Parva.Adhyaya 5.75

भगवानुवाचभावं जिज्ञासमानोऽहं प्रणयादिदमब्रुवम्न चाक्षेपान्न पाण्डित्यान्न क्रोधान्न विवक्षया

bhagavānuvācabhāvaṃ jijñāsamāno'haṃ praṇayādidamabruvamna cākṣepānna pāṇḍityānna krodhānna vivakṣayā

वेदाहं तव माहात्म्यमुत ते वेद यद्बलम्उत ते वेद कर्माणि न त्वां परिभवाम्यहम्

vedāhaṃ tava māhātmyamuta te veda yadbalamuta te veda karmāṇi na tvāṃ paribhavāmyaham

यथा चात्मनि कल्याणं संभावयसि पाण्डवसहस्रगुणमप्येतत्त्वयि संभावयाम्यहम्

yathā cātmani kalyāṇaṃ saṃbhāvayasi pāṇḍavasahasraguṇamapyetattvayi saṃbhāvayāmyaham

यादृशे च कुले जन्म सर्वराजाभिपूजितेबन्धुभिश्च सुहृद्भिश्च भीम त्वमसि तादृशः

yādṛśe ca kule janma sarvarājābhipūjitebandhubhiśca suhṛdbhiśca bhīma tvamasi tādṛśaḥ

जिज्ञासन्तो हि धर्मस्य संदिग्धस्य वृकोदरपर्यायं न व्यवस्यन्ति दैवमानुषयोर्जनाः

jijñāsanto hi dharmasya saṃdigdhasya vṛkodaraparyāyaṃ na vyavasyanti daivamānuṣayorjanāḥ

स एव हेतुर्भूत्वा हि पुरुषस्यार्थसिद्धिषुविनाशेऽपि स एवास्य संदिग्धं कर्म पौरुषम्

sa eva heturbhūtvā hi puruṣasyārthasiddhiṣuvināśe'pi sa evāsya saṃdigdhaṃ karma pauruṣam

अन्यथा परिदृष्टानि कविभिर्दोषदर्शिभिःअन्यथा परिवर्तन्ते वेगा इव नभस्वतः

anyathā paridṛṣṭāni kavibhirdoṣadarśibhiḥanyathā parivartante vegā iva nabhasvataḥ

सुमन्त्रितं सुनीतं च न्यायतश्चोपपादितम्कृतं मानुष्यकं कर्म दैवेनापि विरुध्यते

sumantritaṃ sunītaṃ ca nyāyataścopapāditamkṛtaṃ mānuṣyakaṃ karma daivenāpi virudhyate

दैवमप्यकृतं कर्म पौरुषेण विहन्यतेशीतमुष्णं तथा वर्षं क्षुत्पिपासे च भारत

daivamapyakṛtaṃ karma pauruṣeṇa vihanyateśītamuṣṇaṃ tathā varṣaṃ kṣutpipāse ca bhārata

यदन्यद्दिष्टभावस्य पुरुषस्य स्वयंकृतम्तस्मादनवरोधश्च विद्यते तत्र लक्षणम्

yadanyaddiṣṭabhāvasya puruṣasya svayaṃkṛtamtasmādanavarodhaśca vidyate tatra lakṣaṇam

लोकस्य नान्यतो वृत्तिः पाण्डवान्यत्र कर्मणःएवंबुद्धिः प्रवर्तेत फलं स्यादुभयान्वयात्

lokasya nānyato vṛttiḥ pāṇḍavānyatra karmaṇaḥevaṃbuddhiḥ pravarteta phalaṃ syādubhayānvayāt

य एवं कृतबुद्धिः सन्कर्मस्वेव प्रवर्ततेनासिद्धौ व्यथते तस्य न सिद्धौ हर्षमश्नुते

ya evaṃ kṛtabuddhiḥ sankarmasveva pravartatenāsiddhau vyathate tasya na siddhau harṣamaśnute

तत्रेयमर्थमात्रा मे भीमसेन विवक्षितानैकान्तसिद्धिर्मन्तव्या कुरुभिः सह संयुगे

tatreyamarthamātrā me bhīmasena vivakṣitānaikāntasiddhirmantavyā kurubhiḥ saha saṃyuge

नातिप्रणीतरश्मिः स्यात्तथा भवति पर्ययेविषादमर्छेद्ग्लानिं वा एतदर्थं ब्रवीमि ते

nātipraṇītaraśmiḥ syāttathā bhavati paryayeviṣādamarchedglāniṃ vā etadarthaṃ bravīmi te

श्वोभूते धृतराष्ट्रस्य समीपं प्राप्य पाण्डवयतिष्ये प्रशमं कर्तुं युष्मदर्थमहापयन्

śvobhūte dhṛtarāṣṭrasya samīpaṃ prāpya pāṇḍavayatiṣye praśamaṃ kartuṃ yuṣmadarthamahāpayan

शमं चेत्ते करिष्यन्ति ततोऽनन्तं यशो ममभवतां च कृतः कामस्तेषां च श्रेय उत्तमम्

śamaṃ cette kariṣyanti tato'nantaṃ yaśo mamabhavatāṃ ca kṛtaḥ kāmasteṣāṃ ca śreya uttamam

ते चेदभिनिवेक्ष्यन्ति नाभ्युपैष्यन्ति मे वचःकुरवो युद्धमेवात्र रौद्रं कर्म भविष्यति

te cedabhinivekṣyanti nābhyupaiṣyanti me vacaḥkuravo yuddhamevātra raudraṃ karma bhaviṣyati

अस्मिन्युद्धे भीमसेन त्वयि भारः समाहितःधूरर्जुनेन धार्या स्याद्वोढव्य इतरो जनः

asminyuddhe bhīmasena tvayi bhāraḥ samāhitaḥdhūrarjunena dhāryā syādvoḍhavya itaro janaḥ

अहं हि यन्ता बीभत्सोर्भविता संयुगे सतिधनंजयस्यैष कामो न हि युद्धं न कामये

ahaṃ hi yantā bībhatsorbhavitā saṃyuge satidhanaṃjayasyaiṣa kāmo na hi yuddhaṃ na kāmaye

तस्मादाशङ्कमानोऽहं वृकोदर मतिं तवतुदन्नक्लीबया वाचा तेजस्ते समदीपयम्

tasmādāśaṅkamāno'haṃ vṛkodara matiṃ tavatudannaklībayā vācā tejaste samadīpayam