Parva.Adhyaya 4.19

द्रौपद्युवाचअहं सैरन्ध्रिवेषेण चरन्ती राजवेश्मनिशौचदास्मि सुदेष्णाया अक्षधूर्तस्य कारणात्

draupadyuvācaahaṃ sairandhriveṣeṇa carantī rājaveśmaniśaucadāsmi sudeṣṇāyā akṣadhūrtasya kāraṇāt

विक्रियां पश्य मे तीव्रां राजपुत्र्याः परंतपआसे कालमुपासीना सर्वं दुःखं किलार्तवत्

vikriyāṃ paśya me tīvrāṃ rājaputryāḥ paraṃtapaāse kālamupāsīnā sarvaṃ duḥkhaṃ kilārtavat

अनित्या किल मर्त्यानामर्थसिद्धिर्जयाजयौइति कृत्वा प्रतीक्षामि भर्तॄणामुदयं पुनः

anityā kila martyānāmarthasiddhirjayājayauiti kṛtvā pratīkṣāmi bhartṝṇāmudayaṃ punaḥ

य एव हेतुर्भवति पुरुषस्य जयावहःपराजये च हेतुः स इति च प्रतिपालये

ya eva heturbhavati puruṣasya jayāvahaḥparājaye ca hetuḥ sa iti ca pratipālaye

दत्त्वा याचन्ति पुरुषा हत्वा वध्यन्ति चापरेपातयित्वा च पात्यन्ते परैरिति च मे श्रुतम्

dattvā yācanti puruṣā hatvā vadhyanti cāparepātayitvā ca pātyante parairiti ca me śrutam

न दैवस्यातिभारोऽस्ति न दैवस्यातिवर्तनम्इति चाप्यागमं भूयो दैवस्य प्रतिपालये

na daivasyātibhāro'sti na daivasyātivartanamiti cāpyāgamaṃ bhūyo daivasya pratipālaye

स्थितं पूर्वं जलं यत्र पुनस्तत्रैव तिष्ठतिइति पर्यायमिच्छन्ती प्रतीक्षाम्युदयं पुनः

sthitaṃ pūrvaṃ jalaṃ yatra punastatraiva tiṣṭhatiiti paryāyamicchantī pratīkṣāmyudayaṃ punaḥ

दैवेन किल यस्यार्थः सुनीतोऽपि विपद्यतेदैवस्य चागमे यत्नस्तेन कार्यो विजानता

daivena kila yasyārthaḥ sunīto'pi vipadyatedaivasya cāgame yatnastena kāryo vijānatā

यत्तु मे वचनस्यास्य कथितस्य प्रयोजनम्पृच्छ मां दुःखितां तत्त्वमपृष्टा वा ब्रवीमि ते

yattu me vacanasyāsya kathitasya prayojanampṛccha māṃ duḥkhitāṃ tattvamapṛṣṭā vā bravīmi te

महिषी पाण्डुपुत्राणां दुहिता द्रुपदस्य चइमामवस्थां संप्राप्ता का मदन्या जिजीविषेत्

mahiṣī pāṇḍuputrāṇāṃ duhitā drupadasya caimāmavasthāṃ saṃprāptā kā madanyā jijīviṣet

कुरून्परिभवन्सर्वान्पाञ्चालानपि भारतपाण्डवेयांश्च संप्राप्तो मम क्लेशो ह्यरिंदम

kurūnparibhavansarvānpāñcālānapi bhāratapāṇḍaveyāṃśca saṃprāpto mama kleśo hyariṃdama

भ्रातृभिः श्वशुरैः पुत्रैर्बहुभिः परवीरहन्एवं समुदिता नारी का न्वन्या दुःखिता भवेत्

bhrātṛbhiḥ śvaśuraiḥ putrairbahubhiḥ paravīrahanevaṃ samuditā nārī kā nvanyā duḥkhitā bhavet

नूनं हि बालया धातुर्मया वै विप्रियं कृतम्यस्य प्रसादाद्दुर्नीतं प्राप्तास्मि भरतर्षभ

nūnaṃ hi bālayā dhāturmayā vai vipriyaṃ kṛtamyasya prasādāddurnītaṃ prāptāsmi bharatarṣabha

वर्णावकाशमपि मे पश्य पाण्डव यादृशम्यादृशो मे न तत्रासीद्दुःखे परमके तदा

varṇāvakāśamapi me paśya pāṇḍava yādṛśamyādṛśo me na tatrāsīdduḥkhe paramake tadā

त्वमेव भीम जानीषे यन्मे पार्थ सुखं पुरासाहं दासत्वमापन्ना न शान्तिमवशा लभे

tvameva bhīma jānīṣe yanme pārtha sukhaṃ purāsāhaṃ dāsatvamāpannā na śāntimavaśā labhe

नादैविकमिदं मन्ये यत्र पार्थो धनंजयःभीमधन्वा महाबाहुरास्ते शान्त इवानलः

nādaivikamidaṃ manye yatra pārtho dhanaṃjayaḥbhīmadhanvā mahābāhurāste śānta ivānalaḥ

अशक्या वेदितुं पार्थ प्राणिनां वै गतिर्नरैःविनिपातमिमं मन्ये युष्माकमविचिन्तितम्

aśakyā vedituṃ pārtha prāṇināṃ vai gatirnaraiḥvinipātamimaṃ manye yuṣmākamavicintitam

यस्या मम मुखप्रेक्षा यूयमिन्द्रसमाः सदासा प्रेक्षे मुखमन्यासामवराणां वरा सती

yasyā mama mukhaprekṣā yūyamindrasamāḥ sadāsā prekṣe mukhamanyāsāmavarāṇāṃ varā satī

पश्य पाण्डव मेऽवस्थां यथा नार्हामि वै तथायुष्मासु ध्रियमाणेषु पश्य कालस्य पर्ययम्

paśya pāṇḍava me'vasthāṃ yathā nārhāmi vai tathāyuṣmāsu dhriyamāṇeṣu paśya kālasya paryayam

यस्याः सागरपर्यन्ता पृथिवी वशवर्तिनीआसीत्साद्य सुदेष्णाया भीताहं वशवर्तिनी

yasyāḥ sāgaraparyantā pṛthivī vaśavartinīāsītsādya sudeṣṇāyā bhītāhaṃ vaśavartinī

यस्याः पुरःसरा आसन्पृष्ठतश्चानुगामिनःसाहमद्य सुदेष्णायाः पुरः पश्चाच्च गामिनीइदं तु दुःखं कौन्तेय ममासह्यं निबोध तत्

yasyāḥ puraḥsarā āsanpṛṣṭhataścānugāminaḥsāhamadya sudeṣṇāyāḥ puraḥ paścācca gāminīidaṃ tu duḥkhaṃ kaunteya mamāsahyaṃ nibodha tat

या न जातु स्वयं पिंषे गात्रोद्वर्तनमात्मनःअन्यत्र कुन्त्या भद्रं ते साद्य पिंषामि चन्दनम्पश्य कौन्तेय पाणी मे नैवं यौ भवतः पुरा

yā na jātu svayaṃ piṃṣe gātrodvartanamātmanaḥanyatra kuntyā bhadraṃ te sādya piṃṣāmi candanampaśya kaunteya pāṇī me naivaṃ yau bhavataḥ purā

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

इत्यस्य दर्शयामास किणबद्धौ करावुभौ

ityasya darśayāmāsa kiṇabaddhau karāvubhau

द्रौपद्युवाचबिभेमि कुन्त्या या नाहं युष्माकं वा कदाचनसाद्याग्रतो विराटस्य भीता तिष्ठामि किंकरी

draupadyuvācabibhemi kuntyā yā nāhaṃ yuṣmākaṃ vā kadācanasādyāgrato virāṭasya bhītā tiṣṭhāmi kiṃkarī

किं नु वक्ष्यति सम्राण्मां वर्णकः सुकृतो न वानान्यपिष्टं हि मत्स्यस्य चन्दनं किल रोचते

kiṃ nu vakṣyati samrāṇmāṃ varṇakaḥ sukṛto na vānānyapiṣṭaṃ hi matsyasya candanaṃ kila rocate

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

सा कीर्तयन्ती दुःखानि भीमसेनस्य भामिनीरुरोद शनकैः कृष्णा भीमसेनमुदीक्षती

sā kīrtayantī duḥkhāni bhīmasenasya bhāminīruroda śanakaiḥ kṛṣṇā bhīmasenamudīkṣatī

सा बाष्पकलया वाचा निःश्वसन्ती पुनः पुनःहृदयं भीमसेनस्य घट्टयन्तीदमब्रवीत्

sā bāṣpakalayā vācā niḥśvasantī punaḥ punaḥhṛdayaṃ bhīmasenasya ghaṭṭayantīdamabravīt

नाल्पं कृतं मया भीम देवानां किल्बिषं पुराअभाग्या यत्तु जीवामि मर्तव्ये सति पाण्डव

nālpaṃ kṛtaṃ mayā bhīma devānāṃ kilbiṣaṃ purāabhāgyā yattu jīvāmi martavye sati pāṇḍava

ततस्तस्याः करौ शूनौ किणबद्धौ वृकोदरःमुखमानीय वेपन्त्या रुरोद परवीरहा

tatastasyāḥ karau śūnau kiṇabaddhau vṛkodaraḥmukhamānīya vepantyā ruroda paravīrahā

तौ गृहीत्वा च कौन्तेयो बाष्पमुत्सृज्य वीर्यवान्ततः परमदुःखार्त इदं वचनमब्रवीत्

tau gṛhītvā ca kaunteyo bāṣpamutsṛjya vīryavāntataḥ paramaduḥkhārta idaṃ vacanamabravīt