Parva.Adhyaya 5.72

भीमसेन उवाच · bhīmasena uvāca

यथा यथैव शान्तिः स्यात्कुरूणां मधुसूदनतथा तथैव भाषेथा मा स्म युद्धेन भीषयेः

yathā yathaiva śāntiḥ syātkurūṇāṃ madhusūdanatathā tathaiva bhāṣethā mā sma yuddhena bhīṣayeḥ

अमर्षी नित्यसंरब्धः श्रेयोद्वेषी महामनाःनोग्रं दुर्योधनो वाच्यः साम्नैवैनं समाचरेः

amarṣī nityasaṃrabdhaḥ śreyodveṣī mahāmanāḥnograṃ duryodhano vācyaḥ sāmnaivainaṃ samācareḥ

प्रकृत्या पापसत्त्वश्च तुल्यचेताश्च दस्युभिःऐश्वर्यमदमत्तश्च कृतवैरश्च पाण्डवैः

prakṛtyā pāpasattvaśca tulyacetāśca dasyubhiḥaiśvaryamadamattaśca kṛtavairaśca pāṇḍavaiḥ

अदीर्घदर्शी निष्ठूरी क्षेप्ता क्रूरपराक्रमःदीर्घमन्युरनेयश्च पापात्मा निकृतिप्रियः

adīrghadarśī niṣṭhūrī kṣeptā krūraparākramaḥdīrghamanyuraneyaśca pāpātmā nikṛtipriyaḥ

म्रियेतापि न भज्येत नैव जह्यात्स्वकं मतम्तादृशेन शमं कृष्ण मन्ये परमदुष्करम्

mriyetāpi na bhajyeta naiva jahyātsvakaṃ matamtādṛśena śamaṃ kṛṣṇa manye paramaduṣkaram

सुहृदामप्यवाचीनस्त्यक्तधर्मः प्रियानृतःप्रतिहन्त्येव सुहृदां वाचश्चैव मनांसि च

suhṛdāmapyavācīnastyaktadharmaḥ priyānṛtaḥpratihantyeva suhṛdāṃ vācaścaiva manāṃsi ca

स मन्युवशमापन्नः स्वभावं दुष्टमास्थितःस्वभावात्पापमन्वेति तृणैस्तुन्न इवोरगः

sa manyuvaśamāpannaḥ svabhāvaṃ duṣṭamāsthitaḥsvabhāvātpāpamanveti tṛṇaistunna ivoragaḥ

दुर्योधनो हि यत्सेनः सर्वथा विदितस्तवयच्छीलो यत्स्वभावश्च यद्बलो यत्पराक्रमः

duryodhano hi yatsenaḥ sarvathā viditastavayacchīlo yatsvabhāvaśca yadbalo yatparākramaḥ

पुरा प्रसन्नाः कुरवः सहपुत्रास्तथा वयम्इन्द्रज्येष्ठा इवाभूम मोदमानाः सबान्धवाः

purā prasannāḥ kuravaḥ sahaputrāstathā vayamindrajyeṣṭhā ivābhūma modamānāḥ sabāndhavāḥ

दुर्योधनस्य क्रोधेन भारता मधुसूदनधक्ष्यन्ते शिशिरापाये वनानीव हुताशनैः

duryodhanasya krodhena bhāratā madhusūdanadhakṣyante śiśirāpāye vanānīva hutāśanaiḥ

अष्टादशेमे राजानः प्रख्याता मधुसूदनये समुच्चिच्छिदुर्ज्ञातीन्सुहृदश्च सबान्धवान्

aṣṭādaśeme rājānaḥ prakhyātā madhusūdanaye samuccicchidurjñātīnsuhṛdaśca sabāndhavān

असुराणां समृद्धानां ज्वलतामिव तेजसापर्यायकाले धर्मस्य प्राप्ते बलिरजायत

asurāṇāṃ samṛddhānāṃ jvalatāmiva tejasāparyāyakāle dharmasya prāpte balirajāyata

हैहयानामुदावर्तो नीपानां जनमेजयःबहुलस्तालजङ्घानां कृमीणामुद्धतो वसुः

haihayānāmudāvarto nīpānāṃ janamejayaḥbahulastālajaṅghānāṃ kṛmīṇāmuddhato vasuḥ

अजबिन्दुः सुवीराणां सुराष्ट्राणां कुशर्द्धिकःअर्कजश्च बलीहानां चीनानां धौतमूलकः

ajabinduḥ suvīrāṇāṃ surāṣṭrāṇāṃ kuśarddhikaḥarkajaśca balīhānāṃ cīnānāṃ dhautamūlakaḥ

हयग्रीवो विदेहानां वरप्रश्च महौजसाम्बाहुः सुन्दरवेगानां दीप्ताक्षाणां पुरूरवाः

hayagrīvo videhānāṃ varapraśca mahaujasāmbāhuḥ sundaravegānāṃ dīptākṣāṇāṃ purūravāḥ

सहजश्चेदिमत्स्यानां प्रचेतानां बृहद्बलःधारणश्चेन्द्रवत्सानां मुकुटानां विगाहनः

sahajaścedimatsyānāṃ pracetānāṃ bṛhadbalaḥdhāraṇaścendravatsānāṃ mukuṭānāṃ vigāhanaḥ

शमश्च नन्दिवेगानामित्येते कुलपांसनाःयुगान्ते कृष्ण संभूताः कुलेषु पुरुषाधमाः

śamaśca nandivegānāmityete kulapāṃsanāḥyugānte kṛṣṇa saṃbhūtāḥ kuleṣu puruṣādhamāḥ

अप्ययं नः कुरूणां स्याद्युगान्ते कालसंभृतःदुर्योधनः कुलाङ्गारो जघन्यः पापपूरुषः

apyayaṃ naḥ kurūṇāṃ syādyugānte kālasaṃbhṛtaḥduryodhanaḥ kulāṅgāro jaghanyaḥ pāpapūruṣaḥ

तस्मान्मृदु शनैरेनं ब्रूया धर्मार्थसंहितम्कामानुबन्धबहुलं नोग्रमुग्रपराक्रमम्

tasmānmṛdu śanairenaṃ brūyā dharmārthasaṃhitamkāmānubandhabahulaṃ nogramugraparākramam

अपि दुर्योधनं कृष्ण सर्वे वयमधश्चराःनीचैर्भूत्वानुयास्यामो मा स्म नो भरता नशन्

api duryodhanaṃ kṛṣṇa sarve vayamadhaścarāḥnīcairbhūtvānuyāsyāmo mā sma no bharatā naśan

अप्युदासीनवृत्तिः स्याद्यथा नः कुरुभिः सहवासुदेव तथा कार्यं न कुरूननयः स्पृशेत्

apyudāsīnavṛttiḥ syādyathā naḥ kurubhiḥ sahavāsudeva tathā kāryaṃ na kurūnanayaḥ spṛśet

वाच्यः पितामहो वृद्धो ये च कृष्ण सभासदःभ्रातॄणामस्तु सौभ्रात्रं धार्तराष्ट्रः प्रशाम्यताम्

vācyaḥ pitāmaho vṛddho ye ca kṛṣṇa sabhāsadaḥbhrātṝṇāmastu saubhrātraṃ dhārtarāṣṭraḥ praśāmyatām

अहमेतद्ब्रवीम्येवं राजा चैव प्रशंसतिअर्जुनो नैव युद्धार्थी भूयसी हि दयार्जुने

ahametadbravīmyevaṃ rājā caiva praśaṃsatiarjuno naiva yuddhārthī bhūyasī hi dayārjune