Parva.Adhyaya 7.38

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

द्वैधीभवति मे चित्तं ह्रिया तुष्ट्या च संजयमम पुत्रस्य यत्सैन्यं सौभद्रः समवारयत्

dvaidhībhavati me cittaṃ hriyā tuṣṭyā ca saṃjayamama putrasya yatsainyaṃ saubhadraḥ samavārayat

विस्तरेणैव मे शंस सर्वं गावल्गणे पुनःविक्रीडितं कुमारस्य स्कन्दस्येवासुरैः सह

vistareṇaiva me śaṃsa sarvaṃ gāvalgaṇe punaḥvikrīḍitaṃ kumārasya skandasyevāsuraiḥ saha

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

हन्त ते संप्रवक्ष्यामि विमर्दमतिदारुणम्एकस्य च बहूनां च यथासीत्तुमुलो रणः

hanta te saṃpravakṣyāmi vimardamatidāruṇamekasya ca bahūnāṃ ca yathāsīttumulo raṇaḥ

अभिमन्युः कृतोत्साहः कृतोत्साहानरिंदमान्रथस्थो रथिनः सर्वांस्तावकानप्यहर्षयत्

abhimanyuḥ kṛtotsāhaḥ kṛtotsāhānariṃdamānrathastho rathinaḥ sarvāṃstāvakānapyaharṣayat

द्रोणं कर्णं कृपं शल्यं द्रौणिं भोजं बृहद्बलम्दुर्योधनं सौमदत्तिं शकुनिं च महाबलम्

droṇaṃ karṇaṃ kṛpaṃ śalyaṃ drauṇiṃ bhojaṃ bṛhadbalamduryodhanaṃ saumadattiṃ śakuniṃ ca mahābalam

नानानृपान्नृपसुतान्सैन्यानि विविधानि चअलातचक्रवत्सर्वांश्चरन्बाणैः समभ्ययात्

nānānṛpānnṛpasutānsainyāni vividhāni caalātacakravatsarvāṃścaranbāṇaiḥ samabhyayāt

निघ्नन्नमित्रान्सौभद्रः परमास्त्रः प्रतापवान्अदर्शयत तेजस्वी दिक्षु सर्वासु भारत

nighnannamitrānsaubhadraḥ paramāstraḥ pratāpavānadarśayata tejasvī dikṣu sarvāsu bhārata

तद्दृष्ट्वा चरितं तस्य सौभद्रस्यामितौजसःसमकम्पन्त सैन्यानि त्वदीयानि पुनः पुनः

taddṛṣṭvā caritaṃ tasya saubhadrasyāmitaujasaḥsamakampanta sainyāni tvadīyāni punaḥ punaḥ

अथाब्रवीन्महाप्राज्ञो भारद्वाजः प्रतापवान्हर्षेणोत्फुल्लनयनः कृपमाभाष्य सत्वरम्

athābravīnmahāprājño bhāradvājaḥ pratāpavānharṣeṇotphullanayanaḥ kṛpamābhāṣya satvaram

घट्टयन्निव मर्माणि तव पुत्रस्य मारिषअभिमन्युं रणे दृष्ट्वा तदा रणविशारदम्

ghaṭṭayanniva marmāṇi tava putrasya māriṣaabhimanyuṃ raṇe dṛṣṭvā tadā raṇaviśāradam

एष गच्छति सौभद्रः पार्थानामग्रतो युवानन्दयन्सुहृदः सर्वान्राजानं च युधिष्ठिरम्

eṣa gacchati saubhadraḥ pārthānāmagrato yuvānandayansuhṛdaḥ sarvānrājānaṃ ca yudhiṣṭhiram

नकुलं सहदेवं च भीमसेनं च पाण्डवम्बन्धून्संबन्धिनश्चान्यान्मध्यस्थान्सुहृदस्तथा

nakulaṃ sahadevaṃ ca bhīmasenaṃ ca pāṇḍavambandhūnsaṃbandhinaścānyānmadhyasthānsuhṛdastathā

नास्य युद्धे समं मन्ये कंचिदन्यं धनुर्धरम्इच्छन्हन्यादिमां सेनां किमर्थमपि नेच्छति

nāsya yuddhe samaṃ manye kaṃcidanyaṃ dhanurdharamicchanhanyādimāṃ senāṃ kimarthamapi necchati

द्रोणस्य प्रीतिसंयुक्तं श्रुत्वा वाक्यं तवात्मजःआर्जुनिं प्रति संक्रुद्धो द्रोणं दृष्ट्वा स्मयन्निव

droṇasya prītisaṃyuktaṃ śrutvā vākyaṃ tavātmajaḥārjuniṃ prati saṃkruddho droṇaṃ dṛṣṭvā smayanniva

अथ दुर्योधनः कर्णमब्रवीद्बाह्लिकं कृपम्दुःसासनं मद्रराजं तांस्तांश्चान्यान्महारथान्

atha duryodhanaḥ karṇamabravīdbāhlikaṃ kṛpamduḥsāsanaṃ madrarājaṃ tāṃstāṃścānyānmahārathān

सर्वमूर्धावसिक्तानामाचार्यो ब्रह्मवित्तमःअर्जुनस्य सुतं मूढं नाभिहन्तुमिहेच्छति

sarvamūrdhāvasiktānāmācāryo brahmavittamaḥarