Parva.Adhyaya 7.120

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

तदवस्थे हते तस्मिन्भूरिश्रवसि कौरवेयथा भूयोऽभवद्युद्धं तन्ममाचक्ष्व संजय

tadavasthe hate tasminbhūriśravasi kauraveyathā bhūyo'bhavadyuddhaṃ tanmamācakṣva saṃjaya

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

भूरिश्रवसि संक्रान्ते परलोकाय भारतवासुदेवं महाबाहुरर्जुनः समचूचुदत्

bhūriśravasi saṃkrānte paralokāya bhāratavāsudevaṃ mahābāhurarjunaḥ samacūcudat

चोदयाश्वान्भृशं कृष्ण यतो राजा जयद्रथःअस्तमेति महाबाहो त्वरमाणो दिवाकरः

codayāśvānbhṛśaṃ kṛṣṇa yato rājā jayadrathaḥastameti mahābāho tvaramāṇo divākaraḥ

एतद्धि पुरुषव्याघ्र महदभ्युद्यतं मयाकार्यं संरक्ष्यते चैष कुरुसेनामहारथैः

etaddhi puruṣavyāghra mahadabhyudyataṃ mayākāryaṃ saṃrakṣyate caiṣa kurusenāmahārathaiḥ

नास्तमेति यथा सूर्यो यथा सत्यं भवेद्वचःचोदयाश्वांस्तथा कृष्ण यथा हन्यां जयद्रथम्

nāstameti yathā sūryo yathā satyaṃ bhavedvacaḥcodayāśvāṃstathā kṛṣṇa yathā hanyāṃ jayadratham

ततः कृष्णो महाबाहू रजतप्रतिमान्हयान्हयज्ञश्चोदयामास जयद्रथरथं प्रति

tataḥ kṛṣṇo mahābāhū rajatapratimānhayānhayajñaścodayāmāsa jayadratharathaṃ prati

तं प्रयान्तममोघेषुमुत्पतद्भिरिवाशुगैःत्वरमाणा महाराज सेनामुख्याः समाव्रजन्

taṃ prayāntamamogheṣumutpatadbhirivāśugaiḥtvaramāṇā mahārāja senāmukhyāḥ samāvrajan

दुर्योधनश्च कर्णश्च वृषसेनोऽथ मद्रराट्अश्वत्थामा कृपश्चैव स्वयमेव च सैन्धवः

duryodhanaśca karṇaśca vṛṣaseno'tha madrarāṭaśvatthāmā kṛpaścaiva svayameva ca saindhavaḥ

समासाद्य तु बीभत्सुः सैन्धवं प्रमुखे स्थितम्नेत्राभ्यां क्रोधदीप्ताभ्यां संप्रैक्षन्निर्दहन्निव

samāsādya tu bībhatsuḥ saindhavaṃ pramukhe sthitamnetrābhyāṃ krodhadīptābhyāṃ saṃpraikṣannirdahanniva

ततो दुर्योधनो राजा राधेयं त्वरितोऽब्रवीत्अर्जुनं वीक्ष्य संयान्तं जयद्रथरथं प्रति

tato duryodhano rājā rādheyaṃ tvarito'bravītarjunaṃ vīkṣya saṃyāntaṃ jayadratharathaṃ prati

अयं स वैकर्तन युद्धकालो; विदर्शयस्वात्मबलं महात्मन्यथा न वध्येत रणेऽर्जुनेन; जयद्रथः कर्ण तथा कुरुष्व

ayaṃ sa vaikartana yuddhakālo; vidarśayasvātmabalaṃ mahātmanyathā na vadhyeta raṇe'rjunena; jayadrathaḥ karṇa tathā kuruṣva

