Parva.Adhyaya 5.157

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

हिरण्वत्यां निविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसुदुर्योधनो महाराज कर्णेन सह भारत

hiraṇvatyāṃ niviṣṭeṣu pāṇḍaveṣu mahātmasuduryodhano mahārāja karṇena saha bhārata

सौबलेन च राजेन्द्र तथा दुःशासनेन चआहूयोपह्वरे राजन्नुलूकमिदमब्रवीत्

saubalena ca rājendra tathā duḥśāsanena caāhūyopahvare rājannulūkamidamabravīt

उलूक गच्छ कैतव्य पाण्डवान्सहसोमकान्गत्वा मम वचो ब्रूहि वासुदेवस्य शृण्वतः

ulūka gaccha kaitavya pāṇḍavānsahasomakāngatvā mama vaco brūhi vāsudevasya śṛṇvataḥ

इदं तत्समनुप्राप्तं वर्षपूगाभिचिन्तितम्पाण्डवानां कुरूणां च युद्धं लोकभयंकरम्

idaṃ tatsamanuprāptaṃ varṣapūgābhicintitampāṇḍavānāṃ kurūṇāṃ ca yuddhaṃ lokabhayaṃkaram

यदेतत्कत्थनावाक्यं संजयो महदब्रवीत्मध्ये कुरूणां कौन्तेय तस्य कालोऽयमागतःयथा वः संप्रतिज्ञातं तत्सर्वं क्रियतामिति

yadetatkatthanāvākyaṃ saṃjayo mahadabravītmadhye kurūṇāṃ kaunteya tasya kālo'yamāgataḥyathā vaḥ saṃpratijñātaṃ tatsarvaṃ kriyatāmiti

अमर्षं राज्यहरणं वनवासं च पाण्डवद्रौपद्याश्च परिक्लेशं संस्मरन्पुरुषो भव

amarṣaṃ rājyaharaṇaṃ vanavāsaṃ ca pāṇḍavadraupadyāśca parikleśaṃ saṃsmaranpuruṣo bhava

यदर्थं क्षत्रिया सूते गर्भं तदिदमागतम्बलं वीर्यं च शौर्यं च परं चाप्यस्त्रलाघवम्पौरुषं दर्शयन्युद्धे कोपस्य कुरु निष्कृतिम्

yadarthaṃ kṣatriyā sūte garbhaṃ tadidamāgatambalaṃ vīryaṃ ca śauryaṃ ca paraṃ cāpyastralāghavampauruṣaṃ darśayanyuddhe kopasya kuru niṣkṛtim

परिक्लिष्टस्य दीनस्य दीर्घकालोषितस्य चन स्फुटेद्धृदयं कस्य ऐश्वर्याद्भ्रंशितस्य च

parikliṣṭasya dīnasya dīrghakāloṣitasya cana sphuṭeddhṛdayaṃ kasya aiśvaryādbhraṃśitasya ca

कुले जातस्य शूरस्य परवित्तेषु गृध्यतःआच्छिन्नं राज्यमाक्रम्य कोपं कस्य न दीपयेत्

kule jātasya śūrasya paravitteṣu gṛdhyataḥācchinnaṃ rājyamākramya kopaṃ kasya na dīpayet

यत्तदुक्तं महद्वाक्यं कर्मणा तद्विभाव्यताम्अकर्मणा कत्थितेन सन्तः कुपुरुषं विदुः

yattaduktaṃ mahadvākyaṃ karmaṇā tadvibhāvyatāmakarmaṇā katthitena santaḥ kupuruṣaṃ viduḥ

अमित्राणां वशे स्थानं राज्यस्य च पुनर्भवःद्वावर्थौ युध्यमानस्य तस्मात्कुरुत पौरुषम्

amitrāṇāṃ vaśe sthānaṃ rājyasya ca punarbhavaḥdvāvarthau yudhyamānasya tasmātkuruta pauruṣam

अस्मान्वा त्वं पराजित्य प्रशाधि पृथिवीमिमाम्अथ वा निहतोऽस्माभिर्वीरलोकं गमिष्यसि

asmānvā tvaṃ parājitya praśādhi pṛthivīmimāmatha vā nihato'smābhirvīralokaṃ gamiṣyasi

राष्ट्रात्प्रव्राजनं क्लेशं वनवासं च पाण्डवकृष्णायाश्च परिक्लेशं संस्मरन्पुरुषो भव

rāṣṭrātpravrājanaṃ kleśaṃ vanavāsaṃ ca pāṇḍavakṛṣṇāyāśca parikleśaṃ saṃsmaranpuruṣo bhava

अप्रियाणां च वचने प्रव्रजत्सु पुनः पुनःअमर्षं दर्शयाद्य त्वममर्षो ह्येव पौरुषम्

apriyāṇāṃ ca vacane pravrajatsu punaḥ punaḥamarṣaṃ darśayādya tvamamarṣo hyeva pauruṣam

क्रोधो बलं तथा वीर्यं ज्ञानयोगोऽस्त्रलाघवम्इह ते पार्थ दृश्यन्तां संग्रामे पुरुषो भव

krodho balaṃ tathā vīryaṃ jñānayogo'stralāghavamiha te pārtha dṛśyantāṃ saṃgrāme puruṣo bhava

तं च तूबरकं मूढं बह्वाशिनमविद्यकम्उलूक मद्वचो ब्रूया असकृद्भीमसेनकम्

taṃ ca tūbarakaṃ mūḍhaṃ bahvāśinamavidyakamulūka madvaco brūyā asakṛdbhīmasenakam

अशक्तेनैव यच्छप्तं सभामध्ये वृकोदरदुःशासनस्य रुधिरं पीयतां यदि शक्यते

aśaktenaiva yacchaptaṃ sabhāmadhye vṛkodaraduḥśāsanasya rudhiraṃ pīyatāṃ yadi śakyate

लोहाभिहारो निर्वृत्तः कुरुक्षेत्रमकर्दमम्पुष्टास्तेऽश्वा भृता योधाः श्वो युध्यस्व सकेशवः

lohābhihāro nirvṛttaḥ kurukṣetramakardamampuṣṭāste'śvā bhṛtā yodhāḥ śvo yudhyasva sakeśavaḥ