Parva.Adhyaya 7.27

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

यियासतस्ततः कृष्णः पार्थस्याश्वान्मनोजवान्अप्रैषीद्धेमसंछन्नान्द्रोणानीकाय पाण्डुरान्

yiyāsatastataḥ kṛṣṇaḥ pārthasyāśvānmanojavānapraiṣīddhemasaṃchannāndroṇānīkāya pāṇḍurān

तं प्रयान्तं कुरुश्रेष्ठं स्वांस्त्रातुं द्रोणतापितान्सुशर्मा भ्रातृभिः सार्धं युद्धार्थी पृष्ठतोऽन्वयात्

taṃ prayāntaṃ kuruśreṣṭhaṃ svāṃstrātuṃ droṇatāpitānsuśarmā bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ yuddhārthī pṛṣṭhato'nvayāt

ततः श्वेतहयः कृष्णमब्रवीदजितं जयःएष मां भ्रातृभिः सार्धं सुशर्माह्वयतेऽच्युत

tataḥ śvetahayaḥ kṛṣṇamabravīdajitaṃ jayaḥeṣa māṃ bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ suśarmāhvayate'cyuta

दीर्यते चोत्तरेणैतत्सैन्यं नः शत्रुसूदनद्वैधीभूतं मनो मेऽद्य कृतं संशप्तकैरिदम्

dīryate cottareṇaitatsainyaṃ naḥ śatrusūdanadvaidhībhūtaṃ mano me'dya kṛtaṃ saṃśaptakairidam

किं नु संशप्तकान्हन्मि स्वान्रक्षाम्यहितार्दितान्इति मे त्वं मतं वेत्थ तत्र किं सुकृतं भवेत्

kiṃ nu saṃśaptakānhanmi svānrakṣāmyahitārditāniti me tvaṃ mataṃ vettha tatra kiṃ sukṛtaṃ bhavet

एवमुक्तस्तु दाशार्हः स्यन्दनं प्रत्यवर्तयत्येन त्रिगर्ताधिपतिः पाण्डवं समुपाह्वयत्

evamuktastu dāśārhaḥ syandanaṃ pratyavartayatyena trigartādhipatiḥ pāṇḍavaṃ samupāhvayat

ततोऽर्जुनः सुशर्माणं विद्ध्वा सप्तभिराशुगैःध्वजं धनुश्चास्य तथा क्षुराभ्यां समकृन्तत

tato'rjunaḥ suśarmāṇaṃ viddhvā saptabhirāśugaiḥdhvajaṃ dhanuścāsya tathā kṣurābhyāṃ samakṛntata

त्रिगर्ताधिपतेश्चापि भ्रातरं षड्भिरायसैःसाश्वं ससूतं त्वरितः पार्थः प्रैषीद्यमक्षयम्

trigartādhipateścāpi bhrātaraṃ ṣaḍbhirāyasaiḥsāśvaṃ sasūtaṃ tvaritaḥ pārthaḥ praiṣīdyamakṣayam

ततो भुजगसंकाशां सुशर्मा शक्तिमायसीम्चिक्षेपार्जुनमादिश्य वासुदेवाय तोमरम्

tato bhujagasaṃkāśāṃ suśarmā śaktimāyasīmcikṣepārjunamādiśya vāsudevāya tomaram

शक्तिं त्रिभिः शरैश्छित्त्वा तोमरं त्रिभिरर्जुनःसुशर्माणं शरव्रातैर्मोहयित्वा न्यवर्तत

śaktiṃ tribhiḥ śaraiśchittvā tomaraṃ tribhirarjunaḥsuśarmāṇaṃ śaravrātairmohayitvā nyavartata

तं वासवमिवायान्तं भूरिवर्षशरौघिणम्राजंस्तावकसैन्यानां नोग्रं कश्चिदवारयत्

taṃ vāsavamivāyāntaṃ bhūrivarṣaśaraughiṇamrājaṃstāvakasainyānāṃ nograṃ kaścidavārayat

ततो धनंजयो बाणैस्तत एव महारथान्आयाद्विनिघ्नन्कौरव्यान्दहन्कक्षमिवानलः

tato dhanaṃjayo bāṇaistata eva mahārathānāyādvinighnankauravyāndahankakṣamivānalaḥ

तस्य वेगमसह्यं तु कुन्तीपुत्रस्य धीमतःनाशक्नुवंस्ते संसोढुं स्पर्शमग्नेरिव प्रजाः

tasya vegamasahyaṃ tu kuntīputrasya dhīmataḥnāśaknuvaṃste saṃsoḍhuṃ sparśamagneriva prajāḥ

संवेष्टयन्ननीकानि शरवर्षेण पाण्डवःसुपर्णपातवद्राजन्नायात्प्राग्ज्योतिषं प्रति

saṃveṣṭayannanīkāni śaravarṣeṇa pāṇḍavaḥsuparṇapātavadrājannāyātprāgjyotiṣaṃ prati

यत्तदानामयज्जिष्णुर्भरतानामपायिनाम्धनुः क्षेमकरं संख्ये द्विषतामश्रुवर्धनम्

yattadānāmayajjiṣṇurbharatānāmapāyināmdhanuḥ kṣemakaraṃ saṃkhye dviṣatāmaśruvardhanam

तदेव तव पुत्रस्य राजन्दुर्द्यूतदेविनःकृते क्षत्रविनाशाय धनुरायच्छदर्जुनः

tadeva tava putrasya rājandurdyūtadevinaḥkṛte kṣatravināśāya dhanurāyacchadarjunaḥ

तथा विक्षोभ्यमाणा सा पार्थेन तव वाहिनीव्यदीर्यत महाराज नौरिवासाद्य पर्वतम्

tathā vikṣobhyamāṇā sā pārthena tava vāhinīvyadīryata mahārāja naurivāsādya parvatam

ततो दश सहस्राणि न्यवर्तन्त धनुष्मताम्मतिं कृत्वा रणे क्रुद्धा वीरा जयपराजये

tato daśa sahasrāṇi nyavartanta dhanuṣmatāmmatiṃ kṛtvā raṇe kruddhā vīrā jayaparājaye

व्यपेतहृदयत्रास आपद्धर्मातिगो रथःआर्छत्पार्थो गुरुं भारं सर्वभारसहो युधि

vyapetahṛdayatrāsa āpaddharmātigo rathaḥārchatpārtho guruṃ bhāraṃ sarvabhārasaho yudhi

यथा नडवनं क्रुद्धः प्रभिन्नः षष्टिहायनःमृद्नीयात्तद्वदायस्तः पार्थोऽमृद्नाच्चमूं तव

yathā naḍavanaṃ kruddhaḥ prabhinnaḥ ṣaṣṭihāyanaḥmṛdnīyāttadvadāyastaḥ pārtho'mṛdnāccamūṃ tava

तस्मिन्प्रमथिते सैन्ये भगदत्तो नराधिपःतेन नागेन सहसा धनंजयमुपाद्रवत्

tasminpramathite sainye bhagadatto narādhipaḥtena nāgena sahasā dhanaṃjayamupādravat

तं रथेन नरव्याघ्रः प्रत्यगृह्णादभीतवत्स संनिपातस्तुमुलो बभूव रथनागयोः

taṃ rathena naravyāghraḥ pratyagṛhṇādabhītavatsa saṃnipātastumulo babhūva rathanāgayoḥ

कल्पिताभ्यां यथाशास्त्रं रथेन च गजेन चसंग्रामे चेरतुर्वीरौ भगदत्तधनंजयौ

kalpitābhyāṃ yathāśāstraṃ rathena ca gajena casaṃgrāme ceraturvīrau bhagadattadhanaṃjayau

ततो जीमूतसंकाशान्नागादिन्द्र इवाभिभूःअभ्यवर्षच्छरौघेण भगदत्तो धनंजयम्

tato jīmūtasaṃkāśānnāgādindra ivābhibhūḥabhyavarṣaccharaugheṇa bhagadatto dhanaṃjayam

स चापि शरवर्षं तच्छरवर्षेण वासविःअप्राप्तमेव चिच्छेद भगदत्तस्य वीर्यवान्

sa cāpi śaravarṣaṃ taccharavarṣeṇa vāsaviḥaprāptameva ciccheda bhagadattasya vīryavān

ततः प्राग्ज्योतिषो राजा शरवर्षं निवार्य तत्शरैर्जघ्ने महाबाहुं पार्थं कृष्णं च भारत

tataḥ prāgjyotiṣo rājā śaravarṣaṃ nivārya tatśarairjaghne mahābāhuṃ pārthaṃ kṛṣṇaṃ ca bhārata

ततः स शरजालेन महताभ्यवकीर्य तौचोदयामास तं नागं वधायाच्युतपार्थयोः

tataḥ sa śarajālena mahatābhyavakīrya taucodayāmāsa taṃ nāgaṃ vadhāyācyutapārthayoḥ

तमापतन्तं द्विरदं दृष्ट्वा क्रुद्धमिवान्तकम्चक्रेऽपसव्यं त्वरितः स्यन्दनेन जनार्दनः

tamāpatantaṃ dviradaṃ dṛṣṭvā kruddhamivāntakamcakre'pasavyaṃ tvaritaḥ syandanena janārdanaḥ

संप्राप्तमपि नेयेष परावृत्तं महाद्विपम्सारोहं मृत्युसात्कर्तुं स्मरन्धर्मं धनंजयः

saṃprāptamapi neyeṣa parāvṛttaṃ mahādvipamsārohaṃ mṛtyusātkartuṃ smarandharmaṃ dhanaṃjayaḥ

स तु नागो द्विपरथान्हयांश्चारुज्य मारिषप्राहिणोन्मृत्युलोकाय ततोऽक्रुध्यद्धनंजयः

sa tu nāgo dviparathānhayāṃścārujya māriṣaprāhiṇonmṛtyulokāya tato'krudhyaddhanaṃjayaḥ