Parva.Adhyaya 5.123

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततः शांतनवो भीष्मो दुर्योधनममर्षणम्केशवस्य वचः श्रुत्वा प्रोवाच भरतर्षभ

tataḥ śāṃtanavo bhīṣmo duryodhanamamarṣaṇamkeśavasya vacaḥ śrutvā provāca bharatarṣabha

कृष्णेन वाक्यमुक्तोऽसि सुहृदां शममिच्छताअनुपश्यस्व तत्तात मा मन्युवशमन्वगाः

kṛṣṇena vākyamukto'si suhṛdāṃ śamamicchatāanupaśyasva tattāta mā manyuvaśamanvagāḥ

अकृत्वा वचनं तात केशवस्य महात्मनःश्रेयो न जातु न सुखं न कल्याणमवाप्स्यसि

akṛtvā vacanaṃ tāta keśavasya mahātmanaḥśreyo na jātu na sukhaṃ na kalyāṇamavāpsyasi

धर्म्यमर्थं महाबाहुराह त्वां तात केशवःतमर्थमभिपद्यस्व मा राजन्नीनशः प्रजाः

dharmyamarthaṃ mahābāhurāha tvāṃ tāta keśavaḥtamarthamabhipadyasva mā rājannīnaśaḥ prajāḥ

इमां श्रियं प्रज्वलितां भारतीं सर्वराजसुजीवतो धृतराष्ट्रस्य दौरात्म्याद्भ्रंशयिष्यसि

imāṃ śriyaṃ prajvalitāṃ bhāratīṃ sarvarājasujīvato dhṛtarāṣṭrasya daurātmyādbhraṃśayiṣyasi

आत्मानं च सहामात्यं सपुत्रपशुबान्धवम्सहमित्रमसद्बुद्ध्या जीविताद्भ्रंशयिष्यसि

ātmānaṃ ca sahāmātyaṃ saputrapaśubāndhavamsahamitramasadbuddhyā jīvitādbhraṃśayiṣyasi

अतिक्रामन्केशवस्य तथ्यं वचनमर्थवत्पितुश्च भरतश्रेष्ठ विदुरस्य च धीमतः

atikrāmankeśavasya tathyaṃ vacanamarthavatpituśca bharataśreṣṭha vidurasya ca dhīmataḥ

मा कुलघ्नोऽन्तपुरुषो दुर्मतिः कापथं गमःपितरं मातरं चैव वृद्धौ शोकाय मा ददः

mā kulaghno'ntapuruṣo durmatiḥ kāpathaṃ gamaḥpitaraṃ mātaraṃ caiva vṛddhau śokāya mā dadaḥ

अथ द्रोणोऽब्रवीत्तत्र दुर्योधनमिदं वचःअमर्षवशमापन्नं निःश्वसन्तं पुनः पुनः

atha droṇo'bravīttatra duryodhanamidaṃ vacaḥamarṣavaśamāpannaṃ niḥśvasantaṃ punaḥ punaḥ

धर्मार्थयुक्तं वचनमाह त्वां तात केशवःतथा भीष्मः शांतनवस्तज्जुषस्व नराधिप

dharmārthayuktaṃ vacanamāha tvāṃ tāta keśavaḥtathā bhīṣmaḥ śāṃtanavastajjuṣasva narādhipa

प्राज्ञौ मेधाविनौ दान्तावर्थकामौ बहुश्रुतौआहतुस्त्वां हितं वाक्यं तदादत्स्व परंतप

prājñau medhāvinau dāntāvarthakāmau bahuśrutauāhatustvāṃ hitaṃ vākyaṃ tadādatsva paraṃtapa

अनुतिष्ठ महाप्राज्ञ कृष्णभीष्मौ यदूचतुःमा वचो लघुबुद्धीनां समास्थास्त्वं परंतप

anutiṣṭha mahāprājña kṛṣṇabhīṣmau yadūcatuḥmā vaco laghubuddhīnāṃ samāsthāstvaṃ paraṃtapa

ये त्वां प्रोत्साहयन्त्येते नैते कृत्याय कर्हिचित्वैरं परेषां ग्रीवायां प्रतिमोक्ष्यन्ति संयुगे

ye tvāṃ protsāhayantyete naite kṛtyāya karhicitvairaṃ pareṣāṃ grīvāyāṃ pratimokṣyanti saṃyuge