अल्पावशिष्टं दिवसं नृवीर; विघातयस्वाद्य रिपुं शरौघैःदिनक्षयं प्राप्य नरप्रवीर; ध्रुवं हि नः कर्ण जयो भविष्यति

alpāvaśiṣṭaṃ divasaṃ nṛvīra; vighātayasvādya ripuṃ śaraughaiḥdinakṣayaṃ prāpya narapravīra; dhruvaṃ hi naḥ karṇa jayo bhaviṣyati

सैन्धवे रक्ष्यमाणे तु सूर्यस्यास्तमयं प्रतिमिथ्याप्रतिज्ञः कौन्तेयः प्रवेक्ष्यति हुताशनम्

saindhave rakṣyamāṇe tu sūryasyāstamayaṃ pratimithyāpratijñaḥ kaunteyaḥ pravekṣyati hutāśanam

अनर्जुनायां च भुवि मुहूर्तमपि मानदजीवितुं नोत्सहेरन्वै भ्रातरोऽस्य सहानुगाः

anarjunāyāṃ ca bhuvi muhūrtamapi mānadajīvituṃ notsaheranvai bhrātaro'sya sahānugāḥ

विनष्टैः पाण्डवेयैश्च सशैलवनकाननाम्वसुंधरामिमां कर्ण भोक्ष्यामो हतकण्टकाम्

vinaṣṭaiḥ pāṇḍaveyaiśca saśailavanakānanāmvasuṃdharāmimāṃ karṇa bhokṣyāmo hatakaṇṭakām

दैवेनोपहतः पार्थो विपरीतश्च मानदकार्याकार्यमजानन्वै प्रतिज्ञां कृतवान्रणे

daivenopahataḥ pārtho viparītaśca mānadakāryākāryamajānanvai pratijñāṃ kṛtavānraṇe

नूनमात्मविनाशाय पाण्डवेन किरीटिनाप्रतिज्ञेयं कृता कर्ण जयद्रथवधं प्रति

nūnamātmavināśāya pāṇḍavena kirīṭināpratijñeyaṃ kṛtā karṇa jayadrathavadhaṃ prati

कथं जीवति दुर्धर्षे त्वयि राधेय फल्गुनःअनस्तंगत आदित्ये हन्यात्सैन्धवकं नृपम्

kathaṃ jīvati durdharṣe tvayi rādheya phalgunaḥanastaṃgata āditye hanyātsaindhavakaṃ nṛpam

रक्षितं मद्रराजेन कृपेण च महात्मनाजयद्रथं रणमुखे कथं हन्याद्धनंजयः

rakṣitaṃ madrarājena kṛpeṇa ca mahātmanājayadrathaṃ raṇamukhe kathaṃ hanyāddhanaṃjayaḥ

द्रौणिना रक्ष्यमाणं च मया दुःशासनेन चकथं प्राप्स्यति बीभत्सुः सैन्धवं कालचोदितः

drauṇinā rakṣyamāṇaṃ ca mayā duḥśāsanena cakathaṃ prāpsyati bībhatsuḥ saindhavaṃ kālacoditaḥ

युध्यन्ते बहवः शूरा लम्बते च दिवाकरःशङ्के जयद्रथं पार्थो नैव प्राप्स्यति मानद

yudhyante bahavaḥ śūrā lambate ca divākaraḥśaṅke jayadrathaṃ pārtho naiva prāpsyati mānada

स त्वं कर्ण मया सार्धं शूरैश्चान्यैर्महारथैःयुध्यस्व यत्नमास्थाय परं पार्थेन संयुगे

sa tvaṃ karṇa mayā sārdhaṃ śūraiścānyairmahārathaiḥyudhyasva yatnamāsthāya paraṃ pārthena saṃyuge

एवमुक्तस्तु राधेयस्तव पुत्रेण मारिषदुर्योधनमिदं वाक्यं प्रत्युवाच कुरूत्तमम्

evamuktastu rādheyastava putreṇa māriṣaduryodhanamidaṃ vākyaṃ pratyuvāca kurūttamam

