Parva.Adhyaya 4.29

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

अथ राजा त्रिगर्तानां सुशर्मा रथयूथपःप्राप्तकालमिदं वाक्यमुवाच त्वरितो भृशम्

atha rājā trigartānāṃ suśarmā rathayūthapaḥprāptakālamidaṃ vākyamuvāca tvarito bhṛśam

असकृन्निकृतः पूर्वं मत्स्यैः साल्वेयकैः सहसूतेन चैव मत्स्यस्य कीचकेन पुनः पुनः

asakṛnnikṛtaḥ pūrvaṃ matsyaiḥ sālveyakaiḥ sahasūtena caiva matsyasya kīcakena punaḥ punaḥ

बाधितो बन्धुभिः सार्धं बलाद्बलवता विभोस कर्णमभ्युदीक्ष्याथ दुर्योधनमभाषत

bādhito bandhubhiḥ sārdhaṃ balādbalavatā vibhosa karṇamabhyudīkṣyātha duryodhanamabhāṣata

असकृन्मत्स्यराज्ञा मे राष्ट्रं बाधितमोजसाप्रणेता कीचकश्चास्य बलवानभवत्पुरा

asakṛnmatsyarājñā me rāṣṭraṃ bādhitamojasāpraṇetā kīcakaścāsya balavānabhavatpurā

क्रूरोऽमर्षी स दुष्टात्मा भुवि प्रख्यातविक्रमःनिहतस्तत्र गन्धर्वैः पापकर्मा नृशंसवान्

krūro'marṣī sa duṣṭātmā bhuvi prakhyātavikramaḥnihatastatra gandharvaiḥ pāpakarmā nṛśaṃsavān

तस्मिंश्च निहते राजन्हीनदर्पो निराश्रयःभविष्यति निरुत्साहो विराट इति मे मतिः

tasmiṃśca nihate rājanhīnadarpo nirāśrayaḥbhaviṣyati nirutsāho virāṭa iti me matiḥ

तत्र यात्रा मम मता यदि ते रोचतेऽनघकौरवाणां च सर्वेषां कर्णस्य च महात्मनः

tatra yātrā mama matā yadi te rocate'naghakauravāṇāṃ ca sarveṣāṃ karṇasya ca mahātmanaḥ

एतत्प्राप्तमहं मन्ये कार्यमात्ययिकं हितम्राष्ट्रं तस्याभियात्वाशु बहुधान्यसमाकुलम्

etatprāptamahaṃ manye kāryamātyayikaṃ hitamrāṣṭraṃ tasyābhiyātvāśu bahudhānyasamākulam

आददामोऽस्य रत्नानि विविधानि वसूनि चग्रामान्राष्ट्राणि वा तस्य हरिष्यामो विभागशः

ādadāmo'sya ratnāni vividhāni vasūni cagrāmānrāṣṭrāṇi vā tasya hariṣyāmo vibhāgaśaḥ

अथ वा गोसहस्राणि बहूनि च शुभानि चविविधानि हरिष्यामः प्रतिपीड्य पुरं बलात्

atha vā gosahasrāṇi bahūni ca śubhāni cavividhāni hariṣyāmaḥ pratipīḍya puraṃ balāt

कौरवैः सह संगम्य त्रिगर्तैश्च विशां पतेगास्तस्यापहरामाशु सह सर्वैः सुसंहताः

kauravaiḥ saha saṃgamya trigartaiśca viśāṃ pategāstasyāpaharāmāśu saha sarvaiḥ susaṃhatāḥ

संधिं वा तेन कृत्वा तु निबध्नीमोऽस्य पौरुषम्हत्वा चास्य चमूं कृत्स्नां वशमन्वानयामहे

saṃdhiṃ vā tena kṛtvā tu nibadhnīmo'sya pauruṣamhatvā cāsya camūṃ kṛtsnāṃ vaśamanvānayāmahe

तं वशे न्यायतः कृत्वा सुखं वत्स्यामहे वयम्भवतो बलवृद्धिश्च भविष्यति न संशयः

taṃ vaśe nyāyataḥ kṛtvā sukhaṃ vatsyāmahe vayambhavato balavṛddhiśca bhaviṣyati na saṃśayaḥ

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कर्णो राजानमब्रवीत्सूक्तं सुशर्मणा वाक्यं प्राप्तकालं हितं च नः

tacchrutvā vacanaṃ tasya karṇo rājānamabravītsūktaṃ suśarmaṇā vākyaṃ prāptakālaṃ hitaṃ ca naḥ

