Parva.Adhyaya 5.77

भगवानुवाचएवमेतन्महाबाहो यथा वदसि पाण्डवसर्वं त्विदं समायत्तं बीभत्सो कर्मणोर्द्वयोः

bhagavānuvācaevametanmahābāho yathā vadasi pāṇḍavasarvaṃ tvidaṃ samāyattaṃ bībhatso karmaṇordvayoḥ

क्षेत्रं हि रसवच्छुद्धं कर्षकेणोपपादितम्ऋते वर्षं न कौन्तेय जातु निर्वर्तयेत्फलम्

kṣetraṃ hi rasavacchuddhaṃ karṣakeṇopapāditamṛte varṣaṃ na kaunteya jātu nirvartayetphalam

तत्र वै पौरुषं ब्रूयुरासेकं यत्नकारितम्तत्र चापि ध्रुवं पश्येच्छोषणं दैवकारितम्

tatra vai pauruṣaṃ brūyurāsekaṃ yatnakāritamtatra cāpi dhruvaṃ paśyecchoṣaṇaṃ daivakāritam

तदिदं निश्चितं बुद्ध्या पूर्वैरपि महात्मभिःदैवे च मानुषे चैव संयुक्तं लोककारणम्

tadidaṃ niścitaṃ buddhyā pūrvairapi mahātmabhiḥdaive ca mānuṣe caiva saṃyuktaṃ lokakāraṇam

अहं हि तत्करिष्यामि परं पुरुषकारतःदैवं तु न मया शक्यं कर्म कर्तुं कथंचन

ahaṃ hi tatkariṣyāmi paraṃ puruṣakārataḥdaivaṃ tu na mayā śakyaṃ karma kartuṃ kathaṃcana

स हि धर्मं च सत्यं च त्यक्त्वा चरति दुर्मतिःन हि संतप्यते तेन तथारूपेण कर्मणा

sa hi dharmaṃ ca satyaṃ ca tyaktvā carati durmatiḥna hi saṃtapyate tena tathārūpeṇa karmaṇā

तां चापि बुद्धिं पापिष्ठां वर्धयन्त्यस्य मन्त्रिणःशकुनिः सूतपुत्रश्च भ्राता दुःशासनस्तथा

tāṃ cāpi buddhiṃ pāpiṣṭhāṃ vardhayantyasya mantriṇaḥśakuniḥ sūtaputraśca bhrātā duḥśāsanastathā

स हि त्यागेन राज्यस्य न शमं समुपेष्यतिअन्तरेण वधात्पार्थ सानुबन्धः सुयोधनः

sa hi tyāgena rājyasya na śamaṃ samupeṣyatiantareṇa vadhātpārtha sānubandhaḥ suyodhanaḥ

न चापि प्रणिपातेन त्यक्तुमिच्छति धर्मराट्याच्यमानस्तु राज्यं स न प्रदास्यति दुर्मतिः

na cāpi praṇipātena tyaktumicchati dharmarāṭyācyamānastu rājyaṃ sa na pradāsyati durmatiḥ

न तु मन्ये स तद्वाच्यो यद्युधिष्ठिरशासनम्उक्तं प्रयोजनं तत्र धर्मराजेन भारत

na tu manye sa tadvācyo yadyudhiṣṭhiraśāsanamuktaṃ prayojanaṃ tatra dharmarājena bhārata

तथा पापस्तु तत्सर्वं न करिष्यति कौरवःतस्मिंश्चाक्रियमाणेऽसौ लोकवध्यो भविष्यति

tathā pāpastu tatsarvaṃ na kariṣyati kauravaḥtasmiṃścākriyamāṇe'sau lokavadhyo bhaviṣyati

मम चापि स वध्यो वै जगतश्चापि भारतयेन कौमारके यूयं सर्वे विप्रकृतास्तथा

mama cāpi sa vadhyo vai jagataścāpi bhāratayena kaumārake yūyaṃ sarve viprakṛtāstathā

विप्रलुप्तं च वो राज्यं नृशंसेन दुरात्मनान चोपशाम्यते पापः श्रियं दृष्ट्वा युधिष्ठिरे

vipraluptaṃ ca vo rājyaṃ nṛśaṃsena durātmanāna copaśāmyate pāpaḥ śriyaṃ dṛṣṭvā yudhiṣṭhire

असकृच्चाप्यहं तेन त्वत्कृते पार्थ भेदितःन मया तद्गृहीतं च पापं तस्य चिकीर्षितम्

asakṛccāpyahaṃ tena tvatkṛte pārtha bheditaḥna mayā tadgṛhītaṃ ca pāpaṃ tasya cikīrṣitam

जानासि हि महाबाहो त्वमप्यस्य परं मतम्प्रियं चिकीर्षमाणं च धर्मराजस्य मामपि

jānāsi hi mahābāho tvamapyasya paraṃ matampriyaṃ cikīrṣamāṇaṃ ca dharmarājasya māmapi

स जानंस्तस्य चात्मानं मम चैव परं मतम्अजानन्निव चाकस्मादर्जुनाद्याभिशङ्कसे

sa jānaṃstasya cātmānaṃ mama caiva paraṃ matamajānanniva cākasmādarjunādyābhiśaṅkase

यच्चापि परमं दिव्यं तच्चाप्यवगतं त्वयाविधानविहितं पार्थ कथं शर्म भवेत्परैः

yaccāpi paramaṃ divyaṃ taccāpyavagataṃ tvayāvidhānavihitaṃ pārtha kathaṃ śarma bhavetparaiḥ

यत्तु वाचा मया शक्यं कर्मणा चापि पाण्डवकरिष्ये तदहं पार्थ न त्वाशंसे शमं परैः

yattu vācā mayā śakyaṃ karmaṇā cāpi pāṇḍavakariṣye tadahaṃ pārtha na tvāśaṃse śamaṃ paraiḥ

कथं गोहरणे ब्रूयादिच्छञ्शर्म तथाविधम्याच्यमानोऽपि भीष्मेण संवत्सरगतेऽध्वनि

kathaṃ goharaṇe brūyādicchañśarma tathāvidhamyācyamāno'pi bhīṣmeṇa saṃvatsaragate'dhvani

तदैव ते पराभूता यदा संकल्पितास्त्वयालवशः क्षणशश्चापि न च तुष्टः सुयोधनः

tadaiva te parābhūtā yadā saṃkalpitāstvayālavaśaḥ kṣaṇaśaścāpi na ca tuṣṭaḥ suyodhanaḥ

सर्वथा तु मया कार्यं धर्मराजस्य शासनम्विभाव्यं तस्य भूयश्च कर्म पापं दुरात्मनः

sarvathā tu mayā kāryaṃ dharmarājasya śāsanamvibhāvyaṃ tasya bhūyaśca karma pāpaṃ durātmanaḥ