दृढलक्ष्येण शूरेण भीमसेनेन धन्विनाभृशमुद्वेजितः संख्ये शरजालैरनेकशः

dṛḍhalakṣyeṇa śūreṇa bhīmasenena dhanvinābhṛśamudvejitaḥ saṃkhye śarajālairanekaśaḥ

स्थातव्यमिति तिष्ठामि रणे संप्रति मानदनैवाङ्गमिङ्गति किंचिन्मे संतप्तस्य रणेषुभिः

sthātavyamiti tiṣṭhāmi raṇe saṃprati mānadanaivāṅgamiṅgati kiṃcinme saṃtaptasya raṇeṣubhiḥ

योत्स्यामि तु तथा राजञ्शक्त्याहं परया रणेयथा पाण्डवमुख्योऽसौ न हनिष्यति सैन्धवम्

yotsyāmi tu tathā rājañśaktyāhaṃ parayā raṇeyathā pāṇḍavamukhyo'sau na haniṣyati saindhavam

न हि मे युध्यमानस्य सायकांश्चास्यतः शितान्सैन्धवं प्राप्स्यते वीरः सव्यसाची धनंजयः

na hi me yudhyamānasya sāyakāṃścāsyataḥ śitānsaindhavaṃ prāpsyate vīraḥ savyasācī dhanaṃjayaḥ

यत्तु शक्तिमता कार्यं सततं हितकारिणातत्करिष्यामि कौरव्य जयो दैवे प्रतिष्ठितः

yattu śaktimatā kāryaṃ satataṃ hitakāriṇātatkariṣyāmi kauravya jayo daive pratiṣṭhitaḥ

अद्य योत्स्येऽर्जुनमहं पौरुषं स्वं व्यपाश्रितःत्वदर्थं पुरुषव्याघ्र जयो दैवे प्रतिष्ठितः

adya yotsye'rjunamahaṃ pauruṣaṃ svaṃ vyapāśritaḥtvadarthaṃ puruṣavyāghra jayo daive pratiṣṭhitaḥ

अद्य युद्धं कुरुश्रेष्ठ मम पार्थस्य चोभयोःपश्यन्तु सर्वभूतानि दारुणं लोमहर्षणम्

adya yuddhaṃ kuruśreṣṭha mama pārthasya cobhayoḥpaśyantu sarvabhūtāni dāruṇaṃ lomaharṣaṇam

कर्णकौरवयोरेवं रणे संभाषमाणयोःअर्जुनो निशितैर्बाणैर्जघान तव वाहिनीम्

karṇakauravayorevaṃ raṇe saṃbhāṣamāṇayoḥarjuno niśitairbāṇairjaghāna tava vāhinīm

चिच्छेद तीक्ष्णाग्रमुखैः शूराणामनिवर्तिनाम्भुजान्परिघसंकाशान्हस्तिहस्तोपमान्रणे

ciccheda tīkṣṇāgramukhaiḥ śūrāṇāmanivartināmbhujānparighasaṃkāśānhastihastopamānraṇe

शिरांसि च महाबाहुश्चिच्छेद निशितैः शरैःहस्तिहस्तान्हयग्रीवा रथाक्षांश्च समन्ततः

śirāṃsi ca mahābāhuściccheda niśitaiḥ śaraiḥhastihastānhayagrīvā rathākṣāṃśca samantataḥ

शोणिताक्तान्हयारोहान्गृहीतप्रासतोमरान्क्षुरैश्चिच्छेद बीभत्सुर्द्विधैकैकं त्रिधैव च

śoṇitāktānhayārohāngṛhītaprāsatomarānkṣuraiściccheda bībhatsurdvidhaikaikaṃ tridhaiva ca

हयवारणमुख्याश्च प्रापतन्त सहस्रशःध्वजाश्छत्राणि चापानि चामराणि शिरांसि च

hayavāraṇamukhyāśca prāpatanta sahasraśaḥdhvajāśchatrāṇi cāpāni cāmarāṇi śirāṃsi ca