तस्मात्क्षिप्रं विनिर्यामो योजयित्वा वरूथिनीम्विभज्य चाप्यनीकानि यथा वा मन्यसेऽनघ

tasmātkṣipraṃ viniryāmo yojayitvā varūthinīmvibhajya cāpyanīkāni yathā vā manyase'nagha

प्रज्ञावान्कुरुवृद्धोऽयं सर्वेषां नः पितामहःआचार्यश्च तथा द्रोणः कृपः शारद्वतस्तथा

prajñāvānkuruvṛddho'yaṃ sarveṣāṃ naḥ pitāmahaḥācāryaśca tathā droṇaḥ kṛpaḥ śāradvatastathā

मन्यन्ते ते यथा सर्वे तथा यात्रा विधीयताम्संमन्त्र्य चाशु गच्छामः साधनार्थं महीपतेः

manyante te yathā sarve tathā yātrā vidhīyatāmsaṃmantrya cāśu gacchāmaḥ sādhanārthaṃ mahīpateḥ

किं च नः पाण्डवैः कार्यं हीनार्थबलपौरुषैःअत्यर्थं वा प्रनष्टास्ते प्राप्ता वापि यमक्षयम्

kiṃ ca naḥ pāṇḍavaiḥ kāryaṃ hīnārthabalapauruṣaiḥatyarthaṃ vā pranaṣṭāste prāptā vāpi yamakṣayam

यामो राजन्ननुद्विग्ना विराटविषयं वयम्आदास्यामो हि गास्तस्य विविधानि वसूनि च

yāmo rājannanudvignā virāṭaviṣayaṃ vayamādāsyāmo hi gāstasya vividhāni vasūni ca

ततो दुर्योधनो राजा वाक्यमादाय तस्य तत्वैकर्तनस्य कर्णस्य क्षिप्रमाज्ञापयत्स्वयम्

tato duryodhano rājā vākyamādāya tasya tatvaikartanasya karṇasya kṣipramājñāpayatsvayam

शासने नित्यसंयुक्तं दुःशासनमनन्तरम्सह वृद्धैस्तु संमन्त्र्य क्षिप्रं योजय वाहिनीम्

śāsane nityasaṃyuktaṃ duḥśāsanamanantaramsaha vṛddhaistu saṃmantrya kṣipraṃ yojaya vāhinīm

यथोद्देशं च गच्छामः सहिताः सर्वकौरवैःसुशर्मा तु यथोद्दिष्टं देशं यातु महारथः

yathoddeśaṃ ca gacchāmaḥ sahitāḥ sarvakauravaiḥsuśarmā tu yathoddiṣṭaṃ deśaṃ yātu mahārathaḥ

त्रिगर्तैः सहितो राजा समग्रबलवाहनःप्रागेव हि सुसंवीतो मत्स्यस्य विषयं प्रति

trigartaiḥ sahito rājā samagrabalavāhanaḥprāgeva hi susaṃvīto matsyasya viṣayaṃ prati

जघन्यतो वयं तत्र यास्यामो दिवसान्तरम्विषयं मत्स्यराजस्य सुसमृद्धं सुसंहताः

jaghanyato vayaṃ tatra yāsyāmo divasāntaramviṣayaṃ matsyarājasya susamṛddhaṃ susaṃhatāḥ

ते यात्वा सहसा तत्र विराटनगरं प्रतिक्षिप्रं गोपान्समासाद्य गृह्णन्तु विपुलं धनम्

te yātvā sahasā tatra virāṭanagaraṃ pratikṣipraṃ gopānsamāsādya gṛhṇantu vipulaṃ dhanam

गवां शतसहस्राणि श्रीमन्ति गुणवन्ति चवयमपि निगृह्णीमो द्विधा कृत्वा वरूथिनीम्

gavāṃ śatasahasrāṇi śrīmanti guṇavanti cavayamapi nigṛhṇīmo dvidhā kṛtvā varūthinīm

स स्म गत्वा यथोद्दिष्टां दिशं वह्नेर्महीपतिःआदत्त गाः सुशर्माथ घर्मपक्षस्य सप्तमीम्

sa sma gatvā yathoddiṣṭāṃ diśaṃ vahnermahīpatiḥādatta gāḥ suśarmātha gharmapakṣasya saptamīm

अपरं दिवसं सर्वे राजन्संभूय कौरवाःअष्टम्यां तान्यगृह्णन्त गोकुलानि सहस्रशः

aparaṃ divasaṃ sarve rājansaṃbhūya kauravāḥaṣṭamyāṃ tānyagṛhṇanta gokulāni sahasraśaḥ