Parva.Adhyaya 7.155

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

हैडिम्बं निहतं दृष्ट्वा विकीर्णमिव पर्वतम्पाण्डवा दीनमनसः सर्वे बाष्पाकुलेक्षणाः

haiḍimbaṃ nihataṃ dṛṣṭvā vikīrṇamiva parvatampāṇḍavā dīnamanasaḥ sarve bāṣpākulekṣaṇāḥ

वासुदेवस्तु हर्षेण महताभिपरिप्लुतःननाद सिंहवन्नादं व्यथयन्निव भारतविनद्य च महानादं पर्यष्वजत फल्गुनम्

vāsudevastu harṣeṇa mahatābhipariplutaḥnanāda siṃhavannādaṃ vyathayanniva bhāratavinadya ca mahānādaṃ paryaṣvajata phalgunam

स विनद्य महानादमभीशून्संनियम्य चननर्त हर्षसंवीतो वातोद्धूत इव द्रुमः

sa vinadya mahānādamabhīśūnsaṃniyamya cananarta harṣasaṃvīto vātoddhūta iva drumaḥ

ततो विनिर्भ्राम्य पुनः पार्थमास्फोट्य चासकृत्रथोपस्थगतो भीमं प्राणदत्पुनरच्युतः

tato vinirbhrāmya punaḥ pārthamāsphoṭya cāsakṛtrathopasthagato bhīmaṃ prāṇadatpunaracyutaḥ

प्रहृष्टमनसं ज्ञात्वा वासुदेवं महाबलम्अब्रवीदर्जुनो राजन्नातिहृष्टमना इव

prahṛṣṭamanasaṃ jñātvā vāsudevaṃ mahābalamabravīdarjuno rājannātihṛṣṭamanā iva

अतिहर्षोऽयमस्थाने तवाद्य मधुसूदनशोकस्थाने परे प्राप्ते हैडिम्बस्य वधेन वै

atiharṣo'yamasthāne tavādya madhusūdanaśokasthāne pare prāpte haiḍimbasya vadhena vai

विमुखानि च सैन्यानि हतं दृष्ट्वा घटोत्कचम्वयं च भृशमाविग्ना हैडिम्बस्य निपातनात्

vimukhāni ca sainyāni hataṃ dṛṣṭvā ghaṭotkacamvayaṃ ca bhṛśamāvignā haiḍimbasya nipātanāt

नैतत्कारणमल्पं हि भविष्यति जनार्दनतदद्य शंस मे पृष्टः सत्यं सत्यवतां वर

naitatkāraṇamalpaṃ hi bhaviṣyati janārdanatadadya śaṃsa me pṛṣṭaḥ satyaṃ satyavatāṃ vara

यद्येतन्न रहस्यं ते वक्तुमर्हस्यरिंदमधैर्यस्य वैकृतं ब्रूहि त्वमद्य मधुसूदन

yadyetanna rahasyaṃ te vaktumarhasyariṃdamadhairyasya vaikṛtaṃ brūhi tvamadya madhusūdana

समुद्रस्येव संक्षोभो मेरोरिव विसर्पणम्तथैतल्लाघवं मन्ये तव कर्म जनार्दन

samudrasyeva saṃkṣobho meroriva visarpaṇamtathaitallāghavaṃ manye tava karma janārdana

वासुदेव उवाच · vāsudeva uvāca

अतिहर्षमिमं प्राप्तं शृणु मे त्वं धनंजयअतीव मनसः सद्यः प्रसादकरमुत्तमम्

atiharṣamimaṃ prāptaṃ śṛṇu me tvaṃ dhanaṃjayaatīva manasaḥ sadyaḥ prasādakaramuttamam

शक्तिं घटोत्कचेनेमां व्यंसयित्वा महाद्युतेकर्णं निहतमेवाजौ विद्धि सद्यो धनंजय

śaktiṃ ghaṭotkacenemāṃ vyaṃsayitvā mahādyutekarṇaṃ nihatamevājau viddhi sadyo dhanaṃjaya

शक्तिहस्तं पुनः कर्णं को लोकेऽस्ति पुमानिहय एनमभितस्तिष्ठेत्कार्त्तिकेयमिवाहवे

śaktihastaṃ punaḥ karṇaṃ ko loke'sti pumānihaya enamabhitastiṣṭhetkārttikeyamivāhave

दिष्ट्यापनीतकवचो दिष्ट्यापहृतकुण्डलःदिष्ट्या च व्यंसिता शक्तिरमोघास्य घटोत्कचे

diṣṭyāpanītakavaco diṣṭyāpahṛtakuṇḍalaḥdiṣṭyā ca vyaṃsitā śaktiramoghāsya ghaṭotkace

यदि हि स्यात्सकवचस्तथैव च सकुण्डलःसामरानपि लोकांस्त्रीनेकः कर्णो जयेद्बली

yadi hi syātsakavacastathaiva ca sakuṇḍalaḥsāmarānapi lokāṃstrīnekaḥ karṇo jayedbalī

वासवो वा कुबेरो वा वरुणो वा जलेश्वरःयमो वा नोत्सहेत्कर्णं रणे प्रतिसमासितुम्

vāsavo vā kubero vā varuṇo vā jaleśvaraḥyamo vā notsahetkarṇaṃ raṇe pratisamāsitum