कक्षमग्निमिवोद्धूतः प्रदहंस्तव वाहिनीम्अचिरेण महीं पार्थश्चकार रुधिरोत्तराम्

kakṣamagnimivoddhūtaḥ pradahaṃstava vāhinīmacireṇa mahīṃ pārthaścakāra rudhirottarām

हतभूयिष्ठयोधं तत्कृत्वा तव बलं बलीआससाद दुराधर्षः सैन्धवं सत्यविक्रमः

hatabhūyiṣṭhayodhaṃ tatkṛtvā tava balaṃ balīāsasāda durādharṣaḥ saindhavaṃ satyavikramaḥ

बीभत्सुर्भीमसेनेन सात्वतेन च रक्षितःस बभौ भरतश्रेष्ठ ज्वलन्निव हुताशनः

bībhatsurbhīmasenena sātvatena ca rakṣitaḥsa babhau bharataśreṣṭha jvalanniva hutāśanaḥ

तं तथावस्थितं दृष्ट्वा त्वदीया वीर्यसंमताःनामृष्यन्त महेष्वासाः फल्गुनं पुरुषर्षभाः

taṃ tathāvasthitaṃ dṛṣṭvā tvadīyā vīryasaṃmatāḥnāmṛṣyanta maheṣvāsāḥ phalgunaṃ puruṣarṣabhāḥ

दुर्योधनश्च कर्णश्च वृषसेनोऽथ मद्रराट्अश्वत्थामा कृपश्चैव स्वयमेव च सैन्धवः

duryodhanaśca karṇaśca vṛṣaseno'tha madrarāṭaśvatthāmā kṛpaścaiva svayameva ca saindhavaḥ

संरब्धाः सैन्धवस्यार्थे समावृण्वन्किरीटिनम्नृत्यन्तं रथमार्गेषु धनुर्ज्यातलनिस्वनैः

saṃrabdhāḥ saindhavasyārthe samāvṛṇvankirīṭinamnṛtyantaṃ rathamārgeṣu dhanurjyātalanisvanaiḥ

संग्रामकोविदं पार्थं सर्वे युद्धविशारदाःअभीताः पर्यवर्तन्त व्यादितास्यमिवान्तकम्

saṃgrāmakovidaṃ pārthaṃ sarve yuddhaviśāradāḥabhītāḥ paryavartanta vyāditāsyamivāntakam

सैन्धवं पृष्ठतः कृत्वा जिघांसन्तोऽर्जुनाच्युतौसूर्यास्तमयमिच्छन्तो लोहितायति भास्करे

saindhavaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā jighāṃsanto'rjunācyutausūryāstamayamicchanto lohitāyati bhāskare

ते भुजैर्भोगिभोगाभैर्धनूंष्यायम्य सायकान्मुमुचुः सूर्यरश्म्याभाञ्शतशः फल्गुनं प्रति

te bhujairbhogibhogābhairdhanūṃṣyāyamya sāyakānmumucuḥ sūryaraśmyābhāñśataśaḥ phalgunaṃ prati

तानस्तानस्यमानांश्च किरीटी युद्धदुर्मदःद्विधा त्रिधाष्टधैकैकं छित्त्वा विव्याध तान्रणे

tānastānasyamānāṃśca kirīṭī yuddhadurmadaḥdvidhā tridhāṣṭadhaikaikaṃ chittvā vivyādha tānraṇe

सिंहलाङ्गूलकेतुस्तु दर्शयञ्शक्तिमात्मनःशारद्वतीसुतो राजन्नर्जुनं प्रत्यवारयत्

siṃhalāṅgūlaketustu darśayañśaktimātmanaḥśāradvatīsuto rājannarjunaṃ pratyavārayat

स विद्ध्वा दशभिः पार्थं वासुदेवं च सप्तभिःअतिष्ठद्रथमार्गेषु सैन्धवं परिपालयन्

sa viddhvā daśabhiḥ pārthaṃ vāsudevaṃ ca saptabhiḥatiṣṭhadrathamārgeṣu saindhavaṃ paripālayan

