Mahabharata · 30 verses
Read this chapter as a bookश्रीभगवानुवाचमय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयःअसंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु
śrībhagavānuvācamayyāsaktamanāḥ pārtha yogaṃ yuñjanmadāśrayaḥasaṃśayaṃ samagraṃ māṃ yathā jñāsyasi tacchṛṇu
ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतःयज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते
jñānaṃ te'haṃ savijñānamidaṃ vakṣyāmyaśeṣataḥyajjñātvā neha bhūyo'nyajjñātavyamavaśiṣyate
मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धयेयततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः
manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścidyatati siddhayeyatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ
भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव चअहंकार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा
bhūmirāpo'nalo vāyuḥ khaṃ mano buddhireva caahaṃkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtiraṣṭadhā
अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम्जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत्
apareyamitastvanyāṃ prakṛtiṃ viddhi me parāmjīvabhūtāṃ mahābāho yayedaṃ dhāryate jagat
एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारयअहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा
etadyonīni bhūtāni sarvāṇītyupadhārayaahaṃ kṛtsnasya jagataḥ prabhavaḥ pralayastathā
मत्तः परतरं नान्यत्किंचिदस्ति धनंजयमयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव
mattaḥ parataraṃ nānyatkiṃcidasti dhanaṃjayamayi sarvamidaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā iva
रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोःप्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु
raso'hamapsu kaunteya prabhāsmi śaśisūryayoḥpraṇavaḥ sarvavedeṣu śabdaḥ khe pauruṣaṃ nṛṣu
पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौजीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु
puṇyo gandhaḥ pṛthivyāṃ ca tejaścāsmi vibhāvasaujīvanaṃ sarvabhūteṣu tapaścāsmi tapasviṣu
बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम्बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम्
bījaṃ māṃ sarvabhūtānāṃ viddhi pārtha sanātanambuddhirbuddhimatāmasmi tejastejasvināmaham
बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम्धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ
balaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitamdharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha
ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च येमत्त एवेति तान्विद्धि न त्वहं तेषु ते मयि
ye caiva sāttvikā bhāvā rājasāstāmasāśca yematta eveti tānviddhi na tvahaṃ teṣu te mayi
त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत्मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम्
tribhirguṇamayairbhāvairebhiḥ sarvamidaṃ jagatmohitaṃ nābhijānāti māmebhyaḥ paramavyayam
दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्ययामामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते
daivī hyeṣā guṇamayī mama māyā duratyayāmāmeva ye prapadyante māyāmetāṃ taranti te
न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाःमाययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः
na māṃ duṣkṛtino mūḍhāḥ prapadyante narādhamāḥmāyayāpahṛtajñānā āsuraṃ bhāvamāśritāḥ
चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुनआर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ
caturvidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtino'rjunaārto jijñāsurarthārthī jñānī ca bharatarṣabha
तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यतेप्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः
teṣāṃ jñānī nityayukta ekabhaktirviśiṣyatepriyo hi jñānino'tyarthamahaṃ sa ca mama priyaḥ
उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम्आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम्
udārāḥ sarva evaite jñānī tvātmaiva me matamāsthitaḥ sa hi yuktātmā māmevānuttamāṃ gatim
बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यतेवासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः
bahūnāṃ janmanāmante jñānavānmāṃ prapadyatevāsudevaḥ sarvamiti sa mahātmā sudurlabhaḥ
कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताःतं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया
kāmaistaistairhṛtajñānāḥ prapadyante'nyadevatāḥtaṃ taṃ niyamamāsthāya prakṛtyā niyatāḥ svayā
यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छतितस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम्
yo yo yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayārcitumicchatitasya tasyācalāṃ śraddhāṃ tāmeva vidadhāmyaham
स तया श्रद्धया युक्तस्तस्या राधनमीहतेलभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हि तान्
sa tayā śraddhayā yuktastasyā rādhanamīhatelabhate ca tataḥ kāmānmayaiva vihitānhi tān
अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम्देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि
antavattu phalaṃ teṣāṃ tadbhavatyalpamedhasāmdevāndevayajo yānti madbhaktā yānti māmapi
अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयःपरं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम्
avyaktaṃ vyaktimāpannaṃ manyante māmabuddhayaḥparaṃ bhāvamajānanto mamāvyayamanuttamam
नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतःमूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम्
nāhaṃ prakāśaḥ sarvasya yogamāyāsamāvṛtaḥmūḍho'yaṃ nābhijānāti loko māmajamavyayam
वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुनभविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन
vedāhaṃ samatītāni vartamānāni cārjunabhaviṣyāṇi ca bhūtāni māṃ tu veda na kaścana
इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वंद्वमोहेन भारतसर्वभूतानि संमोहं सर्गे यान्ति परंतप
icchādveṣasamutthena dvaṃdvamohena bhāratasarvabhūtāni saṃmohaṃ sarge yānti paraṃtapa
येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम्ते द्वंद्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः
yeṣāṃ tvantagataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇāmte dvaṃdvamohanirmuktā bhajante māṃ dṛḍhavratāḥ
जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति येते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम्
jarāmaraṇamokṣāya māmāśritya yatanti yete brahma tadviduḥ kṛtsnamadhyātmaṃ karma cākhilam
साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुःप्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः
sādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca ye viduḥprayāṇakāle'pi ca māṃ te viduryuktacetasaḥ