Parva.Adhyaya 7.21

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

भारद्वाजेन भग्नेषु पाण्डवेषु महामृधेपाञ्चालेषु च सर्वेषु कश्चिदन्योऽभ्यवर्तत

bhāradvājena bhagneṣu pāṇḍaveṣu mahāmṛdhepāñcāleṣu ca sarveṣu kaścidanyo'bhyavartata

आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा क्षत्रियाणां यशस्करीम्असेवितां कापुरुषैः सेवितां पुरुषर्षभैः

āryāṃ yuddhe matiṃ kṛtvā kṣatriyāṇāṃ yaśaskarīmasevitāṃ kāpuruṣaiḥ sevitāṃ puruṣarṣabhaiḥ

स हि वीरो नरः सूत यो भग्नेषु निवर्ततेअहो नासीत्पुमान्कश्चिद्दृष्ट्वा द्रोणं व्यवस्थितम्

sa hi vīro naraḥ sūta yo bhagneṣu nivartateaho nāsītpumānkaściddṛṣṭvā droṇaṃ vyavasthitam

जृम्भमाणमिव व्याघ्रं प्रभिन्नमिव कुञ्जरम्त्यजन्तमाहवे प्राणान्संनद्धं चित्रयोधिनम्

jṛmbhamāṇamiva vyāghraṃ prabhinnamiva kuñjaramtyajantamāhave prāṇānsaṃnaddhaṃ citrayodhinam

महेष्वासं नरव्याघ्रं द्विषतामघवर्धनम्कृतज्ञं सत्यनिरतं दुर्योधनहितैषिणम्

maheṣvāsaṃ naravyāghraṃ dviṣatāmaghavardhanamkṛtajñaṃ satyanirataṃ duryodhanahitaiṣiṇam

भारद्वाजं तथानीके दृष्ट्वा शूरमवस्थितम्के वीराः संन्यवर्तन्त तन्ममाचक्ष्व संजय

bhāradvājaṃ tathānīke dṛṣṭvā śūramavasthitamke vīrāḥ saṃnyavartanta tanmamācakṣva saṃjaya

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

तान्दृष्ट्वा चलितान्संख्ये प्रणुन्नान्द्रोणसायकैःपाञ्चालान्पाण्डवान्मत्स्यान्सृञ्जयांश्चेदिकेकयान्

tāndṛṣṭvā calitānsaṃkhye praṇunnāndroṇasāyakaiḥpāñcālānpāṇḍavānmatsyānsṛñjayāṃścedikekayān

द्रोणचापविमुक्तेन शरौघेणासुहारिणासिन्धोरिव महौघेन ह्रियमाणान्यथा प्लवान्

droṇacāpavimuktena śaraugheṇāsuhāriṇāsindhoriva mahaughena hriyamāṇānyathā plavān

कौरवाः सिंहनादेन नानावाद्यस्वनेन चरथद्विपनराश्वैश्च सर्वतः पर्यवारयन्

kauravāḥ siṃhanādena nānāvādyasvanena carathadvipanarāśvaiśca sarvataḥ paryavārayan

तान्पश्यन्सैन्यमध्यस्थो राजा स्वजनसंवृतःदुर्योधनोऽब्रवीत्कर्णं प्रहृष्टः प्रहसन्निव

tānpaśyansainyamadhyastho rājā svajanasaṃvṛtaḥduryodhano'bravītkarṇaṃ prahṛṣṭaḥ prahasanniva

पश्य राधेय पाञ्चालान्प्रणुन्नान्द्रोणसायकैःसिंहेनेव मृगान्वन्यांस्त्रासितान्दृढधन्वना

paśya rādheya pāñcālānpraṇunnāndroṇasāyakaiḥsiṃheneva mṛgānvanyāṃstrāsitāndṛḍhadhanvanā

नैते जातु पुनर्युद्धमीहेयुरिति मे मतिःयथा तु भग्ना द्रोणेन वातेनेव महाद्रुमाः

naite jātu punaryuddhamīheyuriti me matiḥyathā tu bhagnā droṇena vāteneva mahādrumāḥ

अर्द्यमानाः शरैरेते रुक्मपुङ्खैर्महात्मनापथा नैकेन गच्छन्ति घूर्णमानास्ततस्ततः

ardyamānāḥ śarairete rukmapuṅkhairmahātmanāpathā naikena gacchanti ghūrṇamānāstatastataḥ

संनिरुद्धाश्च कौरव्यैर्द्रोणेन च महात्मनाएतेऽन्ये मण्डलीभूताः पावकेनेव कुञ्जराः

saṃniruddhāśca kauravyairdroṇena ca mahātmanāete'nye maṇḍalībhūtāḥ pāvakeneva kuñjarāḥ

भ्रमरैरिव चाविष्टा द्रोणस्य निशितैः शरैःअन्योन्यं समलीयन्त पलायनपरायणाः

bhramarairiva cāviṣṭā droṇasya niśitaiḥ śaraiḥanyonyaṃ samalīyanta palāyanaparāyaṇāḥ

