Parva.Adhyaya 6.38

श्रीभगवानुवाचअभयं सत्त्वसंशुद्धिर्ज्ञानयोगव्यवस्थितिःदानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम्

śrībhagavānuvācaabhayaṃ sattvasaṃśuddhirjñānayogavyavasthitiḥdānaṃ damaśca yajñaśca svādhyāyastapa ārjavam

अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम्दया भूतेष्वलोलुप्त्वं मार्दवं ह्रीरचापलम्

ahiṃsā satyamakrodhastyāgaḥ śāntirapaiśunamdayā bhūteṣvaloluptvaṃ mārdavaṃ hrīracāpalam

तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिताभवन्ति संपदं दैवीमभिजातस्य भारत

tejaḥ kṣamā dhṛtiḥ śaucamadroho nātimānitābhavanti saṃpadaṃ daivīmabhijātasya bhārata

दम्भो दर्पोऽतिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव चअज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ संपदमासुरीम्

dambho darpo'timānaśca krodhaḥ pāruṣyameva caajñānaṃ cābhijātasya pārtha saṃpadamāsurīm

दैवी संपद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मतामा शुचः संपदं दैवीमभिजातोऽसि पाण्डव

daivī saṃpadvimokṣāya nibandhāyāsurī matāmā śucaḥ saṃpadaṃ daivīmabhijāto'si pāṇḍava

द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन्दैव आसुर एव चदैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु

dvau bhūtasargau loke'smindaiva āsura eva cadaivo vistaraśaḥ prokta āsuraṃ pārtha me śṛṇu

प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराःन शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते

pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca janā na vidurāsurāḥna śaucaṃ nāpi cācāro na satyaṃ teṣu vidyate

असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्अपरस्परसंभूतं किमन्यत्कामहैतुकम्

asatyamapratiṣṭhaṃ te jagadāhuranīśvaramaparasparasaṃbhūtaṃ kimanyatkāmahaitukam

एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयःप्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोऽहिताः

etāṃ dṛṣṭimavaṣṭabhya naṣṭātmāno'lpabuddhayaḥprabhavantyugrakarmāṇaḥ kṣayāya jagato'hitāḥ

काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताःमोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेऽशुचिव्रताः

kāmamāśritya duṣpūraṃ dambhamānamadānvitāḥmohādgṛhītvāsadgrāhānpravartante'śucivratāḥ

चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताःकामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः

cintāmaparimeyāṃ ca pralayāntāmupāśritāḥkāmopabhogaparamā etāvaditi niścitāḥ

आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाःईहन्ते कामभोगार्थमन्यायेनार्थसंचयान्

āśāpāśaśatairbaddhāḥ kāmakrodhaparāyaṇāḥīhante kāmabhogārthamanyāyenārthasaṃcayān

इदमद्य मया लब्धमिदं प्राप्स्ये मनोरथम्इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम्

idamadya mayā labdhamidaṃ prāpsye manorathamidamastīdamapi me bhaviṣyati punardhanam

असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपिईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान्सुखी

asau mayā hataḥ śatrurhaniṣye cāparānapiīśvaro'hamahaṃ bhogī siddho'haṃ balavānsukhī

आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मयायक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः

āḍhyo'bhijanavānasmi ko'nyo'sti sadṛśo mayāyakṣye dāsyāmi modiṣya ityajñānavimohitāḥ

अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताःप्रसक्ताः कामभोगेषु पतन्ति नरकेऽशुचौ

anekacittavibhrāntā mohajālasamāvṛtāḥprasaktāḥ kāmabhogeṣu patanti narake'śucau

आत्मसंभाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताःयजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम्

ātmasaṃbhāvitāḥ stabdhā dhanamānamadānvitāḥyajante nāmayajñaiste dambhenāvidhipūrvakam

अहंकारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताःमामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः

ahaṃkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ ca saṃśritāḥmāmātmaparadeheṣu pradviṣanto'bhyasūyakāḥ

तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान्क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु

tānahaṃ dviṣataḥ krūrānsaṃsāreṣu narādhamānkṣipāmyajasramaśubhānāsurīṣveva yoniṣu

आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनिमामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम्

āsurīṃ yonimāpannā mūḍhā janmani janmanimāmaprāpyaiva kaunteya tato yāntyadhamāṃ gatim

त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनःकामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत्

trividhaṃ narakasyedaṃ dvāraṃ nāśanamātmanaḥkāmaḥ krodhastathā lobhastasmādetattrayaṃ tyajet

एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरःआचरत्यात्मनः श्रेयस्ततो याति परां गतिम्

etairvimuktaḥ kaunteya tamodvāraistribhirnaraḥācaratyātmanaḥ śreyastato yāti parāṃ gatim

यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतःन स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम्

yaḥ śāstravidhimutsṛjya vartate kāmakārataḥna sa siddhimavāpnoti na sukhaṃ na parāṃ gatim

तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि

tasmācchāstraṃ pramāṇaṃ te kāryākāryavyavasthitaujñātvā śāstravidhānoktaṃ karma kartumihārhasi