अथैनं कौरवश्रेष्ठाः सर्व एव महारथाःमहता रथवंशेन सर्वतः पर्यवारयन्

athainaṃ kauravaśreṣṭhāḥ sarva eva mahārathāḥmahatā rathavaṃśena sarvataḥ paryavārayan

विस्फारयन्तश्चापानि विसृजन्तश्च सायकान्सैन्धवं पर्यरक्षन्त शासनात्तनयस्य ते

visphārayantaścāpāni visṛjantaśca sāyakānsaindhavaṃ paryarakṣanta śāsanāttanayasya te

तत्र पार्थस्य शूरस्य बाह्वोर्बलमदृश्यतइषूणामक्षयत्वं च धनुषो गाण्डिवस्य च

tatra pārthasya śūrasya bāhvorbalamadṛśyataiṣūṇāmakṣayatvaṃ ca dhanuṣo gāṇḍivasya ca

अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य द्रौणेः शारद्वतस्य चएकैकं नवभिर्बाणैः सर्वानेव समर्पयत्

astrairastrāṇi saṃvārya drauṇeḥ śāradvatasya caekaikaṃ navabhirbāṇaiḥ sarvāneva samarpayat

तं द्रौणिः पञ्चविंशत्या वृषसेनश्च सप्तभिःदुर्योधनश्च विंशत्या कर्णशल्यौ त्रिभिस्त्रिभिः

taṃ drauṇiḥ pañcaviṃśatyā vṛṣasenaśca saptabhiḥduryodhanaśca viṃśatyā karṇaśalyau tribhistribhiḥ

त एनमभिगर्जन्तो विध्यन्तश्च पुनः पुनःविधुन्वन्तश्च चापानि सर्वतः पर्यवारयन्

ta enamabhigarjanto vidhyantaśca punaḥ punaḥvidhunvantaśca cāpāni sarvataḥ paryavārayan

श्लिष्टं तु सर्वतश्चक्रू रथमण्डलमाशु तेसूर्यास्तमयमिच्छन्तस्त्वरमाणा महारथाः

śliṣṭaṃ tu sarvataścakrū rathamaṇḍalamāśu tesūryāstamayamicchantastvaramāṇā mahārathāḥ

त एनमभिनर्दन्तो विधुन्वाना धनूंषि चसिषिचुर्मार्गणैर्घोरैर्गिरिं मेघा इवाम्बुभिः

ta enamabhinardanto vidhunvānā dhanūṃṣi casiṣicurmārgaṇairghorairgiriṃ meghā ivāmbubhiḥ

ते महास्त्राणि दिव्यानि तत्र राजन्व्यदर्शयन्धनंजयस्य गात्रेषु शूराः परिघबाहवः

te mahāstrāṇi divyāni tatra rājanvyadarśayandhanaṃjayasya gātreṣu śūrāḥ parighabāhavaḥ

हतभूयिष्ठयोधं तत्कृत्वा तव बलं बलीआससाद दुराधर्षः सैन्धवं सत्यविक्रमः

hatabhūyiṣṭhayodhaṃ tatkṛtvā tava balaṃ balīāsasāda durādharṣaḥ saindhavaṃ satyavikramaḥ

तं कर्णः संयुगे राजन्प्रत्यवारयदाशुगैःमिषतो भीमसेनस्य सात्वतस्य च भारत

taṃ karṇaḥ saṃyuge rājanpratyavārayadāśugaiḥmiṣato bhīmasenasya sātvatasya ca bhārata

तं पार्थो दशभिर्बाणैः प्रत्यविध्यद्रणाजिरेसूतपुत्रं महाबाहुः सर्वसैन्यस्य पश्यतः

taṃ pārtho daśabhirbāṇaiḥ pratyavidhyadraṇājiresūtaputraṃ mahābāhuḥ sarvasainyasya paśyataḥ