गाण्डीवमायम्य भवांश्चक्रं वाहं सुदर्शनम्न शक्तौ स्वो रणे जेतुं तथायुक्तं नरर्षभम्

gāṇḍīvamāyamya bhavāṃścakraṃ vāhaṃ sudarśanamna śaktau svo raṇe jetuṃ tathāyuktaṃ nararṣabham

त्वद्धितार्थं तु शक्रेण मायया हृतकुण्डलःविहीनकवचश्चायं कृतः परपुरंजयः

tvaddhitārthaṃ tu śakreṇa māyayā hṛtakuṇḍalaḥvihīnakavacaścāyaṃ kṛtaḥ parapuraṃjayaḥ

उत्कृत्य कवचं यस्मात्कुण्डले विमले च तेप्रादाच्छक्राय कर्णो वै तेन वैकर्तनः स्मृतः

utkṛtya kavacaṃ yasmātkuṇḍale vimale ca teprādācchakrāya karṇo vai tena vaikartanaḥ smṛtaḥ

आशीविष इव क्रुद्धः स्तम्भितो मन्त्रतेजसातथाद्य भाति कर्णो मे शान्तज्वाल इवानलः

āśīviṣa iva kruddhaḥ stambhito mantratejasātathādya bhāti karṇo me śāntajvāla ivānalaḥ

यदा प्रभृति कर्णाय शक्तिर्दत्ता महात्मनावासवेन महाबाहो प्राप्ता यासौ घटोत्कचे

yadā prabhṛti karṇāya śaktirdattā mahātmanāvāsavena mahābāho prāptā yāsau ghaṭotkace

कुण्डलाभ्यां निमायाथ दिव्येन कवचेन चतां प्राप्यामन्यत वृषा सततं त्वां हतं रणे

kuṇḍalābhyāṃ nimāyātha divyena kavacena catāṃ prāpyāmanyata vṛṣā satataṃ tvāṃ hataṃ raṇe

एवं गतेऽपि शक्योऽयं हन्तुं नान्येन केनचित्ऋते त्वा पुरुषव्याघ्र शपे सत्येन चानघ

evaṃ gate'pi śakyo'yaṃ hantuṃ nānyena kenacitṛte tvā puruṣavyāghra śape satyena cānagha

ब्रह्मण्यः सत्यवादी च तपस्वी नियतव्रतःरिपुष्वपि दयावांश्च तस्मात्कर्णो वृषा स्मृतः

brahmaṇyaḥ satyavādī ca tapasvī niyatavrataḥripuṣvapi dayāvāṃśca tasmātkarṇo vṛṣā smṛtaḥ

युद्धशौण्डो महाबाहुर्नित्योद्यतशरासनःकेसरीव वने मर्दन्मत्तमातङ्गयूथपान्विमदान्रथशार्दूलान्कुरुते रणमूर्धनि

yuddhaśauṇḍo mahābāhurnityodyataśarāsanaḥkesarīva vane mardanmattamātaṅgayūthapānvimadānrathaśārdūlānkurute raṇamūrdhani

मध्यंगत इवादित्यो यो न शक्यो निरीक्षितुम्त्वदीयैः पुरुषव्याघ्र योधमुख्यैर्महात्मभिःशरजालसहस्रांशुः शरदीव दिवाकरः

madhyaṃgata ivādityo yo na śakyo nirīkṣitumtvadīyaiḥ puruṣavyāghra yodhamukhyairmahātmabhiḥśarajālasahasrāṃśuḥ śaradīva divākaraḥ

तपान्ते तोयदो यद्वच्छरधाराः क्षरत्यसौदिव्यास्त्रजलदः कर्णः पर्जन्य इव वृष्टिमान्सोऽद्य मानुषतां प्राप्तो विमुक्तः शक्रदत्तया

tapānte toyado yadvaccharadhārāḥ kṣaratyasaudivyāstrajaladaḥ karṇaḥ parjanya iva vṛṣṭimānso'dya mānuṣatāṃ prāpto vimuktaḥ śakradattayā

एको हि योगोऽस्य भवेद्वधाय; छिद्रे ह्येनं स्वप्रमत्तः प्रमत्तम्कृच्छ्रप्राप्तं रथचक्रे निमग्ने; हन्याः पूर्वं त्वं तु संज्ञां विचार्य

eko hi yogo'sya bhavedvadhāya; chidre hyenaṃ svapramattaḥ pramattamkṛcchraprāptaṃ rathacakre nimagne; hanyāḥ pūrvaṃ tvaṃ tu saṃjñāṃ vicārya

जरासंधश्चेदिराजो महात्मा; महाबलश्चैकलव्यो निषादःएकैकशो निहताः सर्व एव; योगैस्तैस्तैस्त्वद्धितार्थं मयैव

jarāsaṃdhaścedirājo mahātmā; mahābalaścaikalavyo niṣādaḥekaikaśo nihatāḥ sarva eva; yogaistaistaistvaddhitārthaṃ mayaiva

अथापरे निहता राक्षसेन्द्रा; हिडिम्बकिर्मीरबकप्रधानाःअलायुधः परसैन्यावमर्दी; घटोत्कचश्चोग्रकर्मा तरस्वी

athāpare nihatā rākṣasendrā; hiḍimbakirmīrabakapradhānāḥalāyudhaḥ parasainyāvamardī; ghaṭotkacaścograkarmā tarasvī