Parva.Adhyaya 5.62

दुर्योधन उवाच · duryodhana uvāca

सदृशानां मनुष्येषु सर्वेषां तुल्यजन्मनाम्कथमेकान्ततस्तेषां पार्थानां मन्यसे जयम्

sadṛśānāṃ manuṣyeṣu sarveṣāṃ tulyajanmanāmkathamekāntatasteṣāṃ pārthānāṃ manyase jayam

सर्वे स्म समजातीयाः सर्वे मानुषयोनयःपितामह विजानीषे पार्थेषु विजयं कथम्

sarve sma samajātīyāḥ sarve mānuṣayonayaḥpitāmaha vijānīṣe pārtheṣu vijayaṃ katham

नाहं भवति न द्रोणे न कृपे न च बाह्लिकेअन्येषु च नरेन्द्रेषु पराक्रम्य समारभे

nāhaṃ bhavati na droṇe na kṛpe na ca bāhlikeanyeṣu ca narendreṣu parākramya samārabhe

अहं वैकर्तनः कर्णो भ्राता दुःशासनश्च मेपाण्डवान्समरे पञ्च हनिष्यामः शितैः शरैः

ahaṃ vaikartanaḥ karṇo bhrātā duḥśāsanaśca mepāṇḍavānsamare pañca haniṣyāmaḥ śitaiḥ śaraiḥ

ततो राजन्महायज्ञैर्विविधैर्भूरिदक्षिणैःब्राह्मणांस्तर्पयिष्यामि गोभिरश्वैर्धनेन च

tato rājanmahāyajñairvividhairbhūridakṣiṇaiḥbrāhmaṇāṃstarpayiṣyāmi gobhiraśvairdhanena ca

विदुर उवाच · vidura uvāca

शकुनीनामिहार्थाय पाशं भूमावयोजयत्कश्चिच्छाकुनिकस्तात पूर्वेषामिति शुश्रुम

śakunīnāmihārthāya pāśaṃ bhūmāvayojayatkaścicchākunikastāta pūrveṣāmiti śuśruma

तस्मिन्द्वौ शकुनौ बद्धौ युगपत्समपौरुषौतावुपादाय तं पाशं जग्मतुः खचरावुभौ

tasmindvau śakunau baddhau yugapatsamapauruṣautāvupādāya taṃ pāśaṃ jagmatuḥ khacarāvubhau

तौ विहायसमाक्रान्तौ दृष्ट्वा शाकुनिकस्तदाअन्वधावदनिर्विण्णो येन येन स्म गच्छतः

tau vihāyasamākrāntau dṛṣṭvā śākunikastadāanvadhāvadanirviṇṇo yena yena sma gacchataḥ

तथा तमनुधावन्तं मृगयुं शकुनार्थिनम्आश्रमस्थो मुनिः कश्चिद्ददर्शाथ कृताह्निकः

tathā tamanudhāvantaṃ mṛgayuṃ śakunārthinamāśramastho muniḥ kaściddadarśātha kṛtāhnikaḥ

तावन्तरिक्षगौ शीघ्रमनुयान्तं महीचरम्श्लोकेनानेन कौरव्य पप्रच्छ स मुनिस्तदा

tāvantarikṣagau śīghramanuyāntaṃ mahīcaramślokenānena kauravya papraccha sa munistadā

विचित्रमिदमाश्चर्यं मृगहन्प्रतिभाति मेप्लवमानौ हि खचरौ पदातिरनुधावसि

vicitramidamāścaryaṃ mṛgahanpratibhāti meplavamānau hi khacarau padātiranudhāvasi

शाकुनिक उवाच · śākunika uvāca

पाशमेकमुभावेतौ सहितौ हरतो ममयत्र वै विवदिष्येते तत्र मे वशमेष्यतः

pāśamekamubhāvetau sahitau harato mamayatra vai vivadiṣyete tatra me vaśameṣyataḥ

विदुर उवाच · vidura uvāca

तौ विवादमनुप्राप्तौ शकुनौ मृत्युसंधितौविगृह्य च सुदुर्बुद्धी पृथिव्यां संनिपेततुः

tau vivādamanuprāptau śakunau mṛtyusaṃdhitauvigṛhya ca sudurbuddhī pṛthivyāṃ saṃnipetatuḥ

तौ युध्यमानौ संरब्धौ मृत्युपाशवशानुगौउपसृत्यापरिज्ञातो जग्राह मृगयुस्तदा

tau yudhyamānau saṃrabdhau mṛtyupāśavaśānugauupasṛtyāparijñāto jagrāha mṛgayustadā

एवं ये ज्ञातयोऽर्थेषु मिथो गच्छन्ति विग्रहम्तेऽमित्रवशमायान्ति शकुनाविव विग्रहात्

evaṃ ye jñātayo'rtheṣu mitho gacchanti vigrahamte'mitravaśamāyānti śakunāviva vigrahāt

