Parva.Adhyaya 5.177

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

एवमुक्तस्तदा रामो जहि भीष्ममिति प्रभोउवाच रुदतीं कन्यां चोदयन्तीं पुनः पुनः

evamuktastadā rāmo jahi bhīṣmamiti prabhouvāca rudatīṃ kanyāṃ codayantīṃ punaḥ punaḥ

काश्ये कामं न गृह्णामि शस्त्रं वै वरवर्णिनिऋते ब्रह्मविदां हेतोः किमन्यत्करवाणि ते

kāśye kāmaṃ na gṛhṇāmi śastraṃ vai varavarṇiniṛte brahmavidāṃ hetoḥ kimanyatkaravāṇi te

वाचा भीष्मश्च शाल्वश्च मम राज्ञि वशानुगौभविष्यतोऽनवद्याङ्गि तत्करिष्यामि मा शुचः

vācā bhīṣmaśca śālvaśca mama rājñi vaśānugaubhaviṣyato'navadyāṅgi tatkariṣyāmi mā śucaḥ

न तु शस्त्रं ग्रहीष्यामि कथंचिदपि भामिनिऋते नियोगाद्विप्राणामेष मे समयः कृतः

na tu śastraṃ grahīṣyāmi kathaṃcidapi bhāminiṛte niyogādviprāṇāmeṣa me samayaḥ kṛtaḥ

अम्बोवाचमम दुःखं भगवता व्यपनेयं यतस्ततःतत्तु भीष्मप्रसूतं मे तं जहीश्वर माचिरम्

ambovācamama duḥkhaṃ bhagavatā vyapaneyaṃ yatastataḥtattu bhīṣmaprasūtaṃ me taṃ jahīśvara māciram

राम उवाच · rāma uvāca

काशिकन्ये पुनर्ब्रूहि भीष्मस्ते चरणावुभौशिरसा वन्दनार्होऽपि ग्रहीष्यति गिरा मम

kāśikanye punarbrūhi bhīṣmaste caraṇāvubhauśirasā vandanārho'pi grahīṣyati girā mama

अम्बोवाचजहि भीष्मं रणे राम मम चेदिच्छसि प्रियम्प्रतिश्रुतं च यदि तत्सत्यं कर्तुमिहार्हसि

ambovācajahi bhīṣmaṃ raṇe rāma mama cedicchasi priyampratiśrutaṃ ca yadi tatsatyaṃ kartumihārhasi

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

तयोः संवदतोरेवं राजन्रामाम्बयोस्तदाअकृतव्रणो जामदग्न्यमिदं वचनमब्रवीत्

tayoḥ saṃvadatorevaṃ rājanrāmāmbayostadāakṛtavraṇo jāmadagnyamidaṃ vacanamabravīt

शरणागतां महाबाहो कन्यां न त्यक्तुमर्हसिजहि भीष्मं रणे राम गर्जन्तमसुरं यथा

śaraṇāgatāṃ mahābāho kanyāṃ na tyaktumarhasijahi bhīṣmaṃ raṇe rāma garjantamasuraṃ yathā

यदि भीष्मस्त्वयाहूतो रणे राम महामुनेनिर्जितोऽस्मीति वा ब्रूयात्कुर्याद्वा वचनं तव

yadi bhīṣmastvayāhūto raṇe rāma mahāmunenirjito'smīti vā brūyātkuryādvā vacanaṃ tava

कृतमस्या भवेत्कार्यं कन्याया भृगुनन्दनवाक्यं सत्यं च ते वीर भविष्यति कृतं विभो

kṛtamasyā bhavetkāryaṃ kanyāyā bhṛgunandanavākyaṃ satyaṃ ca te vīra bhaviṣyati kṛtaṃ vibho

इयं चापि प्रतिज्ञा ते तदा राम महामुनेजित्वा वै क्षत्रियान्सर्वान्ब्राह्मणेषु प्रतिश्रुतम्

iyaṃ cāpi pratijñā te tadā rāma mahāmunejitvā vai kṣatriyānsarvānbrāhmaṇeṣu pratiśrutam

