Parva.Adhyaya 5.74

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तथोक्तो वासुदेवेन नित्यमन्युरमर्षणःसदश्ववत्समाधावद्बभाषे तदनन्तरम्

tathokto vāsudevena nityamanyuramarṣaṇaḥsadaśvavatsamādhāvadbabhāṣe tadanantaram

अन्यथा मां चिकीर्षन्तमन्यथा मन्यसेऽच्युतप्रणीतभावमत्यन्तं युधि सत्यपराक्रमम्

anyathā māṃ cikīrṣantamanyathā manyase'cyutapraṇītabhāvamatyantaṃ yudhi satyaparākramam

वेत्थ दाशार्ह सत्त्वं मे दीर्घकालं सहोषितःउत वा मां न जानासि प्लवन्ह्रद इवाप्लवःतस्मादप्रतिरूपाभिर्वाग्भिर्मां त्वं समर्छसि

vettha dāśārha sattvaṃ me dīrghakālaṃ sahoṣitaḥuta vā māṃ na jānāsi plavanhrada ivāplavaḥtasmādapratirūpābhirvāgbhirmāṃ tvaṃ samarchasi

कथं हि भीमसेनं मां जानन्कश्चन माधवब्रूयादप्रतिरूपाणि यथा मां वक्तुमर्हसि

kathaṃ hi bhīmasenaṃ māṃ jānankaścana mādhavabrūyādapratirūpāṇi yathā māṃ vaktumarhasi

तस्मादिदं प्रवक्ष्यामि वचनं वृष्णिनन्दनआत्मनः पौरुषं चैव बलं च न समं परैः

tasmādidaṃ pravakṣyāmi vacanaṃ vṛṣṇinandanaātmanaḥ pauruṣaṃ caiva balaṃ ca na samaṃ paraiḥ

सर्वथा नार्यकर्मैतत्प्रशंसा स्वयमात्मनःअतिवादापविद्धस्तु वक्ष्यामि बलमात्मनः

sarvathā nāryakarmaitatpraśaṃsā svayamātmanaḥativādāpaviddhastu vakṣyāmi balamātmanaḥ

पश्येमे रोदसी कृष्ण ययोरासन्निमाः प्रजाःअचले चाप्यनन्ते च प्रतिष्ठे सर्वमातरौ

paśyeme rodasī kṛṣṇa yayorāsannimāḥ prajāḥacale cāpyanante ca pratiṣṭhe sarvamātarau

यदीमे सहसा क्रुद्धे समेयातां शिले इवअहमेते निगृह्णीयां बाहुभ्यां सचराचरे

yadīme sahasā kruddhe sameyātāṃ śile ivaahamete nigṛhṇīyāṃ bāhubhyāṃ sacarācare

पश्यैतदन्तरं बाह्वोर्महापरिघयोरिवय एतत्प्राप्य मुच्येत न तं पश्यामि पूरुषम्

paśyaitadantaraṃ bāhvormahāparighayorivaya etatprāpya mucyeta na taṃ paśyāmi pūruṣam

हिमवांश्च समुद्रश्च वज्री च बलभित्स्वयम्मयाभिपन्नं त्रायेरन्बलमास्थाय न त्रयः

himavāṃśca samudraśca vajrī ca balabhitsvayammayābhipannaṃ trāyeranbalamāsthāya na trayaḥ

युध्येयं क्षत्रियान्सर्वान्पाण्डवेष्वाततायिनःअधः पादतलेनैतानधिष्ठास्यामि भूतले

yudhyeyaṃ kṣatriyānsarvānpāṇḍaveṣvātatāyinaḥadhaḥ pādatalenaitānadhiṣṭhāsyāmi bhūtale

न हि त्वं नाभिजानासि मम विक्रममच्युतयथा मया विनिर्जित्य राजानो वशगाः कृताः

na hi tvaṃ nābhijānāsi mama vikramamacyutayathā mayā vinirjitya rājāno vaśagāḥ kṛtāḥ

अथ चेन्मां न जानासि सूर्यस्येवोद्यतः प्रभाम्विगाढे युधि संबाधे वेत्स्यसे मां जनार्दन

atha cenmāṃ na jānāsi sūryasyevodyataḥ prabhāmvigāḍhe yudhi saṃbādhe vetsyase māṃ janārdana

किं मात्यवाक्षीः परुषैर्व्रणं सूच्या इवानघयथामति ब्रवीम्येतद्विद्धि मामधिकं ततः

kiṃ mātyavākṣīḥ paruṣairvraṇaṃ sūcyā ivānaghayathāmati bravīmyetadviddhi māmadhikaṃ tataḥ

द्रष्टासि युधि संबाधे प्रवृत्ते वैशसेऽहनिमया प्रणुन्नान्मातङ्गान्रथिनः सादिनस्तथा

draṣṭāsi yudhi saṃbādhe pravṛtte vaiśase'hanimayā praṇunnānmātaṅgānrathinaḥ sādinastathā

तथा नरानभिक्रुद्धं निघ्नन्तं क्षत्रियर्षभान्द्रष्टा मां त्वं च लोकश्च विकर्षन्तं वरान्वरान्

tathā narānabhikruddhaṃ nighnantaṃ kṣatriyarṣabhāndraṣṭā māṃ tvaṃ ca lokaśca vikarṣantaṃ varānvarān

न मे सीदन्ति मज्जानो न ममोद्वेपते मनःसर्वलोकादभिक्रुद्धान्न भयं विद्यते मम

na me sīdanti majjāno na mamodvepate manaḥsarvalokādabhikruddhānna bhayaṃ vidyate mama

किं तु सौहृदमेवैतत्कृपया मधुसूदनसर्वांस्तितिक्षे संक्लेशान्मा स्म नो भरता नशन्

kiṃ tu sauhṛdamevaitatkṛpayā madhusūdanasarvāṃstitikṣe saṃkleśānmā sma no bharatā naśan