Parva.Adhyaya 6.63
Mahabharata · 21 verses
- 6.63.1
दुर्योधन उवाच · duryodhana uvāca
वासुदेवो महद्भूतं सर्वलोकेषु कथ्यतेतस्यागमं प्रतिष्ठां च ज्ञातुमिच्छे पितामह
vāsudevo mahadbhūtaṃ sarvalokeṣu kathyatetasyāgamaṃ pratiṣṭhāṃ ca jñātumicche pitāmaha
- 6.63.2
भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca
वासुदेवो महद्भूतं संभूतं सह दैवतैःन परं पुण्डरीकाक्षाद्दृश्यते भरतर्षभमार्कण्डेयश्च गोविन्दं कथयत्यद्भुतं महत्
vāsudevo mahadbhūtaṃ saṃbhūtaṃ saha daivataiḥna paraṃ puṇḍarīkākṣāddṛśyate bharatarṣabhamārkaṇḍeyaśca govindaṃ kathayatyadbhutaṃ mahat
- 6.63.3
सर्वभूतानि भूतात्मा महात्मा पुरुषोत्तमःआपो वायुश्च तेजश्च त्रयमेतदकल्पयत्
sarvabhūtāni bhūtātmā mahātmā puruṣottamaḥāpo vāyuśca tejaśca trayametadakalpayat
- 6.63.4
स सृष्ट्वा पृथिवीं देवः सर्वलोकेश्वरः प्रभुःअप्सु वै शयनं चक्रे महात्मा पुरुषोत्तमःसर्वतोयमयो देवो योगात्सुष्वाप तत्र ह
sa sṛṣṭvā pṛthivīṃ devaḥ sarvalokeśvaraḥ prabhuḥapsu vai śayanaṃ cakre mahātmā puruṣottamaḥsarvatoyamayo devo yogātsuṣvāpa tatra ha
- 6.63.5
मुखतः सोऽग्निमसृजत्प्राणाद्वायुमथापि चसरस्वतीं च वेदांश्च मनसः ससृजेऽच्युतः
mukhataḥ so'gnimasṛjatprāṇādvāyumathāpi casarasvatīṃ ca vedāṃśca manasaḥ sasṛje'cyutaḥ
- 6.63.6
एष लोकान्ससर्जादौ देवांश्चर्षिगणैः सहनिधनं चैव मृत्युं च प्रजानां प्रभवोऽव्ययः
eṣa lokānsasarjādau devāṃścarṣigaṇaiḥ sahanidhanaṃ caiva mṛtyuṃ ca prajānāṃ prabhavo'vyayaḥ
- 6.63.7
एष धर्मश्च धर्मज्ञो वरदः सर्वकामदःएष कर्ता च कार्यं च पूर्वदेवः स्वयंप्रभुः
eṣa dharmaśca dharmajño varadaḥ sarvakāmadaḥeṣa kartā ca kāryaṃ ca pūrvadevaḥ svayaṃprabhuḥ
- 6.63.8
भूतं भव्यं भविष्यच्च पूर्वमेतदकल्पयत्उभे संध्ये दिशः खं च नियमं च जनार्दनः
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyacca pūrvametadakalpayatubhe saṃdhye diśaḥ khaṃ ca niyamaṃ ca janārdanaḥ
- 6.63.9
ऋषींश्चैव हि गोविन्दस्तपश्चैवानु कल्पयत्स्रष्टारं जगतश्चापि महात्मा प्रभुरव्ययः
ṛṣīṃścaiva hi govindastapaścaivānu kalpayatsraṣṭāraṃ jagataścāpi mahātmā prabhuravyayaḥ
- 6.63.10
अग्रजं सर्वभूतानां संकर्षणमकल्पयत्शेषं चाकल्पयद्देवमनन्तमिति यं विदुः
agrajaṃ sarvabhūtānāṃ saṃkarṣaṇamakalpayatśeṣaṃ cākalpayaddevamanantamiti yaṃ viduḥ
- 6.63.11
यो धारयति भूतानि धरां चेमां सपर्वताम्ध्यानयोगेन विप्राश्च तं वदन्ति महौजसम्
