Mahabharata · 25 verses
Read this chapter as a bookशल्य उवाच · śalya uvāca
अथ तामब्रवीद्दृष्ट्वा नहुषो देवराट्तदात्रयाणामपि लोकानामहमिन्द्रः शुचिस्मितेभजस्व मां वरारोहे पतित्वे वरवर्णिनि
atha tāmabravīddṛṣṭvā nahuṣo devarāṭtadātrayāṇāmapi lokānāmahamindraḥ śucismitebhajasva māṃ varārohe patitve varavarṇini
एवमुक्ता तु सा देवी नहुषेण पतिव्रताप्रावेपत भयोद्विग्ना प्रवाते कदली यथा
evamuktā tu sā devī nahuṣeṇa pativratāprāvepata bhayodvignā pravāte kadalī yathā
नमस्य सा तु ब्रह्माणं कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम्देवराजमथोवाच नहुषं घोरदर्शनम्
namasya sā tu brahmāṇaṃ kṛtvā śirasi cāñjalimdevarājamathovāca nahuṣaṃ ghoradarśanam
कालमिच्छाम्यहं लब्धुं किंचित्त्वत्तः सुरेश्वरन हि विज्ञायते शक्रः प्राप्तः किं वा क्व वा गतः
kālamicchāmyahaṃ labdhuṃ kiṃcittvattaḥ sureśvarana hi vijñāyate śakraḥ prāptaḥ kiṃ vā kva vā gataḥ
तत्त्वमेतत्तु विज्ञाय यदि न ज्ञायते प्रभोततोऽहं त्वामुपस्थास्ये सत्यमेतद्ब्रवीमि तेएवमुक्तः स इन्द्राण्या नहुषः प्रीतिमानभूत्
tattvametattu vijñāya yadi na jñāyate prabhotato'haṃ tvāmupasthāsye satyametadbravīmi teevamuktaḥ sa indrāṇyā nahuṣaḥ prītimānabhūt
नहुष उवाच · nahuṣa uvāca
एवं भवतु सुश्रोणि यथा मामभिभाषसेज्ञात्वा चागमनं कार्यं सत्यमेतदनुस्मरेः
evaṃ bhavatu suśroṇi yathā māmabhibhāṣasejñātvā cāgamanaṃ kāryaṃ satyametadanusmareḥ
शल्य उवाच · śalya uvāca
नहुषेण विसृष्टा च निश्चक्राम ततः शुभाबृहस्पतिनिकेतं सा जगाम च तपस्विनी
nahuṣeṇa visṛṣṭā ca niścakrāma tataḥ śubhābṛhaspatiniketaṃ sā jagāma ca tapasvinī
तस्याः संश्रुत्य च वचो देवाः साग्निपुरोगमाःमन्त्रयामासुरेकाग्राः शक्रार्थं राजसत्तम
tasyāḥ saṃśrutya ca vaco devāḥ sāgnipurogamāḥmantrayāmāsurekāgrāḥ śakrārthaṃ rājasattama
देवदेवेन संगम्य विष्णुना प्रभविष्णुनाऊचुश्चैनं समुद्विग्ना वाक्यं वाक्यविशारदाः
devadevena saṃgamya viṣṇunā prabhaviṣṇunāūcuścainaṃ samudvignā vākyaṃ vākyaviśāradāḥ
ब्रह्महत्याभिभूतो वै शक्रः सुरगणेश्वरःगतिश्च नस्त्वं देवेश पूर्वजो जगतः प्रभुःरक्षार्थं सर्वभूतानां विष्णुत्वमुपजग्मिवान्
brahmahatyābhibhūto vai śakraḥ suragaṇeśvaraḥgatiśca nastvaṃ deveśa pūrvajo jagataḥ prabhuḥrakṣārthaṃ sarvabhūtānāṃ viṣṇutvamupajagmivān
त्वद्वीर्यान्निहते वृत्रे वासवो ब्रह्महत्ययावृतः सुरगणश्रेष्ठ मोक्षं तस्य विनिर्दिश
tvadvīryānnihate vṛtre vāsavo brahmahatyayāvṛtaḥ suragaṇaśreṣṭha mokṣaṃ tasya vinirdiśa
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा देवानां विष्णुरब्रवीत्मामेव यजतां शक्रः पावयिष्यामि वज्रिणम्
