Parva.Adhyaya 4.46

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

साधु पश्यति वै द्रोणः कृपः साध्वनुपश्यतिकर्णस्तु क्षत्रधर्मेण यथावद्योद्धुमिच्छति

sādhu paśyati vai droṇaḥ kṛpaḥ sādhvanupaśyatikarṇastu kṣatradharmeṇa yathāvadyoddhumicchati

आचार्यो नाभिषक्तव्यः पुरुषेण विजानतादेशकालौ तु संप्रेक्ष्य योद्धव्यमिति मे मतिः

ācāryo nābhiṣaktavyaḥ puruṣeṇa vijānatādeśakālau tu saṃprekṣya yoddhavyamiti me matiḥ

यस्य सूर्यसमाः पञ्च सपत्नाः स्युः प्रहारिणःकथमभ्युदये तेषां न प्रमुह्येत पण्डितः

yasya sūryasamāḥ pañca sapatnāḥ syuḥ prahāriṇaḥkathamabhyudaye teṣāṃ na pramuhyeta paṇḍitaḥ

स्वार्थे सर्वे विमुह्यन्ति येऽपि धर्मविदो जनाःतस्माद्राजन्ब्रवीम्येष वाक्यं ते यदि रोचते

svārthe sarve vimuhyanti ye'pi dharmavido janāḥtasmādrājanbravīmyeṣa vākyaṃ te yadi rocate

कर्णो यदभ्यवोचन्नस्तेजःसंजननाय तत्आचार्यपुत्रः क्षमतां महत्कार्यमुपस्थितम्

karṇo yadabhyavocannastejaḥsaṃjananāya tatācāryaputraḥ kṣamatāṃ mahatkāryamupasthitam

नायं कालो विरोधस्य कौन्तेये समुपस्थितेक्षन्तव्यं भवता सर्वमाचार्येण कृपेण च

nāyaṃ kālo virodhasya kaunteye samupasthitekṣantavyaṃ bhavatā sarvamācāryeṇa kṛpeṇa ca

भवतां हि कृतास्त्रत्वं यथादित्ये प्रभा तथायथा चन्द्रमसो लक्ष्म सर्वथा नापकृष्यतेएवं भवत्सु ब्राह्मण्यं ब्रह्मास्त्रं च प्रतिष्ठितम्

bhavatāṃ hi kṛtāstratvaṃ yathāditye prabhā tathāyathā candramaso lakṣma sarvathā nāpakṛṣyateevaṃ bhavatsu brāhmaṇyaṃ brahmāstraṃ ca pratiṣṭhitam

चत्वार एकतो वेदाः क्षात्रमेकत्र दृश्यतेनैतत्समस्तमुभयं कस्मिंश्चिदनुशुश्रुमः

catvāra ekato vedāḥ kṣātramekatra dṛśyatenaitatsamastamubhayaṃ kasmiṃścidanuśuśrumaḥ

अन्यत्र भारताचार्यात्सपुत्रादिति मे मतिःब्रह्मास्त्रं चैव वेदाश्च नैतदन्यत्र दृश्यते

anyatra bhāratācāryātsaputrāditi me matiḥbrahmāstraṃ caiva vedāśca naitadanyatra dṛśyate

आचार्यपुत्रः क्षमतां नायं कालः स्वभेदनेसर्वे संहत्य युध्यामः पाकशासनिमागतम्

ācāryaputraḥ kṣamatāṃ nāyaṃ kālaḥ svabhedanesarve saṃhatya yudhyāmaḥ pākaśāsanimāgatam

बलस्य व्यसनानीह यान्युक्तानि मनीषिभिःमुख्यो भेदो हि तेषां वै पापिष्ठो विदुषां मतः

balasya vyasanānīha yānyuktāni manīṣibhiḥmukhyo bhedo hi teṣāṃ vai pāpiṣṭho viduṣāṃ mataḥ

अश्वत्थामोवाचआचार्य एव क्षमतां शान्तिरत्र विधीयताम्अभिषज्यमाने हि गुरौ तद्वृत्तं रोषकारितम्

aśvatthāmovācaācārya eva kṣamatāṃ śāntiratra vidhīyatāmabhiṣajyamāne hi gurau tadvṛttaṃ roṣakāritam

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततो दुर्योधनो द्रोणं क्षमयामास भारतसह कर्णेन भीष्मेण कृपेण च महात्मना

tato duryodhano droṇaṃ kṣamayāmāsa bhāratasaha karṇena bhīṣmeṇa kṛpeṇa ca mahātmanā

द्रोण उवाच · droṇa uvāca

यदेव प्रथमं वाक्यं भीष्मः शांतनवोऽब्रवीत्तेनैवाहं प्रसन्नो वै परमत्र विधीयताम्

yadeva prathamaṃ vākyaṃ bhīṣmaḥ śāṃtanavo'bravīttenaivāhaṃ prasanno vai paramatra vidhīyatām

यथा दुर्योधनेऽयत्ते नागः स्पृशति सैनिकान्साहसाद्यदि वा मोहात्तथा नीतिर्विधीयताम्

yathā duryodhane'yatte nāgaḥ spṛśati sainikānsāhasādyadi vā mohāttathā nītirvidhīyatām

वनवासे ह्यनिर्वृत्ते दर्शयेन्न धनंजयःधनं वालभमानोऽत्र नाद्य नः क्षन्तुमर्हति

vanavāse hyanirvṛtte darśayenna dhanaṃjayaḥdhanaṃ vālabhamāno'tra nādya naḥ kṣantumarhati

यथा नायं समायुज्याद्धार्तराष्ट्रान्कथंचनयथा च न पराजय्यात्तथा नीतिर्विधीयताम्

yathā nāyaṃ samāyujyāddhārtarāṣṭrānkathaṃcanayathā ca na parājayyāttathā nītirvidhīyatām

उक्तं दुर्योधनेनापि पुरस्ताद्वाक्यमीदृशम्तदनुस्मृत्य गाङ्गेय यथावद्वक्तुमर्हसि

uktaṃ duryodhanenāpi purastādvākyamīdṛśamtadanusmṛtya gāṅgeya yathāvadvaktumarhasi