Parva.Adhyaya 5.86

दुर्योधन उवाच · duryodhana uvāca

यदाह विदुरः कृष्णे सर्वं तत्सत्यमुच्यतेअनुरक्तो ह्यसंहार्यः पार्थान्प्रति जनार्दनः

yadāha viduraḥ kṛṣṇe sarvaṃ tatsatyamucyateanurakto hyasaṃhāryaḥ pārthānprati janārdanaḥ

यत्तु सत्कारसंयुक्तं देयं वसु जनार्दनेअनेकरूपं राजेन्द्र न तद्देयं कदाचन

yattu satkārasaṃyuktaṃ deyaṃ vasu janārdaneanekarūpaṃ rājendra na taddeyaṃ kadācana

देशः कालस्तथायुक्तो न हि नार्हति केशवःमंस्यत्यधोक्षजो राजन्भयादर्चति मामिति

deśaḥ kālastathāyukto na hi nārhati keśavaḥmaṃsyatyadhokṣajo rājanbhayādarcati māmiti

अवमानश्च यत्र स्यात्क्षत्रियस्य विशां पतेन तत्कुर्याद्बुधः कार्यमिति मे निश्चिता मतिः

avamānaśca yatra syātkṣatriyasya viśāṃ patena tatkuryādbudhaḥ kāryamiti me niścitā matiḥ

स हि पूज्यतमो देवः कृष्णः कमललोचनःत्रयाणामपि लोकानां विदितं मम सर्वथा

sa hi pūjyatamo devaḥ kṛṣṇaḥ kamalalocanaḥtrayāṇāmapi lokānāṃ viditaṃ mama sarvathā

न तु तस्मिन्प्रदेयं स्यात्तथा कार्यगतिः प्रभोविग्रहः समुपारब्धो न हि शाम्यत्यविग्रहात्

na tu tasminpradeyaṃ syāttathā kāryagatiḥ prabhovigrahaḥ samupārabdho na hi śāmyatyavigrahāt

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भीष्मः कुरुपितामहःवैचित्रवीर्यं राजानमिदं वचनमब्रवीत्

tasya tadvacanaṃ śrutvā bhīṣmaḥ kurupitāmahaḥvaicitravīryaṃ rājānamidaṃ vacanamabravīt

सत्कृतोऽसत्कृतो वापि न क्रुध्येत जनार्दनःनालमन्यमवज्ञातुमवज्ञातोऽपि केशवः

satkṛto'satkṛto vāpi na krudhyeta janārdanaḥnālamanyamavajñātumavajñāto'pi keśavaḥ

यत्तु कार्यं महाबाहो मनसा कार्यतां गतम्सर्वोपायैर्न तच्छक्यं केनचित्कर्तुमन्यथा

yattu kāryaṃ mahābāho manasā kāryatāṃ gatamsarvopāyairna tacchakyaṃ kenacitkartumanyathā

स यद्ब्रूयान्महाबाहुस्तत्कार्यमविशङ्कयावासुदेवेन तीर्थेन क्षिप्रं संशाम्य पाण्डवैः

sa yadbrūyānmahābāhustatkāryamaviśaṅkayāvāsudevena tīrthena kṣipraṃ saṃśāmya pāṇḍavaiḥ

धर्म्यमर्थ्यं स धर्मात्मा ध्रुवं वक्ता जनार्दनःतस्मिन्वाच्याः प्रिया वाचो भवता बान्धवैः सह

dharmyamarthyaṃ sa dharmātmā dhruvaṃ vaktā janārdanaḥtasminvācyāḥ priyā vāco bhavatā bāndhavaiḥ saha

दुर्योधन उवाच · duryodhana uvāca

न पर्यायोऽस्ति यद्राजञ्श्रियं निष्केवलामहम्तैः सहेमामुपाश्नीयां जीवञ्जीवैः पितामह

na paryāyo'sti yadrājañśriyaṃ niṣkevalāmahamtaiḥ sahemāmupāśnīyāṃ jīvañjīvaiḥ pitāmaha

