Parva.Adhyaya 4.17

द्रौपद्युवाचअशोच्यं नु कुतस्तस्या यस्या भर्ता युधिष्ठिरःजानन्सर्वाणि दुःखानि किं मां त्वं परिपृच्छसि

draupadyuvācaaśocyaṃ nu kutastasyā yasyā bhartā yudhiṣṭhiraḥjānansarvāṇi duḥkhāni kiṃ māṃ tvaṃ paripṛcchasi

यन्मां दासीप्रवादेन प्रातिकामी तदानयत्सभायां पार्षदो मध्ये तन्मां दहति भारत

yanmāṃ dāsīpravādena prātikāmī tadānayatsabhāyāṃ pārṣado madhye tanmāṃ dahati bhārata

पार्थिवस्य सुता नाम का नु जीवेत मादृशीअनुभूय भृशं दुःखमन्यत्र द्रौपदीं प्रभो

pārthivasya sutā nāma kā nu jīveta mādṛśīanubhūya bhṛśaṃ duḥkhamanyatra draupadīṃ prabho

वनवासगतायाश्च सैन्धवेन दुरात्मनापरामर्शं द्वितीयं च सोढुमुत्सहते नु का

vanavāsagatāyāśca saindhavena durātmanāparāmarśaṃ dvitīyaṃ ca soḍhumutsahate nu kā

मत्स्यराज्ञः समक्षं च तस्य धूर्तस्य पश्यतःकीचकेन पदा स्पृष्टा का नु जीवेत मादृशी

matsyarājñaḥ samakṣaṃ ca tasya dhūrtasya paśyataḥkīcakena padā spṛṣṭā kā nu jīveta mādṛśī

एवं बहुविधैः क्लेशैः क्लिश्यमानां च भारतन मां जानासि कौन्तेय किं फलं जीवितेन मे

evaṃ bahuvidhaiḥ kleśaiḥ kliśyamānāṃ ca bhāratana māṃ jānāsi kaunteya kiṃ phalaṃ jīvitena me

योऽयं राज्ञो विराटस्य कीचको नाम भारतसेनानीः पुरुषव्याघ्र स्यालः परमदुर्मतिः

yo'yaṃ rājño virāṭasya kīcako nāma bhāratasenānīḥ puruṣavyāghra syālaḥ paramadurmatiḥ

स मां सैरन्ध्रिवेषेण वसन्तीं राजवेश्मनिनित्यमेवाह दुष्टात्मा भार्या मम भवेति वै

sa māṃ sairandhriveṣeṇa vasantīṃ rājaveśmaninityamevāha duṣṭātmā bhāryā mama bhaveti vai

तेनोपमन्त्र्यमाणाया वधार्हेण सपत्नहन्कालेनेव फलं पक्वं हृदयं मे विदीर्यते

tenopamantryamāṇāyā vadhārheṇa sapatnahankāleneva phalaṃ pakvaṃ hṛdayaṃ me vidīryate

भ्रातरं च विगर्हस्व ज्येष्ठं दुर्द्यूतदेविनम्यस्यास्मि कर्मणा प्राप्ता दुःखमेतदनन्तकम्

bhrātaraṃ ca vigarhasva jyeṣṭhaṃ durdyūtadevinamyasyāsmi karmaṇā prāptā duḥkhametadanantakam

को हि राज्यं परित्यज्य सर्वस्वं चात्मना सहप्रव्रज्यायैव दीव्येत विना दुर्द्यूतदेविनम्

ko hi rājyaṃ parityajya sarvasvaṃ cātmanā sahapravrajyāyaiva dīvyeta vinā durdyūtadevinam

यदि निष्कसहस्रेण यच्चान्यत्सारवद्धनम्सायंप्रातरदेविष्यदपि संवत्सरान्बहून्

yadi niṣkasahasreṇa yaccānyatsāravaddhanamsāyaṃprātaradeviṣyadapi saṃvatsarānbahūn

रुक्मं हिरण्यं वासांसि यानं युग्यमजाविकम्अश्वाश्वतरसंघांश्च न जातु क्षयमावहेत्

rukmaṃ hiraṇyaṃ vāsāṃsi yānaṃ yugyamajāvikamaśvāśvatarasaṃghāṃśca na jātu kṣayamāvahet

सोऽयं द्यूतप्रवादेन श्रिया प्रत्यवरोपितःतूष्णीमास्ते यथा मूढः स्वानि कर्माणि चिन्तयन्

so'yaṃ dyūtapravādena śriyā pratyavaropitaḥtūṣṇīmāste yathā mūḍhaḥ svāni karmāṇi cintayan