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā devānāṃ viṣṇurabravītmāmeva yajatāṃ śakraḥ pāvayiṣyāmi vajriṇam
पुण्येन हयमेधेन मामिष्ट्वा पाकशासनःपुनरेष्यति देवानामिन्द्रत्वमकुतोभयः
puṇyena hayamedhena māmiṣṭvā pākaśāsanaḥpunareṣyati devānāmindratvamakutobhayaḥ
स्वकर्मभिश्च नहुषो नाशं यास्यति दुर्मतिःकंचित्कालमिमं देवा मर्षयध्वमतन्द्रिताः
svakarmabhiśca nahuṣo nāśaṃ yāsyati durmatiḥkaṃcitkālamimaṃ devā marṣayadhvamatandritāḥ
श्रुत्वा विष्णोः शुभां सत्यां तां वाणीममृतोपमाम्ततः सर्वे सुरगणाः सोपाध्यायाः सहर्षिभिःयत्र शक्रो भयोद्विग्नस्तं देशमुपचक्रमुः
śrutvā viṣṇoḥ śubhāṃ satyāṃ tāṃ vāṇīmamṛtopamāmtataḥ sarve suragaṇāḥ sopādhyāyāḥ saharṣibhiḥyatra śakro bhayodvignastaṃ deśamupacakramuḥ
तत्राश्वमेधः सुमहान्महेन्द्रस्य महात्मनःववृते पावनार्थं वै ब्रह्महत्यापहो नृप
tatrāśvamedhaḥ sumahānmahendrasya mahātmanaḥvavṛte pāvanārthaṃ vai brahmahatyāpaho nṛpa
विभज्य ब्रह्महत्यां तु वृक्षेषु च नदीषु चपर्वतेषु पृथिव्यां च स्त्रीषु चैव युधिष्ठिर
vibhajya brahmahatyāṃ tu vṛkṣeṣu ca nadīṣu caparvateṣu pṛthivyāṃ ca strīṣu caiva yudhiṣṭhira
संविभज्य च भूतेषु विसृज्य च सुरेश्वरःविज्वरः पूतपाप्मा च वासवोऽभवदात्मवान्
saṃvibhajya ca bhūteṣu visṛjya ca sureśvaraḥvijvaraḥ pūtapāpmā ca vāsavo'bhavadātmavān
अकम्प्यं नहुषं स्थानाद्दृष्ट्वा च बलसूदनःतेजोघ्नं सर्वभूतानां वरदानाच्च दुःसहम्
akampyaṃ nahuṣaṃ sthānāddṛṣṭvā ca balasūdanaḥtejoghnaṃ sarvabhūtānāṃ varadānācca duḥsaham
ततः शचीपतिर्वीरः पुनरेव व्यनश्यतअदृश्यः सर्वभूतानां कालाकाङ्क्षी चचार ह
tataḥ śacīpatirvīraḥ punareva vyanaśyataadṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ kālākāṅkṣī cacāra ha
प्रनष्टे तु ततः शक्रे शची शोकसमन्विताहा शक्रेति तदा देवी विललाप सुदुःखिता
pranaṣṭe tu tataḥ śakre śacī śokasamanvitāhā śakreti tadā devī vilalāpa suduḥkhitā
यदि दत्तं यदि हुतं गुरवस्तोषिता यदिएकभर्तृत्वमेवास्तु सत्यं यद्यस्ति वा मयि
yadi dattaṃ yadi hutaṃ guravastoṣitā yadiekabhartṛtvamevāstu satyaṃ yadyasti vā mayi
पुण्यां चेमामहं दिव्यां प्रवृत्तामुत्तरायणेदेवीं रात्रिं नमस्यामि सिध्यतां मे मनोरथः
puṇyāṃ cemāmahaṃ divyāṃ pravṛttāmuttarāyaṇedevīṃ rātriṃ namasyāmi sidhyatāṃ me manorathaḥ
प्रयता च निशां देवीमुपातिष्ठत तत्र सापतिव्रतात्वात्सत्येन सोपश्रुतिमथाकरोत्
prayatā ca niśāṃ devīmupātiṣṭhata tatra sāpativratātvātsatyena sopaśrutimathākarot
यत्रास्ते देवराजोऽसौ तं देशं दर्शयस्व मेइत्याहोपश्रुतिं देवी सत्यं सत्येन दृश्यताम्
yatrāste devarājo'sau taṃ deśaṃ darśayasva meityāhopaśrutiṃ devī satyaṃ satyena dṛśyatām