Parva.Adhyaya 4.40

उत्तर उवाच · uttara uvāca

आस्थाय विपुलं वीर रथं सारथिना मयाकतमं यास्यसेऽनीकमुक्तो यास्याम्यहं त्वया

āsthāya vipulaṃ vīra rathaṃ sārathinā mayākatamaṃ yāsyase'nīkamukto yāsyāmyahaṃ tvayā

अर्जुन उवाच · arjuna uvāca

प्रीतोऽस्मि पुरुषव्याघ्र न भयं विद्यते तवसर्वान्नुदामि ते शत्रून्रणे रणविशारद

prīto'smi puruṣavyāghra na bhayaṃ vidyate tavasarvānnudāmi te śatrūnraṇe raṇaviśārada

स्वस्थो भव महाबुद्धे पश्य मां शत्रुभिः सहयुध्यमानं विमर्देऽस्मिन्कुर्वाणं भैरवं महत्

svastho bhava mahābuddhe paśya māṃ śatrubhiḥ sahayudhyamānaṃ vimarde'sminkurvāṇaṃ bhairavaṃ mahat

एतान्सर्वानुपासङ्गान्क्षिप्रं बध्नीहि मे रथेएतं चाहर निस्त्रिंशं जातरूपपरिष्कृतम्अहं वै कुरुभिर्योत्स्याम्यवजेष्यामि ते पशून्

etānsarvānupāsaṅgānkṣipraṃ badhnīhi me ratheetaṃ cāhara nistriṃśaṃ jātarūpapariṣkṛtamahaṃ vai kurubhiryotsyāmyavajeṣyāmi te paśūn

संकल्पपक्षविक्षेपं बाहुप्राकारतोरणम्त्रिदण्डतूणसंबाधमनेकध्वजसंकुलम्

saṃkalpapakṣavikṣepaṃ bāhuprākāratoraṇamtridaṇḍatūṇasaṃbādhamanekadhvajasaṃkulam

ज्याक्षेपणं क्रोधकृतं नेमीनिनददुन्दुभिनगरं ते मया गुप्तं रथोपस्थं भविष्यति

jyākṣepaṇaṃ krodhakṛtaṃ nemīninadadundubhinagaraṃ te mayā guptaṃ rathopasthaṃ bhaviṣyati

अधिष्ठितो मया संख्ये रथो गाण्डीवधन्वनाअजेयः शत्रुसैन्यानां वैराटे व्येतु ते भयम्

adhiṣṭhito mayā saṃkhye ratho gāṇḍīvadhanvanāajeyaḥ śatrusainyānāṃ vairāṭe vyetu te bhayam

उत्तर उवाच · uttara uvāca

बिभेमि नाहमेतेषां जानामि त्वां स्थिरं युधिकेशवेनापि संग्रामे साक्षादिन्द्रेण वा समम्

bibhemi nāhameteṣāṃ jānāmi tvāṃ sthiraṃ yudhikeśavenāpi saṃgrāme sākṣādindreṇa vā samam

इदं तु चिन्तयन्नेव परिमुह्यामि केवलम्निश्चयं चापि दुर्मेधा न गच्छामि कथंचन

idaṃ tu cintayanneva parimuhyāmi kevalamniścayaṃ cāpi durmedhā na gacchāmi kathaṃcana

एवं वीराङ्गरूपस्य लक्षणैरुचितस्य चकेन कर्मविपाकेन क्लीबत्वमिदमागतम्

evaṃ vīrāṅgarūpasya lakṣaṇairucitasya cakena karmavipākena klībatvamidamāgatam

मन्ये त्वां क्लीबवेषेण चरन्तं शूलपाणिनम्गन्धर्वराजप्रतिमं देवं वापि शतक्रतुम्

manye tvāṃ klībaveṣeṇa carantaṃ śūlapāṇinamgandharvarājapratimaṃ devaṃ vāpi śatakratum

अर्जुन उवाच · arjuna uvāca

भ्रातुर्नियोगाज्ज्येष्ठस्य संवत्सरमिदं व्रतम्चरामि ब्रह्मचर्यं वै सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

bhrāturniyogājjyeṣṭhasya saṃvatsaramidaṃ vratamcarāmi brahmacaryaṃ vai satyametadbravīmi te

नास्मि क्लीबो महाबाहो परवान्धर्मसंयुतःसमाप्तव्रतमुत्तीर्णं विद्धि मां त्वं नृपात्मज

nāsmi klībo mahābāho paravāndharmasaṃyutaḥsamāptavratamuttīrṇaṃ viddhi māṃ tvaṃ nṛpātmaja

उत्तर उवाच · uttara uvāca

परमोऽनुग्रहो मेऽद्य यत्प्रतर्को न मे वृथान हीदृशाः क्लीबरूपा भवन्तीह नरोत्तमाः

paramo'nugraho me'dya yatpratarko na me vṛthāna hīdṛśāḥ klībarūpā bhavantīha narottamāḥ

सहायवानस्मि रणे युध्येयममरैरपिसाध्वसं तत्प्रनष्टं मे किं करोमि ब्रवीहि मे

sahāyavānasmi raṇe yudhyeyamamarairapisādhvasaṃ tatpranaṣṭaṃ me kiṃ karomi bravīhi me

अहं ते संग्रहीष्यामि हयाञ्शत्रुरथारुजःशिक्षितो ह्यस्मि सारथ्ये तीर्थतः पुरुषर्षभ

ahaṃ te saṃgrahīṣyāmi hayāñśatrurathārujaḥśikṣito hyasmi sārathye tīrthataḥ puruṣarṣabha

दारुको वासुदेवस्य यथा शक्रस्य मातलिःतथा मां विद्धि सारथ्ये शिक्षितं नरपुंगव

dāruko vāsudevasya yathā śakrasya mātaliḥtathā māṃ viddhi sārathye śikṣitaṃ narapuṃgava

यस्य याते न पश्यन्ति भूमौ प्राप्तं पदं पदम्दक्षिणं यो धुरं युक्तः सुग्रीवसदृशो हयः

yasya yāte na paśyanti bhūmau prāptaṃ padaṃ padamdakṣiṇaṃ yo dhuraṃ yuktaḥ sugrīvasadṛśo hayaḥ

योऽयं धुरं धुर्यवरो वामं वहति शोभनःतं मन्ये मेघपुष्पस्य जवेन सदृशं हयम्

yo'yaṃ dhuraṃ dhuryavaro vāmaṃ vahati śobhanaḥtaṃ manye meghapuṣpasya javena sadṛśaṃ hayam

योऽयं काञ्चनसंनाहः पार्ष्णिं वहति शोभनःवामं सैन्यस्य मन्ये तं जवेन बलवत्तरम्

yo'yaṃ kāñcanasaṃnāhaḥ pārṣṇiṃ vahati śobhanaḥvāmaṃ sainyasya manye taṃ javena balavattaram

योऽयं वहति ते पार्ष्णिं दक्षिणामञ्चितोद्यतःबलाहकादपि मतः स जवे वीर्यवत्तरः

yo'yaṃ vahati te pārṣṇiṃ dakṣiṇāmañcitodyataḥbalāhakādapi mataḥ sa jave vīryavattaraḥ

त्वामेवायं रथो वोढुं संग्रामेऽर्हति धन्विनम्त्वं चेमं रथमास्थाय योद्धुमर्हो मतो मम

tvāmevāyaṃ ratho voḍhuṃ saṃgrāme'rhati dhanvinamtvaṃ cemaṃ rathamāsthāya yoddhumarho mato mama

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततो निर्मुच्य बाहुभ्यां वलयानि स वीर्यवान्चित्रे दुन्दुभिसंनादे प्रत्यमुञ्चत्तले शुभे

tato nirmucya bāhubhyāṃ valayāni sa vīryavāncitre dundubhisaṃnāde pratyamuñcattale śubhe

कृष्णान्भङ्गीमतः केशाञ्श्वेतेनोद्ग्रथ्य वाससाअधिज्यं तरसा कृत्वा गाण्डीवं व्याक्षिपद्धनुः

kṛṣṇānbhaṅgīmataḥ keśāñśvetenodgrathya vāsasāadhijyaṃ tarasā kṛtvā gāṇḍīvaṃ vyākṣipaddhanuḥ

तस्य विक्षिप्यमाणस्य धनुषोऽभून्महास्वनःयथा शैलस्य महतः शैलेनैवाभिजघ्नुषः

tasya vikṣipyamāṇasya dhanuṣo'bhūnmahāsvanaḥyathā śailasya mahataḥ śailenaivābhijaghnuṣaḥ

सनिर्घाताभवद्भूमिर्दिक्षु वायुर्ववौ भृशम्भ्रान्तद्विजं खं तदासीत्प्रकम्पितमहाद्रुमम्

sanirghātābhavadbhūmirdikṣu vāyurvavau bhṛśambhrāntadvijaṃ khaṃ tadāsītprakampitamahādrumam

तं शब्दं कुरवोऽजानन्विस्फोटमशनेरिवयदर्जुनो धनुःश्रेष्ठं बाहुभ्यामाक्षिपद्रथे

taṃ śabdaṃ kuravo'jānanvisphoṭamaśanerivayadarjuno dhanuḥśreṣṭhaṃ bāhubhyāmākṣipadrathe