सात्वतश्च त्रिभिर्बाणैः कर्णं विव्याध मारिषभीमसेनस्त्रिभिश्चैव पुनः पार्थश्च सप्तभिः

sātvataśca tribhirbāṇaiḥ karṇaṃ vivyādha māriṣabhīmasenastribhiścaiva punaḥ pārthaśca saptabhiḥ

तान्कर्णः प्रतिविव्याध षष्ट्या षष्ट्या महारथःतद्युद्धमभवद्राजन्कर्णस्य बहुभिः सह

tānkarṇaḥ prativivyādha ṣaṣṭyā ṣaṣṭyā mahārathaḥtadyuddhamabhavadrājankarṇasya bahubhiḥ saha

तत्राद्भुतमपश्याम सूतपुत्रस्य मारिषयदेकः समरे क्रुद्धस्त्रीन्रथान्पर्यवारयत्

tatrādbhutamapaśyāma sūtaputrasya māriṣayadekaḥ samare kruddhastrīnrathānparyavārayat

फल्गुनस्तु महाबाहुः कर्णं वैकर्तनं रणेसायकानां शतेनैव सर्वमर्मस्वताडयत्

phalgunastu mahābāhuḥ karṇaṃ vaikartanaṃ raṇesāyakānāṃ śatenaiva sarvamarmasvatāḍayat

रुधिरोक्षितसर्वाङ्गः सूतपुत्रः प्रतापवान्शरैः पञ्चाशता वीरः फल्गुनं प्रत्यविध्यततस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा नामृष्यत रणेऽर्जुनः

rudhirokṣitasarvāṅgaḥ sūtaputraḥ pratāpavānśaraiḥ pañcāśatā vīraḥ phalgunaṃ pratyavidhyatatasya tallāghavaṃ dṛṣṭvā nāmṛṣyata raṇe'rjunaḥ

ततः पार्थो धनुश्छित्त्वा विव्याधैनं स्तनान्तरेसायकैर्नवभिर्वीरस्त्वरमाणो धनंजयः

tataḥ pārtho dhanuśchittvā vivyādhainaṃ stanāntaresāyakairnavabhirvīrastvaramāṇo dhanaṃjayaḥ

वधार्थं चास्य समरे सायकं सूर्यवर्चसम्चिक्षेप त्वरया युक्तस्त्वराकाले धनंजयः

vadhārthaṃ cāsya samare sāyakaṃ sūryavarcasamcikṣepa tvarayā yuktastvarākāle dhanaṃjayaḥ

तमापतन्तं वेगेन द्रौणिश्चिच्छेद सायकम्अर्धचन्द्रेण तीक्ष्णेन स छिन्नः प्रापतद्भुवि

tamāpatantaṃ vegena drauṇiściccheda sāyakamardhacandreṇa tīkṣṇena sa chinnaḥ prāpatadbhuvi

अथान्यद्धनुरादाय सूतपुत्रः प्रतापवान्कर्णोऽपि द्विषतां हन्ता छादयामास फल्गुनम्सायकैर्बहुसाहस्रैः कृतप्रतिकृतेप्सया

athānyaddhanurādāya sūtaputraḥ pratāpavānkarṇo'pi dviṣatāṃ hantā chādayāmāsa phalgunamsāyakairbahusāhasraiḥ kṛtapratikṛtepsayā

तौ वृषाविव नर्दन्तौ नरसिंहौ महारथौसायकौघप्रतिच्छन्नं चक्रतुः खमजिह्मगैःअदृश्यौ च शरौघैस्तौ निघ्नतामितरेतरम्

tau vṛṣāviva nardantau narasiṃhau mahārathausāyakaughapraticchannaṃ cakratuḥ khamajihmagaiḥadṛśyau ca śaraughaistau nighnatāmitaretaram

