Parva.Adhyaya 7.115

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

अहन्यहनि मे दीप्तं यशः पतति संजयहता मे बहवो योधा मन्ये कालस्य पर्ययम्

ahanyahani me dīptaṃ yaśaḥ patati saṃjayahatā me bahavo yodhā manye kālasya paryayam

धनंजयस्तु संक्रुद्धः प्रविष्टो मामकं बलम्रक्षितं द्रोणकर्णाभ्यामप्रवेश्यं सुरैरपि

dhanaṃjayastu saṃkruddhaḥ praviṣṭo māmakaṃ balamrakṣitaṃ droṇakarṇābhyāmapraveśyaṃ surairapi

ताभ्यामूर्जितवीर्याभ्यामाप्यायितपराक्रमःसहितः कृष्णभीमाभ्यां शिनीनामृषभेण च

tābhyāmūrjitavīryābhyāmāpyāyitaparākramaḥsahitaḥ kṛṣṇabhīmābhyāṃ śinīnāmṛṣabheṇa ca

तदा प्रभृति मा शोको दहत्यग्निरिवाशयम्ग्रस्तान्हि प्रतिपश्यामि भूमिपालान्ससैन्धवान्

tadā prabhṛti mā śoko dahatyagnirivāśayamgrastānhi pratipaśyāmi bhūmipālānsasaindhavān

अप्रियं सुमहत्कृत्वा सिन्धुराजः किरीटिनःचक्षुर्विषयमापन्नः कथं मुच्येत जीवितः

apriyaṃ sumahatkṛtvā sindhurājaḥ kirīṭinaḥcakṣurviṣayamāpannaḥ kathaṃ mucyeta jīvitaḥ

अनुमानाच्च पश्यामि नास्ति संजय सैन्धवःयुद्धं तु तद्यथा वृत्तं तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः

anumānācca paśyāmi nāsti saṃjaya saindhavaḥyuddhaṃ tu tadyathā vṛttaṃ tanmamācakṣva pṛcchataḥ

यच्च विक्षोभ्य महतीं सेनां संलोड्य चासकृत्एकः प्रविष्टः संक्रुद्धो नलिनीमिव कुञ्जरः

yacca vikṣobhya mahatīṃ senāṃ saṃloḍya cāsakṛtekaḥ praviṣṭaḥ saṃkruddho nalinīmiva kuñjaraḥ

तस्य वृष्णिप्रवीरस्य ब्रूहि युद्धं यथातथम्धनंजयार्थे यत्तस्य कुशलो ह्यसि संजय

tasya vṛṣṇipravīrasya brūhi yuddhaṃ yathātathamdhanaṃjayārthe yattasya kuśalo hyasi saṃjaya

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

तथा तु वैकर्तनपीडितं तं; भीमं प्रयान्तं पुरुषप्रवीरम्समीक्ष्य राजन्नरवीरमध्ये; शिनिप्रवीरोऽनुययौ रथेन

tathā tu vaikartanapīḍitaṃ taṃ; bhīmaṃ prayāntaṃ puruṣapravīramsamīkṣya rājannaravīramadhye; śinipravīro'nuyayau rathena

नदन्यथा वज्रधरस्तपान्ते; ज्वलन्यथा जलदान्ते च सूर्यःनिघ्नन्नमित्रान्धनुषा दृढेन; संकम्पयंस्तव पुत्रस्य सेनाम्

nadanyathā vajradharastapānte; jvalanyathā jaladānte ca sūryaḥnighnannamitrāndhanuṣā dṛḍhena; saṃkampayaṃstava putrasya senām

तं यान्तमश्वै रजतप्रकाशै;रायोधने नरवीरं चरन्तम्नाशक्नुवन्वारयितुं त्वदीयाः; सर्वे रथा भारत माधवाग्र्यम्

taṃ yāntamaśvai rajataprakāśai;rāyodhane naravīraṃ carantamnāśaknuvanvārayituṃ tvadīyāḥ; sarve rathā bhārata mādhavāgryam

अमर्षपूर्णस्त्वनिवृत्तयोधी; शरासनी काञ्चनवर्मधारीअलम्बुसः सात्यकिं माधवाग्र्य;मवारयद्राजवरोऽभिपत्य

amarṣapūrṇastvanivṛttayodhī; śarāsanī kāñcanavarmadhārīalambusaḥ sātyakiṃ mādhavāgrya;mavārayadrājavaro'bhipatya

तयोरभूद्भारत संप्रहार;स्तथागतो नैव बभूव कश्चित्प्रैक्षन्त एवाहवशोभिनौ तौ; योधास्त्वदीयाश्च परे च सर्वे

tayorabhūdbhārata saṃprahāra;stathāgato naiva babhūva kaścitpraikṣanta evāhavaśobhinau tau; yodhāstvadīyāśca pare ca sarve

अविध्यदेनं दशभिः पृषत्कै;रलम्बुसो राजवरः प्रसह्यअनागतानेव तु तान्पृषत्कां;श्चिच्छेद बाणैः शिनिपुंगवोऽपि

avidhyadenaṃ daśabhiḥ pṛṣatkai;ralambuso rājavaraḥ prasahyaanāgatāneva tu tānpṛṣatkāṃ;ściccheda bāṇaiḥ śinipuṃgavo'pi

पुनः स बाणैस्त्रिभिरग्निकल्पै;राकर्णपूर्णैर्निशितैः सुपुङ्खैःविव्याध देहावरणं विदार्य; ते सात्यकेराविविशुः शरीरम्

punaḥ sa bāṇaistribhiragnikalpai;rākarṇapūrṇairniśitaiḥ supuṅkhaiḥvivyādha dehāvaraṇaṃ vidārya; te sātyakerāviviśuḥ śarīram

तैः कायमस्याग्न्यनिलप्रभावै;र्विदार्य बाणैरपरैर्ज्वलद्भिःआजघ्निवांस्तान्रजतप्रकाशा;नश्वांश्चतुर्भिश्चतुरः प्रसह्य

taiḥ kāyamasyāgnyanilaprabhāvai;rvidārya bāṇairaparairjvaladbhiḥājaghnivāṃstānrajataprakāśā;naśvāṃścaturbhiścaturaḥ prasahya

तथा तु तेनाभिहतस्तरस्वी; नप्ता शिनेश्चक्रधरप्रभावःअलम्बुसस्योत्तमवेगवद्भि;र्हयांश्चतुर्भिर्निजघान बाणैः

tathā tu tenābhihatastarasvī; naptā śineścakradharaprabhāvaḥalambusasyottamavegavadbhi;rhayāṃścaturbhirnijaghāna bāṇaiḥ

अथास्य सूतस्य शिरो निकृत्य; भल्लेन कालानलसंनिभेनसकुण्डलं पूर्णशशिप्रकाशं; भ्राजिष्णु वक्त्रं निचकर्त देहात्

athāsya sūtasya śiro nikṛtya; bhallena kālānalasaṃnibhenasakuṇḍalaṃ pūrṇaśaśiprakāśaṃ; bhrājiṣṇu vaktraṃ nicakarta dehāt

निहत्य तं पार्थिवपुत्रपौत्रं; संख्ये मधूनामृषभः प्रमाथीततोऽन्वयादर्जुनमेव वीरः; सैन्यानि राजंस्तव संनिवार्य

nihatya taṃ pārthivaputrapautraṃ; saṃkhye madhūnāmṛṣabhaḥ pramāthītato'nvayādarjunameva vīraḥ; sainyāni rājaṃstava saṃnivārya

अन्वागतं वृष्णिवरं समीक्ष्य; तथारिमध्ये परिवर्तमानम्घ्नन्तं कुरूणामिषुभिर्बलानि; पुनः पुनर्वायुरिवाभ्रपूगान्

anvāgataṃ vṛṣṇivaraṃ samīkṣya; tathārimadhye parivartamānamghnantaṃ kurūṇāmiṣubhirbalāni; punaḥ punarvāyurivābhrapūgān

ततोऽवहन्सैन्धवाः साधु दान्ता; गोक्षीरकुन्देन्दुहिमप्रकाशाःसुवर्णजालावतताः सदश्वा; यतो यतः कामयते नृसिंहः

tato'vahansaindhavāḥ sādhu dāntā; gokṣīrakundenduhimaprakāśāḥsuvarṇajālāvatatāḥ sadaśvā; yato yataḥ kāmayate nṛsiṃhaḥ

अथात्मजास्ते सहिताभिपेतु;रन्ये च योधास्त्वरितास्त्वदीयाःकृत्वा मुखं भारत योधमुख्यं; दुःशासनं त्वत्सुतमाजमीढ

athātmajāste sahitābhipetu;ranye ca yodhāstvaritāstvadīyāḥkṛtvā mukhaṃ bhārata yodhamukhyaṃ; duḥśāsanaṃ tvatsutamājamīḍha

ते सर्वतः संपरिवार्य संख्ये; शैनेयमाजघ्नुरनीकसाहाःस चापि तान्प्रवरः सात्वतानां; न्यवारयद्बाणजालेन वीरः

te sarvataḥ saṃparivārya saṃkhye; śaineyamājaghnuranīkasāhāḥsa cāpi tānpravaraḥ sātvatānāṃ; nyavārayadbāṇajālena vīraḥ

निवार्य तांस्तूर्णममित्रघाती; नप्ता शिनेः पत्रिभिरग्निकल्पैःदुःशासनस्यापि जघान वाहा;नुद्यम्य बाणासनमाजमीढ

nivārya tāṃstūrṇamamitraghātī; naptā śineḥ patribhiragnikalpaiḥduḥśāsanasyāpi jaghāna vāhā;nudyamya bāṇāsanamājamīḍha