Parva.Adhyaya 5.185

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

ततो रात्र्यां व्यतीतायां प्रतिबुद्धोऽस्मि भारततं च संचिन्त्य वै स्वप्नमवापं हर्षमुत्तमम्

tato rātryāṃ vyatītāyāṃ pratibuddho'smi bhāratataṃ ca saṃcintya vai svapnamavāpaṃ harṣamuttamam

ततः समभवद्युद्धं मम तस्य च भारततुमुलं सर्वभूतानां लोमहर्षणमद्भुतम्

tataḥ samabhavadyuddhaṃ mama tasya ca bhāratatumulaṃ sarvabhūtānāṃ lomaharṣaṇamadbhutam

ततो बाणमयं वर्षं ववर्ष मयि भार्गवःन्यवारयमहं तं च शरजालेन भारत

tato bāṇamayaṃ varṣaṃ vavarṣa mayi bhārgavaḥnyavārayamahaṃ taṃ ca śarajālena bhārata

ततः परमसंक्रुद्धः पुनरेव महातपाःह्यस्तनेनैव कोपेन शक्तिं वै प्राहिणोन्मयि

tataḥ paramasaṃkruddhaḥ punareva mahātapāḥhyastanenaiva kopena śaktiṃ vai prāhiṇonmayi

इन्द्राशनिसमस्पर्शां यमदण्डोपमप्रभाम्ज्वलन्तीमग्निवत्संख्ये लेलिहानां समन्ततः

indrāśanisamasparśāṃ yamadaṇḍopamaprabhāmjvalantīmagnivatsaṃkhye lelihānāṃ samantataḥ

ततो भरतशार्दूल धिष्ण्यमाकाशगं यथासा मामभ्यहनत्तूर्णमंसदेशे च भारत

tato bharataśārdūla dhiṣṇyamākāśagaṃ yathāsā māmabhyahanattūrṇamaṃsadeśe ca bhārata

अथासृङ्मेऽस्रवद्घोरं गिरेर्गैरिकधातुवत्रामेण सुमहाबाहो क्षतस्य क्षतजेक्षण

athāsṛṅme'sravadghoraṃ girergairikadhātuvatrāmeṇa sumahābāho kṣatasya kṣatajekṣaṇa

ततोऽहं जामदग्न्याय भृशं क्रोधसमन्वितःप्रेषयं मृत्युसंकाशं बाणं सर्पविषोपमम्

tato'haṃ jāmadagnyāya bhṛśaṃ krodhasamanvitaḥpreṣayaṃ mṛtyusaṃkāśaṃ bāṇaṃ sarpaviṣopamam

स तेनाभिहतो वीरो ललाटे द्विजसत्तमःअशोभत महाराज सशृङ्ग इव पर्वतः

sa tenābhihato vīro lalāṭe dvijasattamaḥaśobhata mahārāja saśṛṅga iva parvataḥ

स संरब्धः समावृत्य बाणं कालान्तकोपमम्संदधे बलवत्कृष्य घोरं शत्रुनिबर्हणम्

sa saṃrabdhaḥ samāvṛtya bāṇaṃ kālāntakopamamsaṃdadhe balavatkṛṣya ghoraṃ śatrunibarhaṇam

स वक्षसि पपातोग्रः शरो व्याल इव श्वसन्महीं राजंस्ततश्चाहमगच्छं रुधिराविलः

sa vakṣasi papātograḥ śaro vyāla iva śvasanmahīṃ rājaṃstataścāhamagacchaṃ rudhirāvilaḥ

अवाप्य तु पुनः संज्ञां जामदग्न्याय धीमतेप्राहिण्वं विमलां शक्तिं ज्वलन्तीमशनीमिव

avāpya tu punaḥ saṃjñāṃ jāmadagnyāya dhīmateprāhiṇvaṃ vimalāṃ śaktiṃ jvalantīmaśanīmiva

सा तस्य द्विजमुख्यस्य निपपात भुजान्तरेविह्वलश्चाभवद्राजन्वेपथुश्चैनमाविशत्

sā tasya dvijamukhyasya nipapāta bhujāntarevihvalaścābhavadrājanvepathuścainamāviśat

तत एनं परिष्वज्य सखा विप्रो महातपाःअकृतव्रणः शुभैर्वाक्यैराश्वासयदनेकधा

tata enaṃ pariṣvajya sakhā vipro mahātapāḥakṛtavraṇaḥ śubhairvākyairāśvāsayadanekadhā

समाश्वस्तस्तदा रामः क्रोधामर्षसमन्वितःप्रादुश्चक्रे तदा ब्राह्मं परमास्त्रं महाव्रतः

samāśvastastadā rāmaḥ krodhāmarṣasamanvitaḥprāduścakre tadā brāhmaṃ paramāstraṃ mahāvrataḥ

ततस्तत्प्रतिघातार्थं ब्राह्ममेवास्त्रमुत्तमम्मया प्रयुक्तं जज्वाल युगान्तमिव दर्शयत्

tatastatpratighātārthaṃ brāhmamevāstramuttamammayā prayuktaṃ jajvāla yugāntamiva darśayat

तयोर्ब्रह्मास्त्रयोरासीदन्तरा वै समागमःअसंप्राप्यैव रामं च मां च भारतसत्तम

tayorbrahmāstrayorāsīdantarā vai samāgamaḥasaṃprāpyaiva rāmaṃ ca māṃ ca bhāratasattama

ततो व्योम्नि प्रादुरभूत्तेज एव हि केवलम्भूतानि चैव सर्वाणि जग्मुरार्तिं विशां पते

tato vyomni prādurabhūtteja eva hi kevalambhūtāni caiva sarvāṇi jagmurārtiṃ viśāṃ pate

ऋषयश्च सगन्धर्वा देवताश्चैव भारतसंतापं परमं जग्मुरस्त्रतेजोभिपीडिताः

ṛṣayaśca sagandharvā devatāścaiva bhāratasaṃtāpaṃ paramaṃ jagmurastratejobhipīḍitāḥ

ततश्चचाल पृथिवी सपर्वतवनद्रुमासंतप्तानि च भूतानि विषादं जग्मुरुत्तमम्

tataścacāla pṛthivī saparvatavanadrumāsaṃtaptāni ca bhūtāni viṣādaṃ jagmuruttamam

प्रजज्वाल नभो राजन्धूमायन्ते दिशो दशन स्थातुमन्तरिक्षे च शेकुराकाशगास्तदा

prajajvāla nabho rājandhūmāyante diśo daśana sthātumantarikṣe ca śekurākāśagāstadā

ततो हाहाकृते लोके सदेवासुरराक्षसेइदमन्तरमित्येव योक्तुकामोऽस्मि भारत

tato hāhākṛte loke sadevāsurarākṣaseidamantaramityeva yoktukāmo'smi bhārata

प्रस्वापमस्त्रं दयितं वचनाद्ब्रह्मवादिनाम्चिन्तितं च तदस्त्रं मे मनसि प्रत्यभात्तदा

prasvāpamastraṃ dayitaṃ vacanādbrahmavādināmcintitaṃ ca tadastraṃ me manasi pratyabhāttadā