पार्थोऽहमस्मि तिष्ठ त्वं कर्णोऽहं तिष्ठ फल्गुनइत्येवं तर्जयन्तौ तौ वाक्शल्यैस्तुदतां तथा

pārtho'hamasmi tiṣṭha tvaṃ karṇo'haṃ tiṣṭha phalgunaityevaṃ tarjayantau tau vākśalyaistudatāṃ tathā

युध्येतां समरे वीरौ चित्रं लघु च सुष्ठु चप्रेक्षणीयौ चाभवतां सर्वयोधसमागमे

yudhyetāṃ samare vīrau citraṃ laghu ca suṣṭhu caprekṣaṇīyau cābhavatāṃ sarvayodhasamāgame

प्रशस्यमानौ समरे सिद्धचारणवातिकैःअयुध्येतां महाराज परस्परवधैषिणौ

praśasyamānau samare siddhacāraṇavātikaiḥayudhyetāṃ mahārāja parasparavadhaiṣiṇau

ततो दुर्योधनो राजंस्तावकानभ्यभाषतयत्ता रक्षत राधेयं नाहत्वा समरेऽर्जुनम्निवर्तिष्यति राधेय इति मामुक्तवान्वृषः

tato duryodhano rājaṃstāvakānabhyabhāṣatayattā rakṣata rādheyaṃ nāhatvā samare'rjunamnivartiṣyati rādheya iti māmuktavānvṛṣaḥ

एतस्मिन्नन्तरे राजन्दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम्आकर्णमुक्तैरिषुभिः कर्णस्य चतुरो हयान्अनयन्मृत्युलोकाय चतुर्भिः सायकोत्तमैः

etasminnantare rājandṛṣṭvā karṇasya vikramamākarṇamuktairiṣubhiḥ karṇasya caturo hayānanayanmṛtyulokāya caturbhiḥ sāyakottamaiḥ

सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपाहरत्छादयामास च शरैस्तव पुत्रस्य पश्यतः

sārathiṃ cāsya bhallena rathanīḍādapāharatchādayāmāsa ca śaraistava putrasya paśyataḥ

स छाद्यमानः समरे हताश्वो हतसारथिःमोहितः शरजालेन कर्तव्यं नाभ्यपद्यत

sa chādyamānaḥ samare hatāśvo hatasārathiḥmohitaḥ śarajālena kartavyaṃ nābhyapadyata

तं तथा विरथं दृष्ट्वा रथमारोप्य स्वं तदाअश्वत्थामा महाराज भूयोऽर्जुनमयोधयत्

taṃ tathā virathaṃ dṛṣṭvā rathamāropya svaṃ tadāaśvatthāmā mahārāja bhūyo'rjunamayodhayat

मद्रराजस्तु कौन्तेयमविध्यत्त्रिंशता शरैःशारद्वतस्तु विंशत्या वासुदेवं समार्पयत्धनंजयं द्वादशभिराजघान शिलीमुखैः

madrarājastu kaunteyamavidhyattriṃśatā śaraiḥśāradvatastu viṃśatyā vāsudevaṃ samārpayatdhanaṃjayaṃ dvādaśabhirājaghāna śilīmukhaiḥ

चतुर्भिः सिन्धुराजश्च वृषसेनश्च सप्तभिःपृथक्पृथङ्महाराज कृष्णपार्थावविध्यताम्

caturbhiḥ sindhurājaśca vṛṣasenaśca saptabhiḥpṛthakpṛthaṅmahārāja kṛṣṇapārthāvavidhyatām

तथैव तान्प्रत्यविध्यत्कुन्तीपुत्रो धनंजयःद्रोणपुत्रं चतुःषष्ट्या मद्रराजं शतेन च

tathaiva tānpratyavidhyatkuntīputro dhanaṃjayaḥdroṇaputraṃ catuḥṣaṣṭyā madrarājaṃ śatena ca

