Parva.Adhyaya 5.6

द्रुपद उवाच · drupada uvāca

भूतानां प्राणिनः श्रेष्ठाः प्राणिनां बुद्धिजीविनःबुद्धिमत्सु नराः श्रेष्ठा नराणां तु द्विजातयः

bhūtānāṃ prāṇinaḥ śreṣṭhāḥ prāṇināṃ buddhijīvinaḥbuddhimatsu narāḥ śreṣṭhā narāṇāṃ tu dvijātayaḥ

द्विजेषु वैद्याः श्रेयांसो वैद्येषु कृतबुद्धयःस भवान्कृतबुद्धीनां प्रधान इति मे मतिः

dvijeṣu vaidyāḥ śreyāṃso vaidyeṣu kṛtabuddhayaḥsa bhavānkṛtabuddhīnāṃ pradhāna iti me matiḥ

कुलेन च विशिष्टोऽसि वयसा च श्रुतेन चप्रज्ञयानवमश्चासि शुक्रेणाङ्गिरसेन च

kulena ca viśiṣṭo'si vayasā ca śrutena caprajñayānavamaścāsi śukreṇāṅgirasena ca

विदितं चापि ते सर्वं यथावृत्तः स कौरवःपाण्डवश्च यथावृत्तः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः

viditaṃ cāpi te sarvaṃ yathāvṛttaḥ sa kauravaḥpāṇḍavaśca yathāvṛttaḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ

धृतराष्ट्रस्य विदिते वञ्चिताः पाण्डवाः परैःविदुरेणानुनीतोऽपि पुत्रमेवानुवर्तते

dhṛtarāṣṭrasya vidite vañcitāḥ pāṇḍavāḥ paraiḥvidureṇānunīto'pi putramevānuvartate

शकुनिर्बुद्धिपूर्वं हि कुन्तीपुत्रं समाह्वयत्अनक्षज्ञं मताक्षः सन्क्षत्रवृत्ते स्थितं शुचिम्

śakunirbuddhipūrvaṃ hi kuntīputraṃ samāhvayatanakṣajñaṃ matākṣaḥ sankṣatravṛtte sthitaṃ śucim

ते तथा वञ्चयित्वा तु धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम्न कस्यांचिदवस्थायां राज्यं दास्यन्ति वै स्वयम्

te tathā vañcayitvā tu dharmaputraṃ yudhiṣṭhiramna kasyāṃcidavasthāyāṃ rājyaṃ dāsyanti vai svayam

भवांस्तु धर्मसंयुक्तं धृतराष्ट्रं ब्रुवन्वचःमनांसि तस्य योधानां ध्रुवमावर्तयिष्यति

bhavāṃstu dharmasaṃyuktaṃ dhṛtarāṣṭraṃ bruvanvacaḥmanāṃsi tasya yodhānāṃ dhruvamāvartayiṣyati

विदुरश्चापि तद्वाक्यं साधयिष्यति तावकम्भीष्मद्रोणकृपाणां च भेदं संजनयिष्यति

viduraścāpi tadvākyaṃ sādhayiṣyati tāvakambhīṣmadroṇakṛpāṇāṃ ca bhedaṃ saṃjanayiṣyati

अमात्येषु च भिन्नेषु योधेषु विमुखेषु चपुनरेकाग्रकरणं तेषां कर्म भविष्यति

amātyeṣu ca bhinneṣu yodheṣu vimukheṣu capunarekāgrakaraṇaṃ teṣāṃ karma bhaviṣyati

एतस्मिन्नन्तरे पार्थाः सुखमेकाग्रबुद्धयःसेनाकर्म करिष्यन्ति द्रव्याणां चैव संचयम्

etasminnantare pārthāḥ sukhamekāgrabuddhayaḥsenākarma kariṣyanti dravyāṇāṃ caiva saṃcayam

भिद्यमानेषु च स्वेषु लम्बमाने च वै त्वयिन तथा ते करिष्यन्ति सेनाकर्म न संशयः

bhidyamāneṣu ca sveṣu lambamāne ca vai tvayina tathā te kariṣyanti senākarma na saṃśayaḥ

एतत्प्रयोजनं चात्र प्राधान्येनोपलभ्यतेसंगत्या धृतराष्ट्रश्च कुर्याद्धर्म्यं वचस्तव

etatprayojanaṃ cātra prādhānyenopalabhyatesaṃgatyā dhṛtarāṣṭraśca kuryāddharmyaṃ vacastava

स भवान्धर्मयुक्तश्च धर्म्यं तेषु समाचरन्कृपालुषु परिक्लेशान्पाण्डवानां प्रकीर्तयन्

sa bhavāndharmayuktaśca dharmyaṃ teṣu samācarankṛpāluṣu parikleśānpāṇḍavānāṃ prakīrtayan

वृद्धेषु कुलधर्मं च ब्रुवन्पूर्वैरनुष्ठितम्विभेत्स्यति मनांस्येषामिति मे नात्र संशयः

vṛddheṣu kuladharmaṃ ca bruvanpūrvairanuṣṭhitamvibhetsyati manāṃsyeṣāmiti me nātra saṃśayaḥ

न च तेभ्यो भयं तेऽस्ति ब्राह्मणो ह्यसि वेदवित्दूतकर्मणि युक्तश्च स्थविरश्च विशेषतः

na ca tebhyo bhayaṃ te'sti brāhmaṇo hyasi vedavitdūtakarmaṇi yuktaśca sthaviraśca viśeṣataḥ

स भवान्पुष्ययोगेन मुहूर्तेन जयेन चकौरवेयान्प्रयात्वाशु कौन्तेयस्यार्थसिद्धये

sa bhavānpuṣyayogena muhūrtena jayena cakauraveyānprayātvāśu kaunteyasyārthasiddhaye

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तथानुशिष्टः प्रययौ द्रुपदेन महात्मनापुरोधा वृत्तसंपन्नो नगरं नागसाह्वयम्

tathānuśiṣṭaḥ prayayau drupadena mahātmanāpurodhā vṛttasaṃpanno nagaraṃ nāgasāhvayam