsenāpatyena devānāmabhiṣikto guhastadā

औजसस्य तु पूर्वेण कुरुतीर्थं कुरूद्वहकुरुतीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियःसर्वपापविशुद्धात्मा कुरुलोकं प्रपद्यते

aujasasya tu pūrveṇa kurutīrthaṃ kurūdvahakurutīrthe naraḥ snātvā brahmacārī jitendriyaḥsarvapāpaviśuddhātmā kurulokaṃ prapadyate

स्वर्गद्वारं ततो गच्छेन्नियतो नियताशनःस्वर्गलोकमवाप्नोति ब्रह्मलोकं च गच्छति

svargadvāraṃ tato gacchenniyato niyatāśanaḥsvargalokamavāpnoti brahmalokaṃ ca gacchati

ततो गच्छेदनरकं तीर्थसेवी नराधिपतत्र स्नात्वा नरो राजन्न दुर्गतिमवाप्नुयात्

tato gacchedanarakaṃ tīrthasevī narādhipatatra snātvā naro rājanna durgatimavāpnuyāt

तत्र ब्रह्मा स्वयं नित्यं देवैः सह महीपतेअन्वास्यते नरश्रेष्ठ नारायणपुरोगमैः

tatra brahmā svayaṃ nityaṃ devaiḥ saha mahīpateanvāsyate naraśreṣṭha nārāyaṇapurogamaiḥ

सांनिध्यं चैव राजेन्द्र रुद्रपत्न्याः कुरूद्वहअभिगम्य च तां देवीं न दुर्गतिमवाप्नुयात्

sāṃnidhyaṃ caiva rājendra rudrapatnyāḥ kurūdvahaabhigamya ca tāṃ devīṃ na durgatimavāpnuyāt

तत्रैव च महाराज विश्वेश्वरमुमापतिम्अभिगम्य महादेवं मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

tatraiva ca mahārāja viśveśvaramumāpatimabhigamya mahādevaṃ mucyate sarvakilbiṣaiḥ

नारायणं चाभिगम्य पद्मनाभमरिंदमम्शोभमानो महाराज विष्णुलोकं प्रपद्यते

nārāyaṇaṃ cābhigamya padmanābhamariṃdamamśobhamāno mahārāja viṣṇulokaṃ prapadyate

तीर्थे तु सर्वदेवानां स्नातः स पुरुषर्षभसर्वदुःखैः परित्यक्तो द्योतते शशिवत्सदा

tīrthe tu sarvadevānāṃ snātaḥ sa puruṣarṣabhasarvaduḥkhaiḥ parityakto dyotate śaśivatsadā

ततः स्वस्तिपुरं गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिपपावनं तीर्थमासाद्य तर्पयेत्पितृदेवताःअग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः

tataḥ svastipuraṃ gacchettīrthasevī narādhipapāvanaṃ tīrthamāsādya tarpayetpitṛdevatāḥagniṣṭomasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ

गङ्गाह्रदश्च तत्रैव कूपश्च भरतर्षभतिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां तस्मिन्कूपे महीपतेतत्र स्नात्वा नरो राजन्स्वर्गलोकं प्रपद्यते

gaṅgāhradaśca tatraiva kūpaśca bharatarṣabhatisraḥ koṭyastu tīrthānāṃ tasminkūpe mahīpatetatra snātvā naro rājansvargalokaṃ prapadyate

आपगायां नरः स्नात्वा अर्चयित्वा महेश्वरम्गाणपत्यमवाप्नोति कुलं चोद्धरते स्वकम्

āpagāyāṃ naraḥ snātvā arcayitvā maheśvaramgāṇapatyamavāpnoti kulaṃ coddharate svakam

ततः स्थाणुवटं गच्छेत्त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्तत्र स्नात्वा स्थितो रात्रिं रुद्रलोकमवाप्नुयात्

tataḥ sthāṇuvaṭaṃ gacchettriṣu lokeṣu viśrutamtatra snātvā sthito rātriṃ rudralokamavāpnuyāt