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रश्चैव रणे यदिब्रह्मद्विड्भविता तं वै हनिष्यामीति भार्गव

brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraścaiva raṇe yadibrahmadviḍbhavitā taṃ vai haniṣyāmīti bhārgava

शरणं हि प्रपन्नानां भीतानां जीवितार्थिनाम्न शक्ष्यामि परित्यागं कर्तुं जीवन्कथंचन

śaraṇaṃ hi prapannānāṃ bhītānāṃ jīvitārthināmna śakṣyāmi parityāgaṃ kartuṃ jīvankathaṃcana

यश्च क्षत्रं रणे कृत्स्नं विजेष्यति समागतम्दृप्तात्मानमहं तं च हनिष्यामीति भार्गव

yaśca kṣatraṃ raṇe kṛtsnaṃ vijeṣyati samāgatamdṛptātmānamahaṃ taṃ ca haniṣyāmīti bhārgava

स एवं विजयी राम भीष्मः कुरुकुलोद्वहःतेन युध्यस्व संग्रामे समेत्य भृगुनन्दन

sa evaṃ vijayī rāma bhīṣmaḥ kurukulodvahaḥtena yudhyasva saṃgrāme sametya bhṛgunandana

राम उवाच · rāma uvāca

स्मराम्यहं पूर्वकृतां प्रतिज्ञामृषिसत्तमतथैव च करिष्यामि यथा साम्नैव लप्स्यते

smarāmyahaṃ pūrvakṛtāṃ pratijñāmṛṣisattamatathaiva ca kariṣyāmi yathā sāmnaiva lapsyate

कार्यमेतन्महद्ब्रह्मन्काशिकन्यामनोगतम्गमिष्यामि स्वयं तत्र कन्यामादाय यत्र सः

kāryametanmahadbrahmankāśikanyāmanogatamgamiṣyāmi svayaṃ tatra kanyāmādāya yatra saḥ

यदि भीष्मो रणश्लाघी न करिष्यति मे वचःहनिष्याम्येनमुद्रिक्तमिति मे निश्चिता मतिः

yadi bhīṣmo raṇaślāghī na kariṣyati me vacaḥhaniṣyāmyenamudriktamiti me niścitā matiḥ

न हि बाणा मयोत्सृष्टाः सज्जन्तीह शरीरिणाम्कायेषु विदितं तुभ्यं पुरा क्षत्रियसंगरे

na hi bāṇā mayotsṛṣṭāḥ sajjantīha śarīriṇāmkāyeṣu viditaṃ tubhyaṃ purā kṣatriyasaṃgare

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

एवमुक्त्वा ततो रामः सह तैर्ब्रह्मवादिभिःप्रयाणाय मतिं कृत्वा समुत्तस्थौ महामनाः

evamuktvā tato rāmaḥ saha tairbrahmavādibhiḥprayāṇāya matiṃ kṛtvā samuttasthau mahāmanāḥ

ततस्ते तामुषित्वा तु रजनीं तत्र तापसाःहुताग्नयो जप्तजप्याः प्रतस्थुर्मज्जिघांसया

tataste tāmuṣitvā tu rajanīṃ tatra tāpasāḥhutāgnayo japtajapyāḥ pratasthurmajjighāṃsayā

अभ्यगच्छत्ततो रामः सह तैर्ब्राह्मणर्षभैःकुरुक्षेत्रं महाराज कन्यया सह भारत

abhyagacchattato rāmaḥ saha tairbrāhmaṇarṣabhaiḥkurukṣetraṃ mahārāja kanyayā saha bhārata

न्यविशन्त ततः सर्वे परिगृह्य सरस्वतीम्तापसास्ते महात्मानो भृगुश्रेष्ठपुरस्कृताः

nyaviśanta tataḥ sarve parigṛhya sarasvatīmtāpasāste mahātmāno bhṛguśreṣṭhapuraskṛtāḥ