Parva.Adhyaya 5.15

शल्य उवाच · śalya uvāca

एवमुक्तः स भगवाञ्शच्या पुनरथाब्रवीत्विक्रमस्य न कालोऽयं नहुषो बलवत्तरः

evamuktaḥ sa bhagavāñśacyā punarathābravītvikramasya na kālo'yaṃ nahuṣo balavattaraḥ

विवर्धितश्च ऋषिभिर्हव्यैः कव्यैश्च भामिनिनीतिमत्र विधास्यामि देवि तां कर्तुमर्हसि

vivardhitaśca ṛṣibhirhavyaiḥ kavyaiśca bhāmininītimatra vidhāsyāmi devi tāṃ kartumarhasi

गुह्यं चैतत्त्वया कार्यं नाख्यातव्यं शुभे क्वचित्गत्वा नहुषमेकान्ते ब्रवीहि तनुमध्यमे

guhyaṃ caitattvayā kāryaṃ nākhyātavyaṃ śubhe kvacitgatvā nahuṣamekānte bravīhi tanumadhyame

ऋषियानेन दिव्येन मामुपैहि जगत्पतेएवं तव वशे प्रीता भविष्यामीति तं वद

ṛṣiyānena divyena māmupaihi jagatpateevaṃ tava vaśe prītā bhaviṣyāmīti taṃ vada

इत्युक्ता देवराजेन पत्नी सा कमलेक्षणाएवमस्त्वित्यथोक्त्वा तु जगाम नहुषं प्रति

ityuktā devarājena patnī sā kamalekṣaṇāevamastvityathoktvā tu jagāma nahuṣaṃ prati

नहुषस्तां ततो दृष्ट्वा विस्मितो वाक्यमब्रवीत्स्वागतं ते वरारोहे किं करोमि शुचिस्मिते

nahuṣastāṃ tato dṛṣṭvā vismito vākyamabravītsvāgataṃ te varārohe kiṃ karomi śucismite

भक्तं मां भज कल्याणि किमिच्छसि मनस्विनितव कल्याणि यत्कार्यं तत्करिष्ये सुमध्यमे

bhaktaṃ māṃ bhaja kalyāṇi kimicchasi manasvinitava kalyāṇi yatkāryaṃ tatkariṣye sumadhyame

न च व्रीडा त्वया कार्या सुश्रोणि मयि विश्वससत्येन वै शपे देवि कर्तास्मि वचनं तव

na ca vrīḍā tvayā kāryā suśroṇi mayi viśvasasatyena vai śape devi kartāsmi vacanaṃ tava

इन्द्राण्युवाचयो मे त्वया कृतः कालस्तमाकाङ्क्षे जगत्पतेततस्त्वमेव भर्ता मे भविष्यसि सुराधिप

indrāṇyuvācayo me tvayā kṛtaḥ kālastamākāṅkṣe jagatpatetatastvameva bhartā me bhaviṣyasi surādhipa

कार्यं च हृदि मे यत्तद्देवराजावधारयवक्ष्यामि यदि मे राजन्प्रियमेतत्करिष्यसिवाक्यं प्रणयसंयुक्तं ततः स्यां वशगा तव

kāryaṃ ca hṛdi me yattaddevarājāvadhārayavakṣyāmi yadi me rājanpriyametatkariṣyasivākyaṃ praṇayasaṃyuktaṃ tataḥ syāṃ vaśagā tava

इन्द्रस्य वाजिनो वाहा हस्तिनोऽथ रथास्तथाइच्छाम्यहमिहापूर्वं वाहनं ते सुराधिपयन्न विष्णोर्न रुद्रस्य नासुराणां न रक्षसाम्

indrasya vājino vāhā hastino'tha rathāstathāicchāmyahamihāpūrvaṃ vāhanaṃ te surādhipayanna viṣṇorna rudrasya nāsurāṇāṃ na rakṣasām

वहन्तु त्वां महाराज ऋषयः संगता विभोसर्वे शिबिकया राजन्नेतद्धि मम रोचते

vahantu tvāṃ mahārāja ṛṣayaḥ saṃgatā vibhosarve śibikayā rājannetaddhi mama rocate

नासुरेषु न देवेषु तुल्यो भवितुमर्हसिसर्वेषां तेज आदत्स्व स्वेन वीर्येण दर्शनात्न ते प्रमुखतः स्थातुं कश्चिदिच्छति वीर्यवान्

nāsureṣu na deveṣu tulyo bhavitumarhasisarveṣāṃ teja ādatsva svena vīryeṇa darśanātna te pramukhataḥ sthātuṃ kaścidicchati vīryavān

शल्य उवाच · śalya uvāca

एवमुक्तस्तु नहुषः प्राहृष्यत तदा किलउवाच वचनं चापि सुरेन्द्रस्तामनिन्दिताम्

evamuktastu nahuṣaḥ prāhṛṣyata tadā kilauvāca vacanaṃ cāpi surendrastāmaninditām

अपूर्वं वाहनमिदं त्वयोक्तं वरवर्णिनिदृढं मे रुचितं देवि त्वद्वशोऽस्मि वरानने

apūrvaṃ vāhanamidaṃ tvayoktaṃ varavarṇinidṛḍhaṃ me rucitaṃ devi tvadvaśo'smi varānane

न ह्यल्पवीर्यो भवति यो वाहान्कुरुते मुनीन्अहं तपस्वी बलवान्भूतभव्यभवत्प्रभुः

na hyalpavīryo bhavati yo vāhānkurute munīnahaṃ tapasvī balavānbhūtabhavyabhavatprabhuḥ