संभोजनं संकथनं संप्रश्नोऽथ समागमःएतानि ज्ञातिकार्याणि न विरोधः कदाचन

saṃbhojanaṃ saṃkathanaṃ saṃpraśno'tha samāgamaḥetāni jñātikāryāṇi na virodhaḥ kadācana

यस्मिन्काले सुमनसः सर्वे वृद्धानुपासतेसिंहगुप्तमिवारण्यमप्रधृष्या भवन्ति ते

yasminkāle sumanasaḥ sarve vṛddhānupāsatesiṃhaguptamivāraṇyamapradhṛṣyā bhavanti te

येऽर्थं संततमासाद्य दीना इव समासतेश्रियं ते संप्रयच्छन्ति द्विषद्भ्यो भरतर्षभ

ye'rthaṃ saṃtatamāsādya dīnā iva samāsateśriyaṃ te saṃprayacchanti dviṣadbhyo bharatarṣabha

धूमायन्ते व्यपेतानि ज्वलन्ति सहितानि चधृतराष्ट्रोल्मुकानीव ज्ञातयो भरतर्षभ

dhūmāyante vyapetāni jvalanti sahitāni cadhṛtarāṣṭrolmukānīva jñātayo bharatarṣabha

इदमन्यत्प्रवक्ष्यामि यथा दृष्टं गिरौ मयाश्रुत्वा तदपि कौरव्य यथा श्रेयस्तथा कुरु

idamanyatpravakṣyāmi yathā dṛṣṭaṃ girau mayāśrutvā tadapi kauravya yathā śreyastathā kuru

वयं किरातैः सहिता गच्छामो गिरिमुत्तरम्ब्राह्मणैर्देवकल्पैश्च विद्याजम्भकवातिकैः

vayaṃ kirātaiḥ sahitā gacchāmo girimuttarambrāhmaṇairdevakalpaiśca vidyājambhakavātikaiḥ

कुञ्जभूतं गिरिं सर्वमभितो गन्धमादनम्दीप्यमानौषधिगणं सिद्धगन्धर्वसेवितम्

kuñjabhūtaṃ giriṃ sarvamabhito gandhamādanamdīpyamānauṣadhigaṇaṃ siddhagandharvasevitam

तत्र पश्यामहे सर्वे मधु पीतममाक्षिकम्मरुप्रपाते विषमे निविष्टं कुम्भसंमितम्

tatra paśyāmahe sarve madhu pītamamākṣikammaruprapāte viṣame niviṣṭaṃ kumbhasaṃmitam

आशीविषै रक्ष्यमाणं कुबेरदयितं भृशम्यत्प्राश्य पुरुषो मर्त्यो अमरत्वं निगच्छति

āśīviṣai rakṣyamāṇaṃ kuberadayitaṃ bhṛśamyatprāśya puruṣo martyo amaratvaṃ nigacchati

अचक्षुर्लभते चक्षुर्वृद्धो भवति वै युवाइति ते कथयन्ति स्म ब्राह्मणा जम्भसाधकाः

acakṣurlabhate cakṣurvṛddho bhavati vai yuvāiti te kathayanti sma brāhmaṇā jambhasādhakāḥ

ततः किरातास्तद्दृष्ट्वा प्रार्थयन्तो महीपतेविनेशुर्विषमे तस्मिन्ससर्पे गिरिगह्वरे

tataḥ kirātāstaddṛṣṭvā prārthayanto mahīpatevineśurviṣame tasminsasarpe girigahvare

तथैव तव पुत्रोऽयं पृथिवीमेक इच्छतिमधु पश्यति संमोहात्प्रपातं नानुपश्यति

tathaiva tava putro'yaṃ pṛthivīmeka icchatimadhu paśyati saṃmohātprapātaṃ nānupaśyati

दुर्योधनो योद्धुमनाः समरे सव्यसाचिनान च पश्यामि तेजोऽस्य विक्रमं वा तथाविधम्

duryodhano yoddhumanāḥ samare savyasācināna ca paśyāmi tejo'sya vikramaṃ vā tathāvidham

एकेन रथमास्थाय पृथिवी येन निर्जिताप्रतीक्षमाणो यो वीरः क्षमते वीक्षितं तव

ekena rathamāsthāya pṛthivī yena nirjitāpratīkṣamāṇo yo vīraḥ kṣamate vīkṣitaṃ tava

द्रुपदो मत्स्यराजश्च संक्रुद्धश्च धनंजयःन शेषयेयुः समरे वायुयुक्ता इवाग्नयः

drupado matsyarājaśca saṃkruddhaśca dhanaṃjayaḥna śeṣayeyuḥ samare vāyuyuktā ivāgnayaḥ

अङ्के कुरुष्व राजानं धृतराष्ट्र युधिष्ठिरम्युध्यतोर्हि द्वयोर्युद्धे नैकान्तेन भवेज्जयः

aṅke kuruṣva rājānaṃ dhṛtarāṣṭra yudhiṣṭhiramyudhyatorhi dvayoryuddhe naikāntena bhavejjayaḥ