Parva.Adhyaya 5.41

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

अनुक्तं यदि ते किंचिद्वाचा विदुर विद्यतेतन्मे शुश्रूषवे ब्रूहि विचित्राणि हि भाषसे

anuktaṃ yadi te kiṃcidvācā vidura vidyatetanme śuśrūṣave brūhi vicitrāṇi hi bhāṣase

विदुर उवाच · vidura uvāca

धृतराष्ट्र कुमारो वै यः पुराणः सनातनःसनत्सुजातः प्रोवाच मृत्युर्नास्तीति भारत

dhṛtarāṣṭra kumāro vai yaḥ purāṇaḥ sanātanaḥsanatsujātaḥ provāca mṛtyurnāstīti bhārata

स ते गुह्यान्प्रकाशांश्च सर्वान्हृदयसंश्रयान्प्रवक्ष्यति महाराज सर्वबुद्धिमतां वरः

sa te guhyānprakāśāṃśca sarvānhṛdayasaṃśrayānpravakṣyati mahārāja sarvabuddhimatāṃ varaḥ

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

किं त्वं न वेद तद्भूयो यन्मे ब्रूयात्सनातनःत्वमेव विदुर ब्रूहि प्रज्ञाशेषोऽस्ति चेत्तव

kiṃ tvaṃ na veda tadbhūyo yanme brūyātsanātanaḥtvameva vidura brūhi prajñāśeṣo'sti cettava

विदुर उवाच · vidura uvāca

शूद्रयोनावहं जातो नातोऽन्यद्वक्तुमुत्सहेकुमारस्य तु या बुद्धिर्वेद तां शाश्वतीमहम्

śūdrayonāvahaṃ jāto nāto'nyadvaktumutsahekumārasya tu yā buddhirveda tāṃ śāśvatīmaham

ब्राह्मीं हि योनिमापन्नः सुगुह्यमपि यो वदेत्न तेन गर्ह्यो देवानां तस्मादेतद्ब्रवीमि ते

brāhmīṃ hi yonimāpannaḥ suguhyamapi yo vadetna tena garhyo devānāṃ tasmādetadbravīmi te

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

ब्रवीहि विदुर त्वं मे पुराणं तं सनातनम्कथमेतेन देहेन स्यादिहैव समागमः

bravīhi vidura tvaṃ me purāṇaṃ taṃ sanātanamkathametena dehena syādihaiva samāgamaḥ

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

चिन्तयामास विदुरस्तमृषिं संशितव्रतम्स च तच्चिन्तितं ज्ञात्वा दर्शयामास भारत

cintayāmāsa vidurastamṛṣiṃ saṃśitavratamsa ca taccintitaṃ jñātvā darśayāmāsa bhārata

स चैनं प्रतिजग्राह विधिदृष्टेन कर्मणासुखोपविष्टं विश्रान्तमथैनं विदुरोऽब्रवीत्

sa cainaṃ pratijagrāha vidhidṛṣṭena karmaṇāsukhopaviṣṭaṃ viśrāntamathainaṃ viduro'bravīt

भगवन्संशयः कश्चिद्धृतराष्ट्रस्य मानसेयो न शक्यो मया वक्तुं तमस्मै वक्तुमर्हसियं श्रुत्वायं मनुष्येन्द्रः सुखदुःखातिगो भवेत्

bhagavansaṃśayaḥ kaściddhṛtarāṣṭrasya mānaseyo na śakyo mayā vaktuṃ tamasmai vaktumarhasiyaṃ śrutvāyaṃ manuṣyendraḥ sukhaduḥkhātigo bhavet

लाभालाभौ प्रियद्वेष्यौ यथैनं न जरान्तकौविषहेरन्भयामर्षौ क्षुत्पिपासे मदोद्भवौअरतिश्चैव तन्द्री च कामक्रोधौ क्षयोदयौ

lābhālābhau priyadveṣyau yathainaṃ na jarāntakauviṣaheranbhayāmarṣau kṣutpipāse madodbhavauaratiścaiva tandrī ca kāmakrodhau kṣayodayau