सैन्धवं दशभिर्भल्लैर्वृषसेनं त्रिभिः शरैःशारद्वतं च विंशत्या विद्ध्वा पार्थः समुन्नदत्

saindhavaṃ daśabhirbhallairvṛṣasenaṃ tribhiḥ śaraiḥśāradvataṃ ca viṃśatyā viddhvā pārthaḥ samunnadat

ते प्रतिज्ञाप्रतीघातमिच्छन्तः सव्यसाचिनःसहितास्तावकास्तूर्णमभिपेतुर्धनंजयम्

te pratijñāpratīghātamicchantaḥ savyasācinaḥsahitāstāvakāstūrṇamabhipeturdhanaṃjayam

अथार्जुनः सर्वतोधारमस्त्रं; प्रादुश्चक्रे त्रासयन्धार्तराष्ट्रान्तं प्रत्युदीयुः कुरवः पाण्डुसूनुं; रथैर्महार्हैः शरवर्षाण्यवर्षन्

athārjunaḥ sarvatodhāramastraṃ; prāduścakre trāsayandhārtarāṣṭrāntaṃ pratyudīyuḥ kuravaḥ pāṇḍusūnuṃ; rathairmahārhaiḥ śaravarṣāṇyavarṣan

ततस्तु तस्मिंस्तुमुले समुत्थिते; सुदारुणे भारत मोहनीयेनामुह्यत प्राप्य स राजपुत्रः; किरीटमाली विसृजन्पृषत्कान्

tatastu tasmiṃstumule samutthite; sudāruṇe bhārata mohanīyenāmuhyata prāpya sa rājaputraḥ; kirīṭamālī visṛjanpṛṣatkān

राज्यप्रेप्सुः सव्यसाची कुरूणां; स्मरन्क्लेशान्द्वादशवर्षवृत्तान्गाण्डीवमुक्तैरिषुभिर्महात्मा; सर्वा दिशो व्यावृणोदप्रमेयैः

rājyaprepsuḥ savyasācī kurūṇāṃ; smarankleśāndvādaśavarṣavṛttāngāṇḍīvamuktairiṣubhirmahātmā; sarvā diśo vyāvṛṇodaprameyaiḥ

प्रदीप्तोल्कमभवच्चान्तरिक्षं; देहेषु भूरीण्यपतन्वयांसियत्पिङ्गलज्येन किरीटमाली; क्रुद्धो रिपूनाजगवेन हन्ति

pradīptolkamabhavaccāntarikṣaṃ; deheṣu bhūrīṇyapatanvayāṃsiyatpiṅgalajyena kirīṭamālī; kruddho ripūnājagavena hanti

किरीटमाली महता महायशाः; शरासनेनास्य शराननीकजित्हयप्रवेकोत्तमनागधूर्गता;न्कुरुप्रवीरानिषुभिर्न्यपातयत्

kirīṭamālī mahatā mahāyaśāḥ; śarāsanenāsya śarānanīkajithayapravekottamanāgadhūrgatā;nkurupravīrāniṣubhirnyapātayat

गदाश्च गुर्वीः परिघानयस्मया;नसींश्च शक्तीश्च रणे नराधिपाःमहान्ति शस्त्राणि च भीमदर्शनाः; प्रगृह्य पार्थं सहसाभिदुद्रुवुः

gadāśca gurvīḥ parighānayasmayā;nasīṃśca śaktīśca raṇe narādhipāḥmahānti śastrāṇi ca bhīmadarśanāḥ; pragṛhya pārthaṃ sahasābhidudruvuḥ

स तानुदीर्णान्सरथाश्ववारणा;न्पदातिसंघांश्च महाधनुर्धरःविपन्नसर्वायुधजीवितान्रणे; चकार वीरो यमराष्ट्रवर्धनान्

sa tānudīrṇānsarathāśvavāraṇā;npadātisaṃghāṃśca mahādhanurdharaḥvipannasarvāyudhajīvitānraṇe; cakāra vīro yamarāṣṭravardhanān