Parva.Adhyaya 5.95

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

जामदग्न्यवचः श्रुत्वा कण्वोऽपि भगवानृषिःदुर्योधनमिदं वाक्यमब्रवीत्कुरुसंसदि

jāmadagnyavacaḥ śrutvā kaṇvo'pi bhagavānṛṣiḥduryodhanamidaṃ vākyamabravītkurusaṃsadi

अक्षयश्चाव्ययश्चैव ब्रह्मा लोकपितामहःतथैव भगवन्तौ तौ नरनारायणावृषी

akṣayaścāvyayaścaiva brahmā lokapitāmahaḥtathaiva bhagavantau tau naranārāyaṇāvṛṣī

आदित्यानां हि सर्वेषां विष्णुरेकः सनातनःअजय्यश्चाव्ययश्चैव शाश्वतः प्रभुरीश्वरः

ādityānāṃ hi sarveṣāṃ viṣṇurekaḥ sanātanaḥajayyaścāvyayaścaiva śāśvataḥ prabhurīśvaraḥ

निमित्तमरणास्त्वन्ये चन्द्रसूर्यौ मही जलम्वायुरग्निस्तथाकाशं ग्रहास्तारागणास्तथा

nimittamaraṇāstvanye candrasūryau mahī jalamvāyuragnistathākāśaṃ grahāstārāgaṇāstathā

ते च क्षयान्ते जगतो हित्वा लोकत्रयं सदाक्षयं गच्छन्ति वै सर्वे सृज्यन्ते च पुनः पुनः

te ca kṣayānte jagato hitvā lokatrayaṃ sadākṣayaṃ gacchanti vai sarve sṛjyante ca punaḥ punaḥ

मुहूर्तमरणास्त्वन्ये मानुषा मृगपक्षिणःतिर्यग्योन्यश्च ये चान्ये जीवलोकचराः स्मृताः

muhūrtamaraṇāstvanye mānuṣā mṛgapakṣiṇaḥtiryagyonyaśca ye cānye jīvalokacarāḥ smṛtāḥ

भूयिष्ठेन तु राजानः श्रियं भुक्त्वायुषः क्षयेमरणं प्रतिगच्छन्ति भोक्तुं सुकृतदुष्कृतम्

bhūyiṣṭhena tu rājānaḥ śriyaṃ bhuktvāyuṣaḥ kṣayemaraṇaṃ pratigacchanti bhoktuṃ sukṛtaduṣkṛtam

स भवान्धर्मपुत्रेण शमं कर्तुमिहार्हतिपाण्डवाः कुरवश्चैव पालयन्तु वसुंधराम्

sa bhavāndharmaputreṇa śamaṃ kartumihārhatipāṇḍavāḥ kuravaścaiva pālayantu vasuṃdharām

बलवानहमित्येव न मन्तव्यं सुयोधनबलवन्तो हि बलिभिर्दृश्यन्ते पुरुषर्षभ

balavānahamityeva na mantavyaṃ suyodhanabalavanto hi balibhirdṛśyante puruṣarṣabha

न बलं बलिनां मध्ये बलं भवति कौरवबलवन्तो हि ते सर्वे पाण्डवा देवविक्रमाः

na balaṃ balināṃ madhye balaṃ bhavati kauravabalavanto hi te sarve pāṇḍavā devavikramāḥ

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्मातलेर्दातुकामस्य कन्यां मृगयतो वरम्

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanammātalerdātukāmasya kanyāṃ mṛgayato varam

मतस्त्रैलोक्यराजस्य मातलिर्नाम सारथिःतस्यैकैव कुले कन्या रूपतो लोकविश्रुता

matastrailokyarājasya mātalirnāma sārathiḥtasyaikaiva kule kanyā rūpato lokaviśrutā

गुणकेशीति विख्याता नाम्ना सा देवरूपिणीश्रिया च वपुषा चैव स्त्रियोऽन्याः सातिरिच्यते

guṇakeśīti vikhyātā nāmnā sā devarūpiṇīśriyā ca vapuṣā caiva striyo'nyāḥ sātiricyate

तस्याः प्रदानसमयं मातलिः सह भार्ययाज्ञात्वा विममृशे राजंस्तत्परः परिचिन्तयन्

tasyāḥ pradānasamayaṃ mātaliḥ saha bhāryayājñātvā vimamṛśe rājaṃstatparaḥ paricintayan

धिक्खल्वलघुशीलानामुच्छ्रितानां यशस्विनाम्नराणामृद्धसत्त्वानां कुले कन्याप्ररोहणम्

dhikkhalvalaghuśīlānāmucchritānāṃ yaśasvināmnarāṇāmṛddhasattvānāṃ kule kanyāprarohaṇam

मातुः कुलं पितृकुलं यत्र चैव प्रदीयतेकुलत्रयं संशयितं कुरुते कन्यका सताम्

mātuḥ kulaṃ pitṛkulaṃ yatra caiva pradīyatekulatrayaṃ saṃśayitaṃ kurute kanyakā satām

देवमानुषलोकौ द्वौ मानसेनैव चक्षुषाअवगाह्यैव विचितौ न च मे रोचते वरः

devamānuṣalokau dvau mānasenaiva cakṣuṣāavagāhyaiva vicitau na ca me rocate varaḥ

न देवान्नैव दितिजान्न गन्धर्वान्न मानुषान्अरोचयं वरकृते तथैव बहुलानृषीन्

na devānnaiva ditijānna gandharvānna mānuṣānarocayaṃ varakṛte tathaiva bahulānṛṣīn

भार्यया तु स संमन्त्र्य सह रात्रौ सुधर्मयामातलिर्नागलोकाय चकार गमने मतिम्

bhāryayā tu sa saṃmantrya saha rātrau sudharmayāmātalirnāgalokāya cakāra gamane matim

न मे देवमनुष्येषु गुणकेश्याः समो वरःरूपतो दृश्यते कश्चिन्नागेषु भविता ध्रुवम्

na me devamanuṣyeṣu guṇakeśyāḥ samo varaḥrūpato dṛśyate kaścinnāgeṣu bhavitā dhruvam

इत्यामन्त्र्य सुधर्मां स कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम्कन्यां शिरस्युपाघ्राय प्रविवेश महीतलम्

ityāmantrya sudharmāṃ sa kṛtvā cābhipradakṣiṇamkanyāṃ śirasyupāghrāya praviveśa mahītalam