Parva.Adhyaya 5.55

दुर्योधन उवाच · duryodhana uvāca

अक्षौहिणीः सप्त लब्ध्वा राजभिः सह संजयकिं स्विदिच्छति कौन्तेयो युद्धप्रेप्सुर्युधिष्ठिरः

akṣauhiṇīḥ sapta labdhvā rājabhiḥ saha saṃjayakiṃ svidicchati kaunteyo yuddhaprepsuryudhiṣṭhiraḥ

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

अतीव मुदितो राजन्युद्धप्रेप्सुर्युधिष्ठिरःभीमसेनार्जुनौ चोभौ यमावपि न बिभ्यतः

atīva mudito rājanyuddhaprepsuryudhiṣṭhiraḥbhīmasenārjunau cobhau yamāvapi na bibhyataḥ

रथं तु दिव्यं कौन्तेयः सर्वा विभ्राजयन्दिशःमन्त्रं जिज्ञासमानः सन्बीभत्सुः समयोजयत्

rathaṃ tu divyaṃ kaunteyaḥ sarvā vibhrājayandiśaḥmantraṃ jijñāsamānaḥ sanbībhatsuḥ samayojayat

तमपश्याम संनद्धं मेघं विद्युत्प्रभं यथास मन्त्रान्समभिध्याय हृष्यमाणोऽभ्यभाषत

tamapaśyāma saṃnaddhaṃ meghaṃ vidyutprabhaṃ yathāsa mantrānsamabhidhyāya hṛṣyamāṇo'bhyabhāṣata

पूर्वरूपमिदं पश्य वयं जेष्याम संजयबीभत्सुर्मां यथोवाच तथावैम्यहमप्युत

pūrvarūpamidaṃ paśya vayaṃ jeṣyāma saṃjayabībhatsurmāṃ yathovāca tathāvaimyahamapyuta

दुर्योधन उवाच · duryodhana uvāca

प्रशंसस्यभिनन्दंस्तान्पार्थानक्षपराजितान्अर्जुनस्य रथे ब्रूहि कथमश्वाः कथं ध्वजः

praśaṃsasyabhinandaṃstānpārthānakṣaparājitānarjunasya rathe brūhi kathamaśvāḥ kathaṃ dhvajaḥ

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

भौवनः सह शक्रेण बहुचित्रं विशां पतेरूपाणि कल्पयामास त्वष्टा धात्रा सहाभिभो

bhauvanaḥ saha śakreṇa bahucitraṃ viśāṃ paterūpāṇi kalpayāmāsa tvaṣṭā dhātrā sahābhibho

ध्वजे हि तस्मिन्रूपाणि चक्रुस्ते देवमाययामहाधनानि दिव्यानि महान्ति च लघूनि च

dhvaje hi tasminrūpāṇi cakruste devamāyayāmahādhanāni divyāni mahānti ca laghūni ca

सर्वा दिशो योजनमात्रमन्तरं; स तिर्यगूर्ध्वं च रुरोध वै ध्वजःन संसज्जेत्तरुभिः संवृतोऽपि; तथा हि माया विहिता भौवनेन

sarvā diśo yojanamātramantaraṃ; sa tiryagūrdhvaṃ ca rurodha vai dhvajaḥna saṃsajjettarubhiḥ saṃvṛto'pi; tathā hi māyā vihitā bhauvanena

यथाकाशे शक्रधनुः प्रकाशते; न चैकवर्णं न च विद्म किं नु तत्तथा ध्वजो विहितो भौवनेन; बह्वाकारं दृश्यते रूपमस्य

yathākāśe śakradhanuḥ prakāśate; na caikavarṇaṃ na ca vidma kiṃ nu tattathā dhvajo vihito bhauvanena; bahvākāraṃ dṛśyate rūpamasya

यथाग्निधूमो दिवमेति रुद्ध्वा; वर्णान्बिभ्रत्तैजसं तच्छरीरम्तथा ध्वजो विहितो भौवनेन; न चेद्भारो भविता नोत रोधः

yathāgnidhūmo divameti ruddhvā; varṇānbibhrattaijasaṃ taccharīramtathā dhvajo vihito bhauvanena; na cedbhāro bhavitā nota rodhaḥ

श्वेतास्तस्मिन्वातवेगाः सदश्वा; दिव्या युक्ताश्चित्ररथेन दत्ताःशतं यत्तत्पूर्यते नित्यकालं; हतं हतं दत्तवरं पुरस्तात्

śvetāstasminvātavegāḥ sadaśvā; divyā yuktāścitrarathena dattāḥśataṃ yattatpūryate nityakālaṃ; hataṃ hataṃ dattavaraṃ purastāt

तथा राज्ञो दन्तवर्णा बृहन्तो; रथे युक्ता भान्ति तद्वीर्यतुल्याःऋश्यप्रख्या भीमसेनस्य वाहा; रणे वायोस्तुल्यवेगा बभूवुः

tathā rājño dantavarṇā bṛhanto; rathe yuktā bhānti tadvīryatulyāḥṛśyaprakhyā bhīmasenasya vāhā; raṇe vāyostulyavegā babhūvuḥ

कल्माषाङ्गास्तित्तिरिचित्रपृष्ठा; भ्रात्रा दत्ताः प्रीयता फल्गुनेनभ्रातुर्वीरस्य स्वैस्तुरंगैर्विशिष्टा; मुदा युक्ताः सहदेवं वहन्ति

kalmāṣāṅgāstittiricitrapṛṣṭhā; bhrātrā dattāḥ prīyatā phalgunenabhrāturvīrasya svaisturaṃgairviśiṣṭā; mudā yuktāḥ sahadevaṃ vahanti

माद्रीपुत्रं नकुलं त्वाजमीढं; महेन्द्रदत्ता हरयो वाजिमुख्याःसमा वायोर्बलवन्तस्तरस्विनो; वहन्ति वीरं वृत्रशत्रुं यथेन्द्रम्

mādrīputraṃ nakulaṃ tvājamīḍhaṃ; mahendradattā harayo vājimukhyāḥsamā vāyorbalavantastarasvino; vahanti vīraṃ vṛtraśatruṃ yathendram

तुल्याश्चैभिर्वयसा विक्रमेण; जवेन चैवाप्रतिरूपाः सदश्वाःसौभद्रादीन्द्रौपदेयान्कुमारा;न्वहन्त्यश्वा देवदत्ता बृहन्तः

tulyāścaibhirvayasā vikrameṇa; javena caivāpratirūpāḥ sadaśvāḥsaubhadrādīndraupadeyānkumārā;nvahantyaśvā devadattā bṛhantaḥ