दश नागसहस्राणि पद्मिनां हेममालिनाम्यं यान्तमनुयान्तीह सोऽयं द्यूतेन जीवति

daśa nāgasahasrāṇi padmināṃ hemamālināmyaṃ yāntamanuyāntīha so'yaṃ dyūtena jīvati

तथा शतसहस्राणि नृणाममिततेजसाम्उपासते महाराजमिन्द्रप्रस्थे युधिष्ठिरम्

tathā śatasahasrāṇi nṛṇāmamitatejasāmupāsate mahārājamindraprasthe yudhiṣṭhiram

शतं दासीसहस्राणि यस्य नित्यं महानसेपात्रीहस्तं दिवारात्रमतिथीन्भोजयन्त्युत

śataṃ dāsīsahasrāṇi yasya nityaṃ mahānasepātrīhastaṃ divārātramatithīnbhojayantyuta

एष निष्कसहस्राणि प्रदाय ददतां वरःद्यूतजेन ह्यनर्थेन महता समुपावृतः

eṣa niṣkasahasrāṇi pradāya dadatāṃ varaḥdyūtajena hyanarthena mahatā samupāvṛtaḥ

एनं हि स्वरसंपन्ना बहवः सूतमागधाःसायंप्रातरुपातिष्ठन्सुमृष्टमणिकुण्डलाः

enaṃ hi svarasaṃpannā bahavaḥ sūtamāgadhāḥsāyaṃprātarupātiṣṭhansumṛṣṭamaṇikuṇḍalāḥ

सहस्रमृषयो यस्य नित्यमासन्सभासदःतपःश्रुतोपसंपन्नाः सर्वकामैरुपस्थिताः

sahasramṛṣayo yasya nityamāsansabhāsadaḥtapaḥśrutopasaṃpannāḥ sarvakāmairupasthitāḥ

अन्धान्वृद्धांस्तथानाथान्सर्वान्राष्ट्रेषु दुर्गतान्बिभर्त्यविमना नित्यमानृशंस्याद्युधिष्ठिरः

andhānvṛddhāṃstathānāthānsarvānrāṣṭreṣu durgatānbibhartyavimanā nityamānṛśaṃsyādyudhiṣṭhiraḥ

स एष निरयं प्राप्तो मत्स्यस्य परिचारकःसभायां देविता राज्ञः कङ्को ब्रूते युधिष्ठिरः

sa eṣa nirayaṃ prāpto matsyasya paricārakaḥsabhāyāṃ devitā rājñaḥ kaṅko brūte yudhiṣṭhiraḥ

इन्द्रप्रस्थे निवसतः समये यस्य पार्थिवाःआसन्बलिभृतः सर्वे सोऽद्यान्यैर्भृतिमिच्छति

indraprasthe nivasataḥ samaye yasya pārthivāḥāsanbalibhṛtaḥ sarve so'dyānyairbhṛtimicchati

पार्थिवाः पृथिवीपाला यस्यासन्वशवर्तिनःस वशे विवशो राजा परेषामद्य वर्तते

pārthivāḥ pṛthivīpālā yasyāsanvaśavartinaḥsa vaśe vivaśo rājā pareṣāmadya vartate

प्रताप्य पृथिवीं सर्वां रश्मिवानिव तेजसासोऽयं राज्ञो विराटस्य सभास्तारो युधिष्ठिरः

pratāpya pṛthivīṃ sarvāṃ raśmivāniva tejasāso'yaṃ rājño virāṭasya sabhāstāro yudhiṣṭhiraḥ

यमुपासन्त राजानः सभायामृषिभिः सहतमुपासीनमद्यान्यं पश्य पाण्डव पाण्डवम्

yamupāsanta rājānaḥ sabhāyāmṛṣibhiḥ sahatamupāsīnamadyānyaṃ paśya pāṇḍava pāṇḍavam

अतदर्हं महाप्राज्ञं जीवितार्थेऽभिसंश्रितम्दृष्ट्वा कस्य न दुःखं स्याद्धर्मात्मानं युधिष्ठिरम्

atadarhaṃ mahāprājñaṃ jīvitārthe'bhisaṃśritamdṛṣṭvā kasya na duḥkhaṃ syāddharmātmānaṃ yudhiṣṭhiram

उपास्ते स्म सभायां यं कृत्स्ना वीर वसुंधरातमुपासीनमद्यान्यं पश्य भारत भारतम्

upāste sma sabhāyāṃ yaṃ kṛtsnā vīra vasuṃdharātamupāsīnamadyānyaṃ paśya bhārata bhāratam

एवं बहुविधैर्दुःखैः पीड्यमानामनाथवत्शोकसागरमध्यस्थां किं मां भीम न पश्यसि

evaṃ bahuvidhairduḥkhaiḥ pīḍyamānāmanāthavatśokasāgaramadhyasthāṃ kiṃ māṃ bhīma na paśyasi