yo dhārayati bhūtāni dharāṃ cemāṃ saparvatāmdhyānayogena viprāśca taṃ vadanti mahaujasam
- 6.63.12
कर्णस्रोतोद्भवं चापि मधुं नाम महासुरम्तमुग्रमुग्रकर्माणमुग्रां बुद्धिं समास्थितम्ब्रह्मणोऽपचितिं कुर्वञ्जघान पुरुषोत्तमः
karṇasrotodbhavaṃ cāpi madhuṃ nāma mahāsuramtamugramugrakarmāṇamugrāṃ buddhiṃ samāsthitambrahmaṇo'pacitiṃ kurvañjaghāna puruṣottamaḥ
- 6.63.13
तस्य तात वधादेव देवदानवमानवाःमधुसूदनमित्याहुरृषयश्च जनार्दनम्वराहश्चैव सिंहश्च त्रिविक्रमगतिः प्रभुः
tasya tāta vadhādeva devadānavamānavāḥmadhusūdanamityāhurṛṣayaśca janārdanamvarāhaścaiva siṃhaśca trivikramagatiḥ prabhuḥ
- 6.63.14
एष माता पिता चैव सर्वेषां प्राणिनां हरिःपरं हि पुण्डरीकाक्षान्न भूतं न भविष्यति
eṣa mātā pitā caiva sarveṣāṃ prāṇināṃ hariḥparaṃ hi puṇḍarīkākṣānna bhūtaṃ na bhaviṣyati
- 6.63.15
मुखतोऽसृजद्ब्राह्मणान्बाहुभ्यां क्षत्रियांस्तथावैश्यांश्चाप्यूरुतो राजञ्शूद्रान्पद्भ्यां तथैव चतपसा नियतो देवो निधानं सर्वदेहिनाम्
mukhato'sṛjadbrāhmaṇānbāhubhyāṃ kṣatriyāṃstathāvaiśyāṃścāpyūruto rājañśūdrānpadbhyāṃ tathaiva catapasā niyato devo nidhānaṃ sarvadehinām
- 6.63.16
ब्रह्मभूतममावास्यां पौर्णमास्यां तथैव चयोगभूतं परिचरन्केशवं महदाप्नुयात्
brahmabhūtamamāvāsyāṃ paurṇamāsyāṃ tathaiva cayogabhūtaṃ paricarankeśavaṃ mahadāpnuyāt
- 6.63.17
केशवः परमं तेजः सर्वलोकपितामहःएवमाहुर्हृषीकेशं मुनयो वै नराधिप
keśavaḥ paramaṃ tejaḥ sarvalokapitāmahaḥevamāhurhṛṣīkeśaṃ munayo vai narādhipa
- 6.63.18
एवमेनं विजानीहि आचार्यं पितरं गुरुम्कृष्णो यस्य प्रसीदेत लोकास्तेनाक्षया जिताः
evamenaṃ vijānīhi ācāryaṃ pitaraṃ gurumkṛṣṇo yasya prasīdeta lokāstenākṣayā jitāḥ
- 6.63.19
यश्चैवैनं भयस्थाने केशवं शरणं व्रजेत्सदा नरः पठंश्चेदं स्वस्तिमान्स सुखी भवेत्
yaścaivainaṃ bhayasthāne keśavaṃ śaraṇaṃ vrajetsadā naraḥ paṭhaṃścedaṃ svastimānsa sukhī bhavet
- 6.63.20
ये च कृष्णं प्रपद्यन्ते ते न मुह्यन्ति मानवाःभये महति ये मग्नाः पाति नित्यं जनार्दनः
ye ca kṛṣṇaṃ prapadyante te na muhyanti mānavāḥbhaye mahati ye magnāḥ pāti nityaṃ janārdanaḥ
- 6.63.21
एतद्युधिष्ठिरो ज्ञात्वा याथातथ्येन भारतसर्वात्मना महात्मानं केशवं जगदीश्वरम्प्रपन्नः शरणं राजन्योगानामीश्वरं प्रभुम्
etadyudhiṣṭhiro jñātvā yāthātathyena bhāratasarvātmanā mahātmānaṃ keśavaṃ jagadīśvaramprapannaḥ śaraṇaṃ rājanyogānāmīśvaraṃ prabhum