Parva.Adhyaya 4.41

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

उत्तरं सारथिं कृत्वा शमीं कृत्वा प्रदक्षिणम्आयुधं सर्वमादाय ततः प्रायाद्धनंजयः

uttaraṃ sārathiṃ kṛtvā śamīṃ kṛtvā pradakṣiṇamāyudhaṃ sarvamādāya tataḥ prāyāddhanaṃjayaḥ

ध्वजं सिंहं रथात्तस्मादपनीय महारथःप्रणिधाय शमीमूले प्रायादुत्तरसारथिः

dhvajaṃ siṃhaṃ rathāttasmādapanīya mahārathaḥpraṇidhāya śamīmūle prāyāduttarasārathiḥ

दैवीं मायां रथे युक्त्वा विहितां विश्वकर्मणाकाञ्चनं सिंहलाङ्गूलं ध्वजं वानरलक्षणम्

daivīṃ māyāṃ rathe yuktvā vihitāṃ viśvakarmaṇākāñcanaṃ siṃhalāṅgūlaṃ dhvajaṃ vānaralakṣaṇam

मनसा चिन्तयामास प्रसादं पावकस्य चस च तच्चिन्तितं ज्ञात्वा ध्वजे भूतान्यचोदयत्

manasā cintayāmāsa prasādaṃ pāvakasya casa ca taccintitaṃ jñātvā dhvaje bhūtānyacodayat

सपताकं विचित्राङ्गं सोपासङ्गं महारथःरथमास्थाय बीभत्सुः कौन्तेयः श्वेतवाहनः

sapatākaṃ vicitrāṅgaṃ sopāsaṅgaṃ mahārathaḥrathamāsthāya bībhatsuḥ kaunteyaḥ śvetavāhanaḥ

बद्धासिः सतनुत्राणः प्रगृहीतशरासनःततः प्रायादुदीचीं स कपिप्रवरकेतनः

baddhāsiḥ satanutrāṇaḥ pragṛhītaśarāsanaḥtataḥ prāyādudīcīṃ sa kapipravaraketanaḥ

स्वनवन्तं महाशङ्खं बलवानरिमर्दनःप्राधमद्बलमास्थाय द्विषतां लोमहर्षणम्

svanavantaṃ mahāśaṅkhaṃ balavānarimardanaḥprādhamadbalamāsthāya dviṣatāṃ lomaharṣaṇam

ततस्ते जवना धुर्या जानुभ्यामगमन्महीम्उत्तरश्चापि संत्रस्तो रथोपस्थ उपाविशत्

tataste javanā dhuryā jānubhyāmagamanmahīmuttaraścāpi saṃtrasto rathopastha upāviśat

संस्थाप्य चाश्वान्कौन्तेयः समुद्यम्य च रश्मिभिःउत्तरं च परिष्वज्य समाश्वासयदर्जुनः

saṃsthāpya cāśvānkaunteyaḥ samudyamya ca raśmibhiḥuttaraṃ ca pariṣvajya samāśvāsayadarjunaḥ

मा भैस्त्वं राजपुत्राग्र्य क्षत्रियोऽसि परंतपकथं पुरुषशार्दूल शत्रुमध्ये विषीदसि

mā bhaistvaṃ rājaputrāgrya kṣatriyo'si paraṃtapakathaṃ puruṣaśārdūla śatrumadhye viṣīdasi

श्रुतास्ते शङ्खशब्दाश्च भेरीशब्दाश्च पुष्कलाःकुञ्जराणां च नदतां व्यूढानीकेषु तिष्ठताम्

śrutāste śaṅkhaśabdāśca bherīśabdāśca puṣkalāḥkuñjarāṇāṃ ca nadatāṃ vyūḍhānīkeṣu tiṣṭhatām

स त्वं कथमिहानेन शङ्खशब्देन भीषितःविषण्णरूपो वित्रस्तः पुरुषः प्राकृतो यथा

sa tvaṃ kathamihānena śaṅkhaśabdena bhīṣitaḥviṣaṇṇarūpo vitrastaḥ puruṣaḥ prākṛto yathā

उत्तर उवाच · uttara uvāca

श्रुता मे शङ्खशब्दाश्च भेरीशब्दाश्च पुष्कलाःकुञ्जराणां च निनदा व्यूढानीकेषु तिष्ठताम्

śrutā me śaṅkhaśabdāśca bherīśabdāśca puṣkalāḥkuñjarāṇāṃ ca ninadā vyūḍhānīkeṣu tiṣṭhatām

नैवंविधः शङ्खशब्दः पुरा जातु मया श्रुतःध्वजस्य चापि रूपं मे दृष्टपूर्वं न हीदृशम्धनुषश्चैव निर्घोषः श्रुतपूर्वो न मे क्वचित्

naivaṃvidhaḥ śaṅkhaśabdaḥ purā jātu mayā śrutaḥdhvajasya cāpi rūpaṃ me dṛṣṭapūrvaṃ na hīdṛśamdhanuṣaścaiva nirghoṣaḥ śrutapūrvo na me kvacit

अस्य शङ्खस्य शब्देन धनुषो निस्वनेन चरथस्य च निनादेन मनो मुह्यति मे भृशम्

asya śaṅkhasya śabdena dhanuṣo nisvanena carathasya ca ninādena mano muhyati me bhṛśam

व्याकुलाश्च दिशः सर्वा हृदयं व्यथतीव मेध्वजेन पिहिताः सर्वा दिशो न प्रतिभान्ति मेगाण्डीवस्य च शब्देन कर्णौ मे बधिरीकृतौ

vyākulāśca diśaḥ sarvā hṛdayaṃ vyathatīva medhvajena pihitāḥ sarvā diśo na pratibhānti megāṇḍīvasya ca śabdena karṇau me badhirīkṛtau

अर्जुन उवाच · arjuna uvāca

एकान्ते रथमास्थाय पद्भ्यां त्वमवपीडयदृढं च रश्मीन्संयच्छ शङ्खं ध्मास्याम्यहं पुनः

ekānte rathamāsthāya padbhyāṃ tvamavapīḍayadṛḍhaṃ ca raśmīnsaṃyaccha śaṅkhaṃ dhmāsyāmyahaṃ punaḥ

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तस्य शङ्खस्य शब्देन रथनेमिस्वनेन चगाण्डीवस्य च घोषेण पृथिवी समकम्पत

tasya śaṅkhasya śabdena rathanemisvanena cagāṇḍīvasya ca ghoṣeṇa pṛthivī samakampata

द्रोण उवाच · droṇa uvāca

यथा रथस्य निर्घोषो यथा शङ्ख उदीर्यतेकम्पते च यथा भूमिर्नैषोऽन्यः सव्यसाचिनः

yathā rathasya nirghoṣo yathā śaṅkha udīryatekampate ca yathā bhūmirnaiṣo'nyaḥ savyasācinaḥ

शस्त्राणि न प्रकाशन्ते न प्रहृष्यन्ति वाजिनःअग्नयश्च न भासन्ते समिद्धास्तन्न शोभनम्

śastrāṇi na prakāśante na prahṛṣyanti vājinaḥagnayaśca na bhāsante samiddhāstanna śobhanam

प्रत्यादित्यं च नः सर्वे मृगा घोरप्रवादिनःध्वजेषु च निलीयन्ते वायसास्तन्न शोभनम्शकुनाश्चापसव्या नो वेदयन्ति महद्भयम्

pratyādityaṃ ca naḥ sarve mṛgā ghorapravādinaḥdhvajeṣu ca nilīyante vāyasāstanna śobhanamśakunāścāpasavyā no vedayanti mahadbhayam

गोमायुरेष सेनाया रुवन्मध्येऽनुधावतिअनाहतश्च निष्क्रान्तो महद्वेदयते भयम्भवतां रोमकूपाणि प्रहृष्टान्युपलक्षये

gomāyureṣa senāyā ruvanmadhye'nudhāvatianāhataśca niṣkrānto mahadvedayate bhayambhavatāṃ romakūpāṇi prahṛṣṭānyupalakṣaye

पराभूता च वः सेना न कश्चिद्योद्धुमिच्छतिविवर्णमुखभूयिष्ठाः सर्वे योधा विचेतसःगाः संप्रस्थाप्य तिष्ठामो व्यूढानीकाः प्रहारिणः

parābhūtā ca vaḥ senā na kaścidyoddhumicchativivarṇamukhabhūyiṣṭhāḥ sarve yodhā vicetasaḥgāḥ saṃprasthāpya tiṣṭhāmo vyūḍhānīkāḥ prahāriṇaḥ