इदं तु सुमहत्कार्यं शृणु मे यत्समर्थितम्परायणं पाण्डवानां नियंस्यामि जनार्दनम्

idaṃ tu sumahatkāryaṃ śṛṇu me yatsamarthitamparāyaṇaṃ pāṇḍavānāṃ niyaṃsyāmi janārdanam

तस्मिन्बद्धे भविष्यन्ति वृष्णयः पृथिवी तथापाण्डवाश्च विधेया मे स च प्रातरिहेष्यति

tasminbaddhe bhaviṣyanti vṛṣṇayaḥ pṛthivī tathāpāṇḍavāśca vidheyā me sa ca prātariheṣyati

अत्रोपायं यथा सम्यङ्न बुध्येत जनार्दनःन चापायो भवेत्कश्चित्तद्भवान्प्रब्रवीतु मे

atropāyaṃ yathā samyaṅna budhyeta janārdanaḥna cāpāyo bhavetkaścittadbhavānprabravītu me

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा घोरं कृष्णाभिसंहितम्धृतराष्ट्रः सहामात्यो व्यथितो विमनाभवत्

tasya tadvacanaṃ śrutvā ghoraṃ kṛṣṇābhisaṃhitamdhṛtarāṣṭraḥ sahāmātyo vyathito vimanābhavat

ततो दुर्योधनमिदं धृतराष्ट्रोऽब्रवीद्वचःमैवं वोचः प्रजापाल नैष धर्मः सनातनः

tato duryodhanamidaṃ dhṛtarāṣṭro'bravīdvacaḥmaivaṃ vocaḥ prajāpāla naiṣa dharmaḥ sanātanaḥ

दूतश्च हि हृषीकेशः संबन्धी च प्रियश्च नःअपापः कौरवेयेषु कथं बन्धनमर्हति

dūtaśca hi hṛṣīkeśaḥ saṃbandhī ca priyaśca naḥapāpaḥ kauraveyeṣu kathaṃ bandhanamarhati

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

परीतो धृतराष्ट्रायं तव पुत्रः सुमन्दधीःवृणोत्यनर्थं न त्वर्थं याच्यमानः सुहृद्गणैः

parīto dhṛtarāṣṭrāyaṃ tava putraḥ sumandadhīḥvṛṇotyanarthaṃ na tvarthaṃ yācyamānaḥ suhṛdgaṇaiḥ

इममुत्पथि वर्तन्तं पापं पापानुबन्धिनम्वाक्यानि सुहृदां हित्वा त्वमप्यस्यानुवर्तसे

imamutpathi vartantaṃ pāpaṃ pāpānubandhinamvākyāni suhṛdāṃ hitvā tvamapyasyānuvartase

कृष्णमक्लिष्टकर्माणमासाद्यायं सुदुर्मतिःतव पुत्रः सहामात्यः क्षणेन न भविष्यति

kṛṣṇamakliṣṭakarmāṇamāsādyāyaṃ sudurmatiḥtava putraḥ sahāmātyaḥ kṣaṇena na bhaviṣyati

पापस्यास्य नृशंसस्य त्यक्तधर्मस्य दुर्मतेःनोत्सहेऽनर्थसंयुक्तां वाचं श्रोतुं कथंचन

pāpasyāsya nṛśaṃsasya tyaktadharmasya durmateḥnotsahe'narthasaṃyuktāṃ vācaṃ śrotuṃ kathaṃcana

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

इत्युक्त्वा भरतश्रेष्ठो वृद्धः परममन्युमान्उत्थाय तस्मात्प्रातिष्ठद्भीष्मः सत्यपराक्रमः

ityuktvā bharataśreṣṭho vṛddhaḥ paramamanyumānutthāya tasmātprātiṣṭhadbhīṣmaḥ satyaparākramaḥ