मयि क्रुद्धे जगन्न स्यान्मयि सर्वं प्रतिष्ठितम्देवदानवगन्धर्वाः किंनरोरगराक्षसाः

mayi kruddhe jaganna syānmayi sarvaṃ pratiṣṭhitamdevadānavagandharvāḥ kiṃnaroragarākṣasāḥ

न मे क्रुद्धस्य पर्याप्ताः सर्वे लोकाः शुचिस्मितेचक्षुषा यं प्रपश्यामि तस्य तेजो हराम्यहम्

na me kruddhasya paryāptāḥ sarve lokāḥ śucismitecakṣuṣā yaṃ prapaśyāmi tasya tejo harāmyaham

तस्मात्ते वचनं देवि करिष्यामि न संशयःसप्तर्षयो मां वक्ष्यन्ति सर्वे ब्रह्मर्षयस्तथापश्य माहात्म्यमस्माकमृद्धिं च वरवर्णिनि

tasmātte vacanaṃ devi kariṣyāmi na saṃśayaḥsaptarṣayo māṃ vakṣyanti sarve brahmarṣayastathāpaśya māhātmyamasmākamṛddhiṃ ca varavarṇini

एवमुक्त्वा तु तां देवीं विसृज्य च वराननाम्विमाने योजयित्वा स ऋषीन्नियममास्थितान्

evamuktvā tu tāṃ devīṃ visṛjya ca varānanāmvimāne yojayitvā sa ṛṣīnniyamamāsthitān

अब्रह्मण्यो बलोपेतो मत्तो वरमदेन चकामवृत्तः स दुष्टात्मा वाहयामास तानृषीन्

abrahmaṇyo balopeto matto varamadena cakāmavṛttaḥ sa duṣṭātmā vāhayāmāsa tānṛṣīn

नहुषेण विसृष्टा च बृहस्पतिमुवाच सासमयोऽल्पावशेषो मे नहुषेणेह यः कृतःशक्रं मृगय शीघ्रं त्वं भक्तायाः कुरु मे दयाम्

nahuṣeṇa visṛṣṭā ca bṛhaspatimuvāca sāsamayo'lpāvaśeṣo me nahuṣeṇeha yaḥ kṛtaḥśakraṃ mṛgaya śīghraṃ tvaṃ bhaktāyāḥ kuru me dayām

बाढमित्येव भगवान्बृहस्पतिरुवाच ताम्न भेतव्यं त्वया देवि नहुषाद्दुष्टचेतसः

bāḍhamityeva bhagavānbṛhaspatiruvāca tāmna bhetavyaṃ tvayā devi nahuṣādduṣṭacetasaḥ

न ह्येष स्थास्यति चिरं गत एष नराधमःअधर्मज्ञो महर्षीणां वाहनाच्च हतः शुभे

na hyeṣa sthāsyati ciraṃ gata eṣa narādhamaḥadharmajño maharṣīṇāṃ vāhanācca hataḥ śubhe

इष्टिं चाहं करिष्यामि विनाशायास्य दुर्मतेःशक्रं चाधिगमिष्यामि मा भैस्त्वं भद्रमस्तु ते

iṣṭiṃ cāhaṃ kariṣyāmi vināśāyāsya durmateḥśakraṃ cādhigamiṣyāmi mā bhaistvaṃ bhadramastu te

ततः प्रज्वाल्य विधिवज्जुहाव परमं हविःबृहस्पतिर्महातेजा देवराजोपलब्धये

tataḥ prajvālya vidhivajjuhāva paramaṃ haviḥbṛhaspatirmahātejā devarājopalabdhaye

तस्माच्च भगवान्देवः स्वयमेव हुताशनःस्त्रीवेषमद्भुतं कृत्वा सहसान्तरधीयत

tasmācca bhagavāndevaḥ svayameva hutāśanaḥstrīveṣamadbhutaṃ kṛtvā sahasāntaradhīyata

स दिशः प्रदिशश्चैव पर्वतांश्च वनानि चपृथिवीं चान्तरिक्षं च विचीयातिमनोगतिःनिमेषान्तरमात्रेण बृहस्पतिमुपागमत्

sa diśaḥ pradiśaścaiva parvatāṃśca vanāni capṛthivīṃ cāntarikṣaṃ ca vicīyātimanogatiḥnimeṣāntaramātreṇa bṛhaspatimupāgamat

अग्निरुवाचबृहस्पते न पश्यामि देवराजमहं क्वचित्आपः शेषाः सदा चापः प्रवेष्टुं नोत्सहाम्यहम्न मे तत्र गतिर्ब्रह्मन्किमन्यत्करवाणि ते

agniruvācabṛhaspate na paśyāmi devarājamahaṃ kvacitāpaḥ śeṣāḥ sadā cāpaḥ praveṣṭuṃ notsahāmyahamna me tatra gatirbrahmankimanyatkaravāṇi te

शल्य उवाच · śalya uvāca

तमब्रवीद्देवगुरुरपो विश महाद्युते

tamabravīddevagururapo viśa mahādyute

अग्निरुवाचनापः प्रवेष्टुं शक्ष्यामि क्षयो मेऽत्र भविष्यतिशरणं त्वां प्रपन्नोऽस्मि स्वस्ति तेऽस्तु महाद्युते

agniruvācanāpaḥ praveṣṭuṃ śakṣyāmi kṣayo me'tra bhaviṣyatiśaraṇaṃ tvāṃ prapanno'smi svasti te'stu mahādyute

अद्भ्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्रमश्मनो लोहमुत्थितम्तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वासु योनिषु शाम्यति

adbhyo'gnirbrahmataḥ kṣatramaśmano lohamutthitamteṣāṃ sarvatragaṃ tejaḥ svāsu yoniṣu śāmyati