बदरीपाचनं गच्छेद्वसिष्ठस्याश्रमं ततःबदरं भक्षयेत्तत्र त्रिरात्रोपोषितो नरः

badarīpācanaṃ gacchedvasiṣṭhasyāśramaṃ tataḥbadaraṃ bhakṣayettatra trirātropoṣito naraḥ

सम्यग्द्वादश वर्षाणि बदरान्भक्षयेत्तु यःत्रिरात्रोपोषितश्चैव भवेत्तुल्यो नराधिप

samyagdvādaśa varṣāṇi badarānbhakṣayettu yaḥtrirātropoṣitaścaiva bhavettulyo narādhipa

इन्द्रमार्गं समासाद्य तीर्थसेवी नराधिपअहोरात्रोपवासेन शक्रलोके महीयते

indramārgaṃ samāsādya tīrthasevī narādhipaahorātropavāsena śakraloke mahīyate

एकरात्रं समासाद्य एकरात्रोषितो नरःनियतः सत्यवादी च ब्रह्मलोके महीयते

ekarātraṃ samāsādya ekarātroṣito naraḥniyataḥ satyavādī ca brahmaloke mahīyate

ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्आदित्यस्याश्रमो यत्र तेजोराशेर्महात्मनः

tato gaccheta dharmajña tīrthaṃ trailokyaviśrutamādityasyāśramo yatra tejorāśermahātmanaḥ

तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयित्वा विभावसुम्आदित्यलोकं व्रजति कुलं चैव समुद्धरेत्

tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā pūjayitvā vibhāvasumādityalokaṃ vrajati kulaṃ caiva samuddharet

सोमतीर्थे नरः स्नात्वा तीर्थसेवी कुरूद्वहसोमलोकमवाप्नोति नरो नास्त्यत्र संशयः

somatīrthe naraḥ snātvā tīrthasevī kurūdvahasomalokamavāpnoti naro nāstyatra saṃśayaḥ

ततो गच्छेत धर्मज्ञ दधीचस्य महात्मनःतीर्थं पुण्यतमं राजन्पावनं लोकविश्रुतम्

tato gaccheta dharmajña dadhīcasya mahātmanaḥtīrthaṃ puṇyatamaṃ rājanpāvanaṃ lokaviśrutam

यत्र सारस्वतो राजन्सोऽङ्गिरास्तपसो निधिःतस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा वाजपेयफलं लभेत्सारस्वतीं गतिं चैव लभते नात्र संशयः

yatra sārasvato rājanso'ṅgirāstapaso nidhiḥtasmiṃstīrthe naraḥ snātvā vājapeyaphalaṃ labhetsārasvatīṃ gatiṃ caiva labhate nātra saṃśayaḥ

ततः कन्याश्रमं गच्छेन्नियतो ब्रह्मचर्यवान्त्रिरात्रोपोषितो राजन्नुपवासपरायणःलभेत्कन्याशतं दिव्यं ब्रह्मलोकं च गच्छति

tataḥ kanyāśramaṃ gacchenniyato brahmacaryavāntrirātropoṣito rājannupavāsaparāyaṇaḥlabhetkanyāśataṃ divyaṃ brahmalokaṃ ca gacchati

ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थं संनिहितीमपियत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाःमासि मासि समायान्ति पुण्येन महतान्विताः

tato gaccheta dharmajña tīrthaṃ saṃnihitīmapiyatra brahmādayo devā ṛṣayaśca tapodhanāḥmāsi māsi samāyānti puṇyena mahatānvitāḥ

संनिहित्यामुपस्पृश्य राहुग्रस्ते दिवाकरेअश्वमेधशतं तेन इष्टं भवति शाश्वतम्

saṃnihityāmupaspṛśya rāhugraste divākareaśvamedhaśataṃ tena iṣṭaṃ bhavati śāśvatam

