Parva.Adhyaya 6.73

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

आत्मदोषात्त्वया राजन्प्राप्तं व्यसनमीदृशम्न हि दुर्योधनस्तानि पश्यते भरतर्षभयानि त्वं दृष्टवान्राजन्धर्मसंकरकारिते

ātmadoṣāttvayā rājanprāptaṃ vyasanamīdṛśamna hi duryodhanastāni paśyate bharatarṣabhayāni tvaṃ dṛṣṭavānrājandharmasaṃkarakārite

तव दोषात्पुरा वृत्तं द्यूतमेतद्विशां पतेतव दोषेण युद्धं च प्रवृत्तं सह पाण्डवैःत्वमेवाद्य फलं भुङ्क्ष्व कृत्वा किल्बिषमात्मना

tava doṣātpurā vṛttaṃ dyūtametadviśāṃ patetava doṣeṇa yuddhaṃ ca pravṛttaṃ saha pāṇḍavaiḥtvamevādya phalaṃ bhuṅkṣva kṛtvā kilbiṣamātmanā

आत्मना हि कृतं कर्म आत्मनैवोपभुज्यतेइह वा प्रेत्य वा राजंस्त्वया प्राप्तं यथातथम्

ātmanā hi kṛtaṃ karma ātmanaivopabhujyateiha vā pretya vā rājaṃstvayā prāptaṃ yathātatham

तस्माद्राजन्स्थिरो भूत्वा प्राप्येदं व्यसनं महत्शृणु युद्धं यथावृत्तं शंसतो मम मारिष

tasmādrājansthiro bhūtvā prāpyedaṃ vyasanaṃ mahatśṛṇu yuddhaṃ yathāvṛttaṃ śaṃsato mama māriṣa

भीमसेनस्तु निशितैर्बाणैर्भित्त्वा महाचमूम्आससाद ततो वीरः सर्वान्दुर्योधनानुजान्

bhīmasenastu niśitairbāṇairbhittvā mahācamūmāsasāda tato vīraḥ sarvānduryodhanānujān

दुःशासनं दुर्विषहं दुःसहं दुर्मदं जयम्जयत्सेनं विकर्णं च चित्रसेनं सुदर्शनम्

duḥśāsanaṃ durviṣahaṃ duḥsahaṃ durmadaṃ jayamjayatsenaṃ vikarṇaṃ ca citrasenaṃ sudarśanam

चारुचित्रं सुवर्माणं दुष्कर्णं कर्णमेव चएतानन्यांश्च सुबहून्समीपस्थान्महारथान्

cārucitraṃ suvarmāṇaṃ duṣkarṇaṃ karṇameva caetānanyāṃśca subahūnsamīpasthānmahārathān

धार्तराष्ट्रान्सुसंक्रुद्धान्दृष्ट्वा भीमो महाबलःभीष्मेण समरे गुप्तां प्रविवेश महाचमूम्

dhārtarāṣṭrānsusaṃkruddhāndṛṣṭvā bhīmo mahābalaḥbhīṣmeṇa samare guptāṃ praviveśa mahācamūm

अथाह्वयन्त तेऽन्योन्यमयं प्राप्तो वृकोदरःजीवग्राहं निगृह्णीमो वयमेनं नराधिपाः

athāhvayanta te'nyonyamayaṃ prāpto vṛkodaraḥjīvagrāhaṃ nigṛhṇīmo vayamenaṃ narādhipāḥ

स तैः परिवृतः पार्थो भ्रातृभिः कृतनिश्चयैःप्रजासंहरणे सूर्यः क्रूरैरिव महाग्रहैः

sa taiḥ parivṛtaḥ pārtho bhrātṛbhiḥ kṛtaniścayaiḥprajāsaṃharaṇe sūryaḥ krūrairiva mahāgrahaiḥ

संप्राप्य मध्यं व्यूहस्य न भीः पाण्डवमाविशत्यथा देवासुरे युद्धे महेन्द्रः प्राप्य दानवान्

saṃprāpya madhyaṃ vyūhasya na bhīḥ pāṇḍavamāviśatyathā devāsure yuddhe mahendraḥ prāpya dānavān

ततः शतसहस्राणि रथिनां सर्वशः प्रभोछादयानं शरैर्घोरैस्तमेकमनुवव्रिरे

tataḥ śatasahasrāṇi rathināṃ sarvaśaḥ prabhochādayānaṃ śarairghoraistamekamanuvavrire

स तेषां प्रवरान्योधान्हस्त्यश्वरथसादिनःजघान समरे शूरो धार्तराष्ट्रानचिन्तयन्

sa teṣāṃ pravarānyodhānhastyaśvarathasādinaḥjaghāna samare śūro dhārtarāṣṭrānacintayan

तेषां व्यवसितं ज्ञात्वा भीमसेनो जिघृक्षताम्समस्तानां वधे राजन्मतिं चक्रे महामनाः

teṣāṃ vyavasitaṃ jñātvā bhīmaseno jighṛkṣatāmsamastānāṃ vadhe rājanmatiṃ cakre mahāmanāḥ

ततो रथं समुत्सृज्य गदामादाय पाण्डवःजघान धार्तराष्ट्राणां तं बलौघमहार्णवम्

tato rathaṃ samutsṛjya gadāmādāya pāṇḍavaḥjaghāna dhārtarāṣṭrāṇāṃ taṃ balaughamahārṇavam

भीमसेने प्रविष्टे तु धृष्टद्युम्नोऽपि पार्षतःद्रोणमुत्सृज्य तरसा प्रययौ यत्र सौबलः

bhīmasene praviṣṭe tu dhṛṣṭadyumno'pi pārṣataḥdroṇamutsṛjya tarasā prayayau yatra saubalaḥ

विदार्य महतीं सेनां तावकानां नरर्षभःआससाद रथं शून्यं भीमसेनस्य संयुगे

vidārya mahatīṃ senāṃ tāvakānāṃ nararṣabhaḥāsasāda rathaṃ śūnyaṃ bhīmasenasya saṃyuge

दृष्ट्वा विशोकं समरे भीमसेनस्य सारथिम्धृष्टद्युम्नो महाराज दुर्मना गतचेतनः

dṛṣṭvā viśokaṃ samare bhīmasenasya sārathimdhṛṣṭadyumno mahārāja durmanā gatacetanaḥ

अपृच्छद्बाष्पसंरुद्धो निस्वनां वाचमीरयन्मम प्राणैः प्रियतमः क्व भीम इति दुःखितः

apṛcchadbāṣpasaṃruddho nisvanāṃ vācamīrayanmama prāṇaiḥ priyatamaḥ kva bhīma iti duḥkhitaḥ

विशोकस्तमुवाचेदं धृष्टद्युम्नं कृताञ्जलिःसंस्थाप्य मामिह बली पाण्डवेयः प्रतापवान्

viśokastamuvācedaṃ dhṛṣṭadyumnaṃ kṛtāñjaliḥsaṃsthāpya māmiha balī pāṇḍaveyaḥ pratāpavān

प्रविष्टो धार्तराष्ट्राणामेतद्बलमहार्णवम्मामुक्त्वा पुरुषव्याघ्र प्रीतियुक्तमिदं वचः

praviṣṭo dhārtarāṣṭrāṇāmetadbalamahārṇavammāmuktvā puruṣavyāghra prītiyuktamidaṃ vacaḥ

प्रतिपालय मां सूत नियम्याश्वान्मुहूर्तकम्यावदेतान्निहन्म्याशु य इमे मद्वधोद्यताः

pratipālaya māṃ sūta niyamyāśvānmuhūrtakamyāvadetānnihanmyāśu ya ime madvadhodyatāḥ

ततो दृष्ट्वा गदाहस्तं प्रधावन्तं महाबलम्सर्वेषामेव सैन्यानां संघर्षः समजायत

tato dṛṣṭvā gadāhastaṃ pradhāvantaṃ mahābalamsarveṣāmeva sainyānāṃ saṃgharṣaḥ samajāyata

तस्मिंस्तु तुमुले युद्धे वर्तमाने भयानकेभित्त्वा राजन्महाव्यूहं प्रविवेश सखा तव

tasmiṃstu tumule yuddhe vartamāne bhayānakebhittvā rājanmahāvyūhaṃ praviveśa sakhā tava

विशोकस्य वचः श्रुत्वा धृष्टद्युम्नोऽपि पार्षतःप्रत्युवाच ततः सूतं रणमध्ये महाबलः

viśokasya vacaḥ śrutvā dhṛṣṭadyumno'pi pārṣataḥpratyuvāca tataḥ sūtaṃ raṇamadhye mahābalaḥ

न हि मे विद्यते सूत जीवितेऽद्य प्रयोजनम्भीमसेनं रणे हित्वा स्नेहमुत्सृज्य पाण्डवैः

na hi me vidyate sūta jīvite'dya prayojanambhīmasenaṃ raṇe hitvā snehamutsṛjya pāṇḍavaiḥ

यदि यामि विना भीमं किं मां क्षत्रं वदिष्यतिएकायनगते भीमे मयि चावस्थिते युधि

yadi yāmi vinā bhīmaṃ kiṃ māṃ kṣatraṃ vadiṣyatiekāyanagate bhīme mayi cāvasthite yudhi

अस्वस्ति तस्य कुर्वन्ति देवाः साग्निपुरोगमाःयः सहायान्परित्यज्य स्वस्तिमानाव्रजेद्गृहान्

asvasti tasya kurvanti devāḥ sāgnipurogamāḥyaḥ sahāyānparityajya svastimānāvrajedgṛhān

मम भीमः सखा चैव संबन्धी च महाबलःभक्तोऽस्मान्भक्तिमांश्चाहं तमप्यरिनिषूदनम्

mama bhīmaḥ sakhā caiva saṃbandhī ca mahābalaḥbhakto'smānbhaktimāṃścāhaṃ tamapyariniṣūdanam

सोऽहं तत्र गमिष्यामि यत्र यातो वृकोदरःनिघ्नन्तं मामरीन्पश्य दानवानिव वासवम्

so'haṃ tatra gamiṣyāmi yatra yāto vṛkodaraḥnighnantaṃ māmarīnpaśya dānavāniva vāsavam

एवमुक्त्वा ततो वीरो ययौ मध्येन भारतीम्भीमसेनस्य मार्गेषु गदाप्रमथितैर्गजैः

evamuktvā tato vīro yayau madhyena bhāratīmbhīmasenasya mārgeṣu gadāpramathitairgajaiḥ

स ददर्श ततो भीमं दहन्तं रिपुवाहिनीम्वातं वृक्षानिव बलात्प्रभञ्जन्तं रणे नृपान्

sa dadarśa tato bhīmaṃ dahantaṃ ripuvāhinīmvātaṃ vṛkṣāniva balātprabhañjantaṃ raṇe nṛpān

ते हन्यमानाः समरे रथिनः सादिनस्तथापादाता दन्तिनश्चैव चक्रुरार्तस्वरं महत्

te hanyamānāḥ samare rathinaḥ sādinastathāpādātā dantinaścaiva cakrurārtasvaraṃ mahat

हाहाकारश्च संजज्ञे तव सैन्यस्य मारिषवध्यतो भीमसेनेन कृतिना चित्रयोधिना

hāhākāraśca saṃjajñe tava sainyasya māriṣavadhyato bhīmasenena kṛtinā citrayodhinā

ततः कृतास्त्रास्ते सर्वे परिवार्य वृकोदरम्अभीताः समवर्तन्त शस्त्रवृष्ट्या समन्ततः

tataḥ kṛtāstrāste sarve parivārya vṛkodaramabhītāḥ samavartanta śastravṛṣṭyā samantataḥ

अभिद्रुतं शस्त्रभृतां वरिष्ठं; समन्ततः पाण्डवं लोकवीरैःसैन्येन घोरेण सुसंगतेन; दृष्ट्वा बली पार्षतो भीमसेनम्

abhidrutaṃ śastrabhṛtāṃ variṣṭhaṃ; samantataḥ pāṇḍavaṃ lokavīraiḥsainyena ghoreṇa susaṃgatena; dṛṣṭvā balī pārṣato bhīmasenam

अथोपगच्छच्छरविक्षताङ्गं; पदातिनं क्रोधविषं वमन्तम्आश्वासयन्पार्षतो भीमसेनं; गदाहस्तं कालमिवान्तकाले

athopagacchaccharavikṣatāṅgaṃ; padātinaṃ krodhaviṣaṃ vamantamāśvāsayanpārṣato bhīmasenaṃ; gadāhastaṃ kālamivāntakāle

निःशल्यमेनं च चकार तूर्ण;मारोपयच्चात्मरथं महात्माभृशं परिष्वज्य च भीमसेन;माश्वासयामास च शत्रुमध्ये

niḥśalyamenaṃ ca cakāra tūrṇa;māropayaccātmarathaṃ mahātmābhṛśaṃ pariṣvajya ca bhīmasena;māśvāsayāmāsa ca śatrumadhye

भ्रातॄनथोपेत्य तवापि पुत्र;स्तस्मिन्विमर्दे महति प्रवृत्तेअयं दुरात्मा द्रुपदस्य पुत्रः; समागतो भीमसेनेन सार्धम्तं यात सर्वे सहिता निहन्तुं; मा वो रिपुः प्रार्थयतामनीकम्

bhrātṝnathopetya tavāpi putra;stasminvimarde mahati pravṛtteayaṃ durātmā drupadasya putraḥ; samāgato bhīmasenena sārdhamtaṃ yāta sarve sahitā nihantuṃ; mā vo ripuḥ prārthayatāmanīkam

श्रुत्वा तु वाक्यं तममृष्यमाणा; ज्येष्ठाज्ञया चोदिता धार्तराष्ट्राःवधाय निष्पेतुरुदायुधास्ते; युगक्षये केतवो यद्वदुग्राः

śrutvā tu vākyaṃ tamamṛṣyamāṇā; jyeṣṭhājñayā coditā dhārtarāṣṭrāḥvadhāya niṣpeturudāyudhāste; yugakṣaye ketavo yadvadugrāḥ

प्रगृह्य चित्राणि धनूंषि वीरा; ज्यानेमिघोषैः प्रविकम्पयन्तःशरैरवर्षन्द्रुपदस्य पुत्रं; यथाम्बुदा भूधरं वारिजालैःनिहत्य तांश्चापि शरैः सुतीक्ष्णै;र्न विव्यथे समरे चित्रयोधी

pragṛhya citrāṇi dhanūṃṣi vīrā; jyānemighoṣaiḥ pravikampayantaḥśarairavarṣandrupadasya putraṃ; yathāmbudā bhūdharaṃ vārijālaiḥnihatya tāṃścāpi śaraiḥ sutīkṣṇai;rna vivyathe samare citrayodhī

समभ्युदीर्णांश्च तवात्मजांस्तथा; निशाम्य वीरानभितः स्थितान्रणेजिघांसुरुग्रं द्रुपदात्मजो युवा; प्रमोहनास्त्रं युयुजे महारथःक्रुद्धो भृशं तव पुत्रेषु राज;न्दैत्येषु यद्वत्समरे महेन्द्रः

samabhyudīrṇāṃśca tavātmajāṃstathā; niśāmya vīrānabhitaḥ sthitānraṇejighāṃsurugraṃ drupadātmajo yuvā; pramohanāstraṃ yuyuje mahārathaḥkruddho bhṛśaṃ tava putreṣu rāja;ndaityeṣu yadvatsamare mahendraḥ

ततो व्यमुह्यन्त रणे नृवीराः; प्रमोहनास्त्राहतबुद्धिसत्त्वाःप्रदुद्रुवुः कुरवश्चैव सर्वे; सवाजिनागाः सरथाः समन्तात्परीतकालानिव नष्टसंज्ञा;न्मोहोपेतांस्तव पुत्रान्निशम्य

tato vyamuhyanta raṇe nṛvīrāḥ; pramohanāstrāhatabuddhisattvāḥpradudruvuḥ kuravaścaiva sarve; savājināgāḥ sarathāḥ samantātparītakālāniva naṣṭasaṃjñā;nmohopetāṃstava putrānniśamya

एतस्मिन्नेव काले तु द्रोणः शस्त्रभृतां वरःद्रुपदं त्रिभिरासाद्य शरैर्विव्याध दारुणैः

etasminneva kāle tu droṇaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥdrupadaṃ tribhirāsādya śarairvivyādha dāruṇaiḥ

सोऽतिविद्धस्तदा राजन्रणे द्रोणेन पार्थिवःअपायाद्द्रुपदो राजन्पूर्ववैरमनुस्मरन्

so'tividdhastadā rājanraṇe droṇena pārthivaḥapāyāddrupado rājanpūrvavairamanusmaran

जित्वा तु द्रुपदं द्रोणः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान्तस्य शङ्खस्वनं श्रुत्वा वित्रेसुः सर्वसोमकाः

jitvā tu drupadaṃ droṇaḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavāntasya śaṅkhasvanaṃ śrutvā vitresuḥ sarvasomakāḥ

अथ शुश्राव तेजस्वी द्रोणः शस्त्रभृतां वरःप्रमोहनास्त्रेण रणे मोहितानात्मजांस्तव

atha śuśrāva tejasvī droṇaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥpramohanāstreṇa raṇe mohitānātmajāṃstava

ततो द्रोणो राजगृद्धी त्वरितोऽभिययौ रणात्तत्रापश्यन्महेष्वासो भारद्वाजः प्रतापवान्धृष्टद्युम्नं च भीमं च विचरन्तौ महारणे

tato droṇo rājagṛddhī tvarito'bhiyayau raṇāttatrāpaśyanmaheṣvāso bhāradvājaḥ pratāpavāndhṛṣṭadyumnaṃ ca bhīmaṃ ca vicarantau mahāraṇe

मोहाविष्टांश्च ते पुत्रानपश्यत्स महारथःततः प्रज्ञास्त्रमादाय मोहनास्त्रं व्यशातयत्

mohāviṣṭāṃśca te putrānapaśyatsa mahārathaḥtataḥ prajñāstramādāya mohanāstraṃ vyaśātayat

अथ प्रत्यागतप्राणास्तव पुत्रा महारथाःपुनर्युद्धाय समरे प्रययुर्भीमपार्षतौ

atha pratyāgataprāṇāstava putrā mahārathāḥpunaryuddhāya samare prayayurbhīmapārṣatau

ततो युधिष्ठिरः प्राह समाहूय स्वसैनिकान्गच्छन्तु पदवीं शक्त्या भीमपार्षतयोर्युधि

tato yudhiṣṭhiraḥ prāha samāhūya svasainikāngacchantu padavīṃ śaktyā bhīmapārṣatayoryudhi

सौभद्रप्रमुखा वीरा रथा द्वादश दंशिताःप्रवृत्तिमधिगच्छन्तु न हि शुध्यति मे मनः

saubhadrapramukhā vīrā rathā dvādaśa daṃśitāḥpravṛttimadhigacchantu na hi śudhyati me manaḥ

त एवं समनुज्ञाताः शूरा विक्रान्तयोधिनःबाढमित्येवमुक्त्वा तु सर्वे पुरुषमानिनःमध्यंदिनगते सूर्ये प्रययुः सर्व एव हि

ta evaṃ samanujñātāḥ śūrā vikrāntayodhinaḥbāḍhamityevamuktvā tu sarve puruṣamāninaḥmadhyaṃdinagate sūrye prayayuḥ sarva eva hi

केकया द्रौपदेयाश्च धृष्टकेतुश्च वीर्यवान्अभिमन्युं पुरस्कृत्य महत्या सेनया वृताः

kekayā draupadeyāśca dhṛṣṭaketuśca vīryavānabhimanyuṃ puraskṛtya mahatyā senayā vṛtāḥ

ते कृत्वा समरे व्यूहं सूचीमुखमरिंदमाःबिभिदुर्धार्तराष्ट्राणां तद्रथानीकमाहवे

te kṛtvā samare vyūhaṃ sūcīmukhamariṃdamāḥbibhidurdhārtarāṣṭrāṇāṃ tadrathānīkamāhave

तान्प्रयातान्महेष्वासानभिमन्युपुरोगमान्भीमसेनभयाविष्टा धृष्टद्युम्नविमोहिता

tānprayātānmaheṣvāsānabhimanyupurogamānbhīmasenabhayāviṣṭā dhṛṣṭadyumnavimohitā

न संधारयितुं शक्ता तव सेना जनाधिपमदमूर्छान्वितात्मानं प्रमदेवाध्वनि स्थिता

na saṃdhārayituṃ śaktā tava senā janādhipamadamūrchānvitātmānaṃ pramadevādhvani sthitā

तेऽभियाता महेष्वासाः सुवर्णविकृतध्वजाःपरीप्सन्तोऽभ्यधावन्त धृष्टद्युम्नवृकोदरौ

te'bhiyātā maheṣvāsāḥ suvarṇavikṛtadhvajāḥparīpsanto'bhyadhāvanta dhṛṣṭadyumnavṛkodarau

तौ च दृष्ट्वा महेष्वासानभिमन्युपुरोगमान्बभूवतुर्मुदा युक्तौ निघ्नन्तौ तव वाहिनीम्

tau ca dṛṣṭvā maheṣvāsānabhimanyupurogamānbabhūvaturmudā yuktau nighnantau tava vāhinīm

दृष्ट्वा च सहसायान्तं पाञ्चाल्यो गुरुमात्मनःनाशंसत वधं वीरः पुत्राणां तव पार्षतः

dṛṣṭvā ca sahasāyāntaṃ pāñcālyo gurumātmanaḥnāśaṃsata vadhaṃ vīraḥ putrāṇāṃ tava pārṣataḥ

ततो रथं समारोप्य केकयस्य वृकोदरम्अभ्यधावत्सुसंक्रुद्धो द्रोणमिष्वस्त्रपारगम्

tato rathaṃ samāropya kekayasya vṛkodaramabhyadhāvatsusaṃkruddho droṇamiṣvastrapāragam

तस्याभिपततस्तूर्णं भारद्वाजः प्रतापवान्क्रुद्धश्चिच्छेद भल्लेन धनुः शत्रुनिषूदनः

tasyābhipatatastūrṇaṃ bhāradvājaḥ pratāpavānkruddhaściccheda bhallena dhanuḥ śatruniṣūdanaḥ

अन्यांश्च शतशो बाणान्प्रेषयामास पार्षतेदुर्योधनहितार्थाय भर्तृपिण्डमनुस्मरन्

anyāṃśca śataśo bāṇānpreṣayāmāsa pārṣateduryodhanahitārthāya bhartṛpiṇḍamanusmaran

अथान्यद्धनुरादाय पार्षतः परवीरहाद्रोणं विव्याध सप्तत्या रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः

athānyaddhanurādāya pārṣataḥ paravīrahādroṇaṃ vivyādha saptatyā rukmapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ

तस्य द्रोणः पुनश्चापं चिच्छेदामित्रकर्शनःहयांश्च चतुरस्तूर्णं चतुर्भिः सायकोत्तमैः

tasya droṇaḥ punaścāpaṃ cicchedāmitrakarśanaḥhayāṃśca caturastūrṇaṃ caturbhiḥ sāyakottamaiḥ

वैवस्वतक्षयं घोरं प्रेषयामास वीर्यवान्सारथिं चास्य भल्लेन प्रेषयामास मृत्यवे

vaivasvatakṣayaṃ ghoraṃ preṣayāmāsa vīryavānsārathiṃ cāsya bhallena preṣayāmāsa mṛtyave

हताश्वात्स रथात्तूर्णमवप्लुत्य महारथःआरुरोह महाबाहुरभिमन्योर्महारथम्

hatāśvātsa rathāttūrṇamavaplutya mahārathaḥāruroha mahābāhurabhimanyormahāratham

ततः सरथनागाश्वा समकम्पत वाहिनीपश्यतो भीमसेनस्य पार्षतस्य च पश्यतः

tataḥ sarathanāgāśvā samakampata vāhinīpaśyato bhīmasenasya pārṣatasya ca paśyataḥ

तत्प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा द्रोणेनामिततेजसानाशक्नुवन्वारयितुं समस्तास्ते महारथाः

tatprabhagnaṃ balaṃ dṛṣṭvā droṇenāmitatejasānāśaknuvanvārayituṃ samastāste mahārathāḥ

वध्यमानं तु तत्सैन्यं द्रोणेन निशितैः शरैःव्यभ्रमत्तत्र तत्रैव क्षोभ्यमाण इवार्णवः

vadhyamānaṃ tu tatsainyaṃ droṇena niśitaiḥ śaraiḥvyabhramattatra tatraiva kṣobhyamāṇa ivārṇavaḥ

तथा दृष्ट्वा च तत्सैन्यं जहृषे च बलं तवदृष्ट्वाचार्यं च संक्रुद्धं दहन्तं रिपुवाहिनीम्चुक्रुशुः सर्वतो योधाः साधु साध्विति भारत

tathā dṛṣṭvā ca tatsainyaṃ jahṛṣe ca balaṃ tavadṛṣṭvācāryaṃ ca saṃkruddhaṃ dahantaṃ ripuvāhinīmcukruśuḥ sarvato yodhāḥ sādhu sādhviti bhārata