मा कुरूञ्जीघनः सर्वान्पुत्रान्भ्रातॄंस्तथैव चवासुदेवार्जुनौ यत्र विद्ध्यजेयं बलं हि तत्

mā kurūñjīghanaḥ sarvānputrānbhrātṝṃstathaiva cavāsudevārjunau yatra viddhyajeyaṃ balaṃ hi tat

एतच्चैव मतं सत्यं सुहृदोः कृष्णभीष्मयोःयदि नादास्यसे तात पश्चात्तप्स्यसि भारत

etaccaiva mataṃ satyaṃ suhṛdoḥ kṛṣṇabhīṣmayoḥyadi nādāsyase tāta paścāttapsyasi bhārata

यथोक्तं जामदग्न्येन भूयानेव ततोऽर्जुनःकृष्णो हि देवकीपुत्रो देवैरपि दुरुत्सहः

yathoktaṃ jāmadagnyena bhūyāneva tato'rjunaḥkṛṣṇo hi devakīputro devairapi durutsahaḥ

किं ते सुखप्रियेणेह प्रोक्तेन भरतर्षभएतत्ते सर्वमाख्यातं यथेच्छसि तथा कुरुन हि त्वामुत्सहे वक्तुं भूयो भरतसत्तम

kiṃ te sukhapriyeṇeha proktena bharatarṣabhaetatte sarvamākhyātaṃ yathecchasi tathā kuruna hi tvāmutsahe vaktuṃ bhūyo bharatasattama

तस्मिन्वाक्यान्तरे वाक्यं क्षत्तापि विदुरोऽब्रवीत्दुर्योधनमभिप्रेक्ष्य धार्तराष्ट्रममर्षणम्

tasminvākyāntare vākyaṃ kṣattāpi viduro'bravītduryodhanamabhiprekṣya dhārtarāṣṭramamarṣaṇam

दुर्योधन न शोचामि त्वामहं भरतर्षभइमौ तु वृद्धौ शोचामि गान्धारीं पितरं च ते

duryodhana na śocāmi tvāmahaṃ bharatarṣabhaimau tu vṛddhau śocāmi gāndhārīṃ pitaraṃ ca te

यावनाथौ चरिष्येते त्वया नाथेन दुर्हृदाहतमित्रौ हतामात्यौ लूनपक्षाविव द्विजौ

yāvanāthau cariṣyete tvayā nāthena durhṛdāhatamitrau hatāmātyau lūnapakṣāviva dvijau

भिक्षुकौ विचरिष्येते शोचन्तौ पृथिवीमिमाम्कुलघ्नमीदृशं पापं जनयित्वा कुपूरुषम्

bhikṣukau vicariṣyete śocantau pṛthivīmimāmkulaghnamīdṛśaṃ pāpaṃ janayitvā kupūruṣam

अथ दुर्योधनं राजा धृतराष्ट्रोऽभ्यभाषतआसीनं भ्रातृभिः सार्धं राजभिः परिवारितम्

atha duryodhanaṃ rājā dhṛtarāṣṭro'bhyabhāṣataāsīnaṃ bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ rājabhiḥ parivāritam

दुर्योधन निबोधेदं शौरिणोक्तं महात्मनाआदत्स्व शिवमत्यन्तं योगक्षेमवदव्ययम्

duryodhana nibodhedaṃ śauriṇoktaṃ mahātmanāādatsva śivamatyantaṃ yogakṣemavadavyayam

अनेन हि सहायेन कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणाइष्टान्सर्वानभिप्रायान्प्राप्स्यामः सर्वराजसु

anena hi sahāyena kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇāiṣṭānsarvānabhiprāyānprāpsyāmaḥ sarvarājasu

सुसंहितः केशवेन गच्छ तात युधिष्ठिरम्चर स्वस्त्ययनं कृत्स्नं भारतानामनामयम्

susaṃhitaḥ keśavena gaccha tāta yudhiṣṭhiramcara svastyayanaṃ kṛtsnaṃ bhāratānāmanāmayam

वासुदेवेन तीर्थेन तात गच्छस्व संगमम्कालप्राप्तमिदं मन्ये मा त्वं दुर्योधनातिगाः

vāsudevena tīrthena tāta gacchasva saṃgamamkālaprāptamidaṃ manye mā tvaṃ duryodhanātigāḥ

शमं चेद्याचमानं त्वं प्रत्याख्यास्यसि केशवम्त्वदर्थमभिजल्पन्तं न तवास्त्यपराभवः

śamaṃ cedyācamānaṃ tvaṃ pratyākhyāsyasi keśavamtvadarthamabhijalpantaṃ na tavāstyaparābhavaḥ