पृथिव्यां यानि तीर्थानि अन्तरिक्षचराणि चनद्यो नदास्तडागाश्च सर्वप्रस्रवणानि च

pṛthivyāṃ yāni tīrthāni antarikṣacarāṇi canadyo nadāstaḍāgāśca sarvaprasravaṇāni ca

उदपानाश्च वप्राश्च पुण्यान्यायतनानि चमासि मासि समायान्ति संनिहित्यां न संशयः

udapānāśca vaprāśca puṇyānyāyatanāni camāsi māsi samāyānti saṃnihityāṃ na saṃśayaḥ

यत्किंचिद्दुष्कृतं कर्म स्त्रिया वा पुरुषस्य वास्नातमात्रस्य तत्सर्वं नश्यते नात्र संशयःपद्मवर्णेन यानेन ब्रह्मलोकं स गच्छति

yatkiṃcidduṣkṛtaṃ karma striyā vā puruṣasya vāsnātamātrasya tatsarvaṃ naśyate nātra saṃśayaḥpadmavarṇena yānena brahmalokaṃ sa gacchati

अभिवाद्य ततो यक्षं द्वारपालमरन्तुकम्कोटिरूपमुपस्पृश्य लभेद्बहु सुवर्णकम्

abhivādya tato yakṣaṃ dvārapālamarantukamkoṭirūpamupaspṛśya labhedbahu suvarṇakam

गङ्गाह्रदश्च तत्रैव तीर्थं भरतसत्तमतत्र स्नातस्तु धर्मज्ञ ब्रह्मचारी समाहितःराजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं विन्दति शाश्वतम्

gaṅgāhradaśca tatraiva tīrthaṃ bharatasattamatatra snātastu dharmajña brahmacārī samāhitaḥrājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ vindati śāśvatam

पृथिव्यां नैमिषं पुण्यमन्तरिक्षे च पुष्करम्त्रयाणामपि लोकानां कुरुक्षेत्रं विशिष्यते

pṛthivyāṃ naimiṣaṃ puṇyamantarikṣe ca puṣkaramtrayāṇāmapi lokānāṃ kurukṣetraṃ viśiṣyate

पांसवोऽपि कुरुक्षेत्रे वायुना समुदीरिताःअपि दुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम्

pāṃsavo'pi kurukṣetre vāyunā samudīritāḥapi duṣkṛtakarmāṇaṃ nayanti paramāṃ gatim

दक्षिणेन सरस्वत्या उत्तरेण दृषद्वतीम्ये वसन्ति कुरुक्षेत्रे ते वसन्ति त्रिविष्टपे

dakṣiṇena sarasvatyā uttareṇa dṛṣadvatīmye vasanti kurukṣetre te vasanti triviṣṭape

कुरुक्षेत्रं गमिष्यामि कुरुक्षेत्रे वसाम्यहम्अप्येकां वाचमुत्सृज्य सर्वपापैः प्रमुच्यते

kurukṣetraṃ gamiṣyāmi kurukṣetre vasāmyahamapyekāṃ vācamutsṛjya sarvapāpaiḥ pramucyate

ब्रह्मवेदी कुरुक्षेत्रं पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम्तदावसन्ति ये राजन्न ते शोच्याः कथंचन

brahmavedī kurukṣetraṃ puṇyaṃ brahmarṣisevitamtadāvasanti ye rājanna te śocyāḥ kathaṃcana

तरन्तुकारन्तुकयोर्यदन्तरं; रामह्रदानां च मचक्रुकस्यएतत्कुरुक्षेत्रसमन्तपञ्चकं; पितामहस्योत्तरवेदिरुच्यते

tarantukārantukayoryadantaraṃ; rāmahradānāṃ ca macakrukasyaetatkurukṣetrasamantapañcakaṃ; pitāmahasyottaravedirucyate