एष भीमो दृढक्रोधो हीनः पाण्डवसृञ्जयैःमदीयैरावृतो योधैः कर्ण तर्जयतीव माम्

eṣa bhīmo dṛḍhakrodho hīnaḥ pāṇḍavasṛñjayaiḥmadīyairāvṛto yodhaiḥ karṇa tarjayatīva mām

व्यक्तं द्रोणमयं लोकमद्य पश्यति दुर्मतिःनिराशो जीवितान्नूनमद्य राज्याच्च पाण्डवः

vyaktaṃ droṇamayaṃ lokamadya paśyati durmatiḥnirāśo jīvitānnūnamadya rājyācca pāṇḍavaḥ

कर्ण उवाच · karṇa uvāca

नैष जातु महाबाहुर्जीवन्नाहवमुत्सृजेत्न चेमान्पुरुषव्याघ्र सिंहनादान्विशक्ष्यते

naiṣa jātu mahābāhurjīvannāhavamutsṛjetna cemānpuruṣavyāghra siṃhanādānviśakṣyate

न चापि पाण्डवा युद्धे भज्येरन्निति मे मतिःशूराश्च बलवन्तश्च कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः

na cāpi pāṇḍavā yuddhe bhajyeranniti me matiḥśūrāśca balavantaśca kṛtāstrā yuddhadurmadāḥ

विषाग्निद्यूतसंक्लेशान्वनवासं च पाण्डवाःस्मरमाणा न हास्यन्ति संग्राममिति मे मतिः

viṣāgnidyūtasaṃkleśānvanavāsaṃ ca pāṇḍavāḥsmaramāṇā na hāsyanti saṃgrāmamiti me matiḥ

निकृतो हि महाबाहुरमितौजा वृकोदरःवरान्वरान्हि कौन्तेयो रथोदारान्हनिष्यति

nikṛto hi mahābāhuramitaujā vṛkodaraḥvarānvarānhi kaunteyo rathodārānhaniṣyati

असिना धनुषा शक्त्या हयैर्नागैर्नरै रथैःआयसेन च दण्डेन व्रातान्व्रातान्हनिष्यति

asinā dhanuṣā śaktyā hayairnāgairnarai rathaiḥāyasena ca daṇḍena vrātānvrātānhaniṣyati

तमेते चानुवर्तन्ते सात्यकिप्रमुखा रथाःपाञ्चालाः केकया मत्स्याः पाण्डवाश्च विशेषतः

tamete cānuvartante sātyakipramukhā rathāḥpāñcālāḥ kekayā matsyāḥ pāṇḍavāśca viśeṣataḥ

शूराश्च बलवन्तश्च विक्रान्ताश्च महारथाःविशेषतश्च भीमेन संरब्धेनाभिचोदिताः

śūrāśca balavantaśca vikrāntāśca mahārathāḥviśeṣataśca bhīmena saṃrabdhenābhicoditāḥ

ते द्रोणमभिवर्तन्ते सर्वतः कुरुपुंगवाःवृकोदरं परीप्सन्तः सूर्यमभ्रगणा इव

te droṇamabhivartante sarvataḥ kurupuṃgavāḥvṛkodaraṃ parīpsantaḥ sūryamabhragaṇā iva

एकायनगता ह्येते पीडयेयुर्यतव्रतम्अरक्ष्यमाणं शलभा यथा दीपं मुमूर्षवःअसंशयं कृतास्त्राश्च पर्याप्ताश्चापि वारणे

ekāyanagatā hyete pīḍayeyuryatavratamarakṣyamāṇaṃ śalabhā yathā dīpaṃ mumūrṣavaḥasaṃśayaṃ kṛtāstrāśca paryāptāścāpi vāraṇe

अतिभारं त्वहं मन्ये भारद्वाजे समाहितम्ते शीघ्रमनुगच्छामो यत्र द्रोणो व्यवस्थितःकाका इव महानागं मा वै हन्युर्यतव्रतम्

atibhāraṃ tvahaṃ manye bhāradvāje samāhitamte śīghramanugacchāmo yatra droṇo vyavasthitaḥkākā iva mahānāgaṃ mā vai hanyuryatavratam

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

राधेयस्य वचः श्रुत्वा राजा दुर्योधनस्तदाभ्रातृभिः सहितो राजन्प्रायाद्द्रोणरथं प्रति

rādheyasya vacaḥ śrutvā rājā duryodhanastadābhrātṛbhiḥ sahito rājanprāyāddroṇarathaṃ prati

तत्रारावो महानासीदेकं द्रोणं जिघांसताम्पाण्डवानां निवृत्तानां नानावर्णैर्हयोत्तमैः

tatrārāvo mahānāsīdekaṃ droṇaṃ jighāṃsatāmpāṇḍavānāṃ nivṛttānāṃ nānāvarṇairhayottamaiḥ