Parva.Adhyaya 6.40

अर्जुन उवाच · arjuna uvāca

संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम्त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन

saṃnyāsasya mahābāho tattvamicchāmi veditumtyāgasya ca hṛṣīkeśa pṛthakkeśiniṣūdana

श्रीभगवानुवाचकाम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुःसर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः

śrībhagavānuvācakāmyānāṃ karmaṇāṃ nyāsaṃ saṃnyāsaṃ kavayo viduḥsarvakarmaphalatyāgaṃ prāhustyāgaṃ vicakṣaṇāḥ

त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणःयज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यमिति चापरे

tyājyaṃ doṣavadityeke karma prāhurmanīṣiṇaḥyajñadānatapaḥkarma na tyājyamiti cāpare

निश्चयं शृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तमत्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः संप्रकीर्तितः

niścayaṃ śṛṇu me tatra tyāge bharatasattamatyāgo hi puruṣavyāghra trividhaḥ saṃprakīrtitaḥ

यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत्यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम्

yajñadānatapaḥkarma na tyājyaṃ kāryameva tatyajño dānaṃ tapaścaiva pāvanāni manīṣiṇām

एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि चकर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम्

etānyapi tu karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā phalāni cakartavyānīti me pārtha niścitaṃ matamuttamam

नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यतेमोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः

niyatasya tu saṃnyāsaḥ karmaṇo nopapadyatemohāttasya parityāgastāmasaḥ parikīrtitaḥ

दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत्स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत्

duḥkhamityeva yatkarma kāyakleśabhayāttyajetsa kṛtvā rājasaṃ tyāgaṃ naiva tyāgaphalaṃ labhet

कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुनसङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः

kāryamityeva yatkarma niyataṃ kriyate'rjunasaṅgaṃ tyaktvā phalaṃ caiva sa tyāgaḥ sāttviko mataḥ

न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जतेत्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः

na dveṣṭyakuśalaṃ karma kuśale nānuṣajjatetyāgī sattvasamāviṣṭo medhāvī chinnasaṃśayaḥ

न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतःयस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते

na hi dehabhṛtā śakyaṃ tyaktuṃ karmāṇyaśeṣataḥyastu karmaphalatyāgī sa tyāgītyabhidhīyate

अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम्भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित्

aniṣṭamiṣṭaṃ miśraṃ ca trividhaṃ karmaṇaḥ phalambhavatyatyāgināṃ pretya na tu saṃnyāsināṃ kvacit

पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मेसांख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम्

pañcaitāni mahābāho kāraṇāni nibodha mesāṃkhye kṛtānte proktāni siddhaye sarvakarmaṇām

अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम्विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम्

adhiṣṭhānaṃ tathā kartā karaṇaṃ ca pṛthagvidhamvividhāśca pṛthakceṣṭā daivaṃ caivātra pañcamam

शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरःन्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः

śarīravāṅmanobhiryatkarma prārabhate naraḥnyāyyaṃ vā viparītaṃ vā pañcaite tasya hetavaḥ

तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यःपश्यत्यकृतबुद्धित्वान्न स पश्यति दुर्मतिः

tatraivaṃ sati kartāramātmānaṃ kevalaṃ tu yaḥpaśyatyakṛtabuddhitvānna sa paśyati durmatiḥ

यस्य नाहंकृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यतेहत्वापि स इमाँल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते

yasya nāhaṃkṛto bhāvo buddhiryasya na lipyatehatvāpi sa imām̐llokānna hanti na nibadhyate

ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदनाकरणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसंग्रहः

jñānaṃ jñeyaṃ parijñātā trividhā karmacodanākaraṇaṃ karma karteti trividhaḥ karmasaṃgrahaḥ

ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतःप्रोच्यते गुणसंख्याने यथावच्छृणु तान्यपि

jñānaṃ karma ca kartā ca tridhaiva guṇabhedataḥprocyate guṇasaṃkhyāne yathāvacchṛṇu tānyapi

सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षतेअविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम्

sarvabhūteṣu yenaikaṃ bhāvamavyayamīkṣateavibhaktaṃ vibhakteṣu tajjñānaṃ viddhi sāttvikam

पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान्वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम्

pṛthaktvena tu yajjñānaṃ nānābhāvānpṛthagvidhānvetti sarveṣu bhūteṣu tajjñānaṃ viddhi rājasam

यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम्अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम्

yattu kṛtsnavadekasminkārye saktamahaitukamatattvārthavadalpaṃ ca tattāmasamudāhṛtam

नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम्अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते

niyataṃ saṅgarahitamarāgadveṣataḥ kṛtamaphalaprepsunā karma yattatsāttvikamucyate

यत्तु कामेप्सुना कर्म साहंकारेण वा पुनःक्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम्

yattu kāmepsunā karma sāhaṃkāreṇa vā punaḥkriyate bahulāyāsaṃ tadrājasamudāhṛtam

अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम्मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते

anubandhaṃ kṣayaṃ hiṃsāmanapekṣya ca pauruṣammohādārabhyate karma yattattāmasamucyate

मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितःसिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारः कर्ता सात्त्विक उच्यते

muktasaṅgo'nahaṃvādī dhṛtyutsāhasamanvitaḥsiddhyasiddhyornirvikāraḥ kartā sāttvika ucyate

रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिःहर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः

rāgī karmaphalaprepsurlubdho hiṃsātmako'śuciḥharṣaśokānvitaḥ kartā rājasaḥ parikīrtitaḥ

अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैकृतिकोऽलसःविषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते

ayuktaḥ prākṛtaḥ stabdhaḥ śaṭho naikṛtiko'lasaḥviṣādī dīrghasūtrī ca kartā tāmasa ucyate

बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृणुप्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनंजय

buddherbhedaṃ dhṛteścaiva guṇatastrividhaṃ śṛṇuprocyamānamaśeṣeṇa pṛthaktvena dhanaṃjaya

प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभयेबन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ सात्त्विकी

pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca kāryākārye bhayābhayebandhaṃ mokṣaṃ ca yā vetti buddhiḥ sā pārtha sāttvikī

यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव चअयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी

yayā dharmamadharmaṃ ca kāryaṃ cākāryameva caayathāvatprajānāti buddhiḥ sā pārtha rājasī

अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसावृतासर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसी

adharmaṃ dharmamiti yā manyate tamasāvṛtāsarvārthānviparītāṃśca buddhiḥ sā pārtha tāmasī

धृत्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रियक्रियाःयोगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी

dhṛtyā yayā dhārayate manaḥprāṇendriyakriyāḥyogenāvyabhicāriṇyā dhṛtiḥ sā pārtha sāttvikī

यया तु धर्मकामार्थान्धृत्या धारयतेऽर्जुनप्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी

yayā tu dharmakāmārthāndhṛtyā dhārayate'rjunaprasaṅgena phalākāṅkṣī dhṛtiḥ sā pārtha rājasī

यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव चन विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी

yayā svapnaṃ bhayaṃ śokaṃ viṣādaṃ madameva cana vimuñcati durmedhā dhṛtiḥ sā pārtha tāmasī

सुखं त्विदानीं त्रिविधं शृणु मे भरतर्षभअभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति

sukhaṃ tvidānīṃ trividhaṃ śṛṇu me bharatarṣabhaabhyāsādramate yatra duḥkhāntaṃ ca nigacchati

यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम्तत्सुखं सात्त्विकं प्रोक्तमात्मबुद्धिप्रसादजम्

yattadagre viṣamiva pariṇāme'mṛtopamamtatsukhaṃ sāttvikaṃ proktamātmabuddhiprasādajam

विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम्परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम्

viṣayendriyasaṃyogādyattadagre'mṛtopamampariṇāme viṣamiva tatsukhaṃ rājasaṃ smṛtam

यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनःनिद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम्

yadagre cānubandhe ca sukhaṃ mohanamātmanaḥnidrālasyapramādotthaṃ tattāmasamudāhṛtam

न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनःसत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः

na tadasti pṛthivyāṃ vā divi deveṣu vā punaḥsattvaṃ prakṛtijairmuktaṃ yadebhiḥ syāttribhirguṇaiḥ

ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परंतपकर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः

brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ ca paraṃtapakarmāṇi pravibhaktāni svabhāvaprabhavairguṇaiḥ

शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव चज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम्

śamo damastapaḥ śaucaṃ kṣāntirārjavameva cajñānaṃ vijñānamāstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam

शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम्दानमीश्वरभावश्च क्षत्रकर्म स्वभावजम्

śauryaṃ tejo dhṛtirdākṣyaṃ yuddhe cāpyapalāyanamdānamīśvarabhāvaśca kṣatrakarma svabhāvajam

कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम्परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम्

kṛṣigorakṣyavāṇijyaṃ vaiśyakarma svabhāvajamparicaryātmakaṃ karma śūdrasyāpi svabhāvajam

स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरःस्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु

sve sve karmaṇyabhirataḥ saṃsiddhiṃ labhate naraḥsvakarmanirataḥ siddhiṃ yathā vindati tacchṛṇu

यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम्स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः

yataḥ pravṛttirbhūtānāṃ yena sarvamidaṃ tatamsvakarmaṇā tamabhyarcya siddhiṃ vindati mānavaḥ

श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात्स्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम्

śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitātsvabhāvaniyataṃ karma kurvannāpnoti kilbiṣam

सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत्सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः

sahajaṃ karma kaunteya sadoṣamapi na tyajetsarvārambhā hi doṣeṇa dhūmenāgnirivāvṛtāḥ

असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहःनैष्कर्म्यसिद्धिं परमां संन्यासेनाधिगच्छति

asaktabuddhiḥ sarvatra jitātmā vigataspṛhaḥnaiṣkarmyasiddhiṃ paramāṃ saṃnyāsenādhigacchati

सिद्धिं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध मेसमासेनैव कौन्तेय निष्ठा ज्ञानस्य या परा

siddhiṃ prāpto yathā brahma tathāpnoti nibodha mesamāsenaiva kaunteya niṣṭhā jñānasya yā parā

बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं नियम्य चशब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च

buddhyā viśuddhayā yukto dhṛtyātmānaṃ niyamya caśabdādīnviṣayāṃstyaktvā rāgadveṣau vyudasya ca

विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसःध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः

viviktasevī laghvāśī yatavākkāyamānasaḥdhyānayogaparo nityaṃ vairāgyaṃ samupāśritaḥ

अहंकारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम्विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते

ahaṃkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ parigrahamvimucya nirmamaḥ śānto brahmabhūyāya kalpate

ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षतिसमः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम्

brahmabhūtaḥ prasannātmā na śocati na kāṅkṣatisamaḥ sarveṣu bhūteṣu madbhaktiṃ labhate parām

भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतःततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम्

bhaktyā māmabhijānāti yāvānyaścāsmi tattvataḥtato māṃ tattvato jñātvā viśate tadanantaram

सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयःमत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं पदमव्ययम्

sarvakarmāṇyapi sadā kurvāṇo madvyapāśrayaḥmatprasādādavāpnoti śāśvataṃ padamavyayam

चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परःबुद्धियोगमुपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव

cetasā sarvakarmāṇi mayi saṃnyasya matparaḥbuddhiyogamupāśritya maccittaḥ satataṃ bhava

मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसिअथ चेत्त्वमहंकारान्न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि

maccittaḥ sarvadurgāṇi matprasādāttariṣyasiatha cettvamahaṃkārānna śroṣyasi vinaṅkṣyasi

यदहंकारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसेमिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति

yadahaṃkāramāśritya na yotsya iti manyasemithyaiṣa vyavasāyaste prakṛtistvāṃ niyokṣyati

स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणाकर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोऽपि तत्

svabhāvajena kaunteya nibaddhaḥ svena karmaṇākartuṃ necchasi yanmohātkariṣyasyavaśo'pi tat

ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठतिभ्रामयन्सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया

īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ hṛddeśe'rjuna tiṣṭhatibhrāmayansarvabhūtāni yantrārūḍhāni māyayā

तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारततत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतम्

tameva śaraṇaṃ gaccha sarvabhāvena bhāratatatprasādātparāṃ śāntiṃ sthānaṃ prāpsyasi śāśvatam

इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्याद्गुह्यतरं मयाविमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु

iti te jñānamākhyātaṃ guhyādguhyataraṃ mayāvimṛśyaitadaśeṣeṇa yathecchasi tathā kuru

सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचःइष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम्

sarvaguhyatamaṃ bhūyaḥ śṛṇu me paramaṃ vacaḥiṣṭo'si me dṛḍhamiti tato vakṣyāmi te hitam

मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरुमामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे

manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskurumāmevaiṣyasi satyaṃ te pratijāne priyo'si me

सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रजअहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः

sarvadharmānparityajya māmekaṃ śaraṇaṃ vrajaahaṃ tvā sarvapāpebhyo mokṣayiṣyāmi mā śucaḥ

इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचनन चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योऽभ्यसूयति

idaṃ te nātapaskāya nābhaktāya kadācanana cāśuśrūṣave vācyaṃ na ca māṃ yo'bhyasūyati

य इदं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यतिभक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः

ya idaṃ paramaṃ guhyaṃ madbhakteṣvabhidhāsyatibhaktiṃ mayi parāṃ kṛtvā māmevaiṣyatyasaṃśayaḥ

न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमःभविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि

na ca tasmānmanuṣyeṣu kaścinme priyakṛttamaḥbhavitā na ca me tasmādanyaḥ priyataro bhuvi

अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोःज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः

adhyeṣyate ca ya imaṃ dharmyaṃ saṃvādamāvayoḥjñānayajñena tenāhamiṣṭaḥ syāmiti me matiḥ

श्रद्धावाननसूयश्च शृणुयादपि यो नरःसोऽपि मुक्तः शुभाँल्लोकान्प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम्

śraddhāvānanasūyaśca śṛṇuyādapi yo naraḥso'pi muktaḥ śubhām̐llokānprāpnuyātpuṇyakarmaṇām

कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसाकच्चिदज्ञानसंमोहः प्रनष्टस्ते धनंजय

kaccidetacchrutaṃ pārtha tvayaikāgreṇa cetasākaccidajñānasaṃmohaḥ pranaṣṭaste dhanaṃjaya

अर्जुन उवाच · arjuna uvāca

नष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युतस्थितोऽस्मि गतसंदेहः करिष्ये वचनं तव

naṣṭo mohaḥ smṛtirlabdhā tvatprasādānmayācyutasthito'smi gatasaṃdehaḥ kariṣye vacanaṃ tava

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनःसंवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम्

ityahaṃ vāsudevasya pārthasya ca mahātmanaḥsaṃvādamimamaśrauṣamadbhutaṃ romaharṣaṇam

व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम्योगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात्कथयतः स्वयम्

vyāsaprasādācchrutavānetadguhyamahaṃ paramyogaṃ yogeśvarātkṛṣṇātsākṣātkathayataḥ svayam

राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम्केशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः

rājansaṃsmṛtya saṃsmṛtya saṃvādamimamadbhutamkeśavārjunayoḥ puṇyaṃ hṛṣyāmi ca muhurmuhuḥ

तच्च संस्मृत्य संस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं हरेःविस्मयो मे महान्राजन्हृष्यामि च पुनः पुनः

tacca saṃsmṛtya saṃsmṛtya rūpamatyadbhutaṃ hareḥvismayo me mahānrājanhṛṣyāmi ca punaḥ punaḥ

यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरःतत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम

yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥtatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama