Parva.Adhyaya 7.12

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

ततस्ते सैनिकाः श्रुत्वा तं युधिष्ठिरनिग्रहम्सिंहनादरवांश्चक्रुर्बाणशङ्खरवैः सह

tataste sainikāḥ śrutvā taṃ yudhiṣṭhiranigrahamsiṃhanādaravāṃścakrurbāṇaśaṅkharavaiḥ saha

तत्तु सर्वं यथा वृत्तं धर्मराजेन भारतआप्तैराशु परिज्ञातं भारद्वाजचिकीर्षितम्

tattu sarvaṃ yathā vṛttaṃ dharmarājena bhārataāptairāśu parijñātaṃ bhāradvājacikīrṣitam

ततः सर्वान्समानाय्य भ्रातॄन्सैन्यांश्च सर्वशःअब्रवीद्धर्मराजस्तु धनंजयमिदं वचः

tataḥ sarvānsamānāyya bhrātṝnsainyāṃśca sarvaśaḥabravīddharmarājastu dhanaṃjayamidaṃ vacaḥ

श्रुतं ते पुरुषव्याघ्र द्रोणस्याद्य चिकीर्षितम्यथा तन्न भवेत्सत्यं तथा नीतिर्विधीयताम्

śrutaṃ te puruṣavyāghra droṇasyādya cikīrṣitamyathā tanna bhavetsatyaṃ tathā nītirvidhīyatām

सान्तरं हि प्रतिज्ञातं द्रोणेनामित्रकर्शनतच्चान्तरममोघेषौ त्वयि तेन समाहितम्

sāntaraṃ hi pratijñātaṃ droṇenāmitrakarśanataccāntaramamogheṣau tvayi tena samāhitam

स त्वमद्य महाबाहो युध्यस्व मदनन्तरम्यथा दुर्योधनः कामं नेमं द्रोणादवाप्नुयात्

sa tvamadya mahābāho yudhyasva madanantaramyathā duryodhanaḥ kāmaṃ nemaṃ droṇādavāpnuyāt

अर्जुन उवाच · arjuna uvāca

यथा मे न वधः कार्य आचार्यस्य कथंचनतथा तव परित्यागो न मे राजंश्चिकीर्षितः

yathā me na vadhaḥ kārya ācāryasya kathaṃcanatathā tava parityāgo na me rājaṃścikīrṣitaḥ

अप्येवं पाण्डव प्राणानुत्सृजेयमहं युधिप्रतीयां नाहमाचार्यं त्वां न जह्यां कथंचन

apyevaṃ pāṇḍava prāṇānutsṛjeyamahaṃ yudhipratīyāṃ nāhamācāryaṃ tvāṃ na jahyāṃ kathaṃcana

त्वां निगृह्याहवे राजन्धार्तराष्ट्रो यमिच्छतिन स तं जीवलोकेऽस्मिन्कामं प्राप्तः कथंचन

tvāṃ nigṛhyāhave rājandhārtarāṣṭro yamicchatina sa taṃ jīvaloke'sminkāmaṃ prāptaḥ kathaṃcana

प्रपतेद्द्यौः सनक्षत्रा पृथिवी शकलीभवेत्न त्वां द्रोणो निगृह्णीयाज्जीवमाने मयि ध्रुवम्

prapateddyauḥ sanakṣatrā pṛthivī śakalībhavetna tvāṃ droṇo nigṛhṇīyājjīvamāne mayi dhruvam

यदि तस्य रणे साह्यं कुरुते वज्रभृत्स्वयम्देवैर्वा सहितो दैत्यैर्न त्वां प्राप्स्यत्यसौ मृधे

yadi tasya raṇe sāhyaṃ kurute vajrabhṛtsvayamdevairvā sahito daityairna tvāṃ prāpsyatyasau mṛdhe

मयि जीवति राजेन्द्र न भयं कर्तुमर्हसिद्रोणादस्त्रभृतां श्रेष्ठात्सर्वशस्त्रभृतामपि

mayi jīvati rājendra na bhayaṃ kartumarhasidroṇādastrabhṛtāṃ śreṣṭhātsarvaśastrabhṛtāmapi

न स्मराम्यनृतां वाचं न स्मरामि पराजयम्न स्मरामि प्रतिश्रुत्य किंचिदप्यनपाकृतम्

na smarāmyanṛtāṃ vācaṃ na smarāmi parājayamna smarāmi pratiśrutya kiṃcidapyanapākṛtam

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च मृदङ्गाश्चानकैः सहप्रावाद्यन्त महाराज पाण्डवानां निवेशने

tataḥ śaṅkhāśca bheryaśca mṛdaṅgāścānakaiḥ sahaprāvādyanta mahārāja pāṇḍavānāṃ niveśane

सिंहनादश्च संजज्ञे पाण्डवानां महात्मनाम्धनुर्ज्यातलशब्दश्च गगनस्पृक्सुभैरवः

siṃhanādaśca saṃjajñe pāṇḍavānāṃ mahātmanāmdhanurjyātalaśabdaśca gaganaspṛksubhairavaḥ

तं श्रुत्वा शङ्खनिर्घोषं पाण्डवस्य महात्मनःत्वदीयेष्वप्यनीकेषु वादित्राण्यभिजघ्निरे

taṃ śrutvā śaṅkhanirghoṣaṃ pāṇḍavasya mahātmanaḥtvadīyeṣvapyanīkeṣu vāditrāṇyabhijaghnire

ततो व्यूढान्यनीकानि तव तेषां च भारतशनैरुपेयुरन्योन्यं योत्स्यमानानि संयुगे

tato vyūḍhānyanīkāni tava teṣāṃ ca bhārataśanairupeyuranyonyaṃ yotsyamānāni saṃyuge

ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम्पाण्डवानां कुरूणां च द्रोणपाञ्चाल्ययोरपि

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇampāṇḍavānāṃ kurūṇāṃ ca droṇapāñcālyayorapi

यतमानाः प्रयत्नेन द्रोणानीकविशातनेन शेकुः सृञ्जया राजंस्तद्धि द्रोणेन पालितम्

yatamānāḥ prayatnena droṇānīkaviśātanena śekuḥ sṛñjayā rājaṃstaddhi droṇena pālitam

तथैव तव पुत्रस्य रथोदाराः प्रहारिणःन शेकुः पाण्डवीं सेनां पाल्यमानां किरीटिना

tathaiva tava putrasya rathodārāḥ prahāriṇaḥna śekuḥ pāṇḍavīṃ senāṃ pālyamānāṃ kirīṭinā

आस्तां ते स्तिमिते सेने रक्ष्यमाणे परस्परम्संप्रसुप्ते यथा नक्तं वनराज्यौ सुपुष्पिते

āstāṃ te stimite sene rakṣyamāṇe parasparamsaṃprasupte yathā naktaṃ vanarājyau supuṣpite

ततो रुक्मरथो राजन्नर्केणेव विराजतावरूथिना विनिष्पत्य व्यचरत्पृतनान्तरे

tato rukmaratho rājannarkeṇeva virājatāvarūthinā viniṣpatya vyacaratpṛtanāntare

तमुद्यतं रथेनैकमाशुकारिणमाहवेअनेकमिव संत्रासान्मेनिरे पाण्डुसृञ्जयाः

tamudyataṃ rathenaikamāśukāriṇamāhaveanekamiva saṃtrāsānmenire pāṇḍusṛñjayāḥ

तेन मुक्ताः शरा घोरा विचेरुः सर्वतोदिशम्त्रासयन्तो महाराज पाण्डवेयस्य वाहिनीम्

tena muktāḥ śarā ghorā viceruḥ sarvatodiśamtrāsayanto mahārāja pāṇḍaveyasya vāhinīm

मध्यं दिनमनुप्राप्तो गभस्तिशतसंवृतःयथादृश्यत घर्मांशुस्तथा द्रोणोऽप्यदृश्यत

madhyaṃ dinamanuprāpto gabhastiśatasaṃvṛtaḥyathādṛśyata gharmāṃśustathā droṇo'pyadṛśyata

न चैनं पाण्डवेयानां कश्चिच्छक्नोति मारिषवीक्षितुं समरे क्रुद्धं महेन्द्रमिव दानवाः

na cainaṃ pāṇḍaveyānāṃ kaścicchaknoti māriṣavīkṣituṃ samare kruddhaṃ mahendramiva dānavāḥ

मोहयित्वा ततः सैन्यं भारद्वाजः प्रतापवान्धृष्टद्युम्नबलं तूर्णं व्यधमन्निशितैः शरैः

mohayitvā tataḥ sainyaṃ bhāradvājaḥ pratāpavāndhṛṣṭadyumnabalaṃ tūrṇaṃ vyadhamanniśitaiḥ śaraiḥ

स दिशः सर्वतो रुद्ध्वा संवृत्य खमजिह्मगैःपार्षतो यत्र तत्रैव ममृदे पाण्डुवाहिनीम्

sa diśaḥ sarvato ruddhvā saṃvṛtya khamajihmagaiḥpārṣato yatra tatraiva mamṛde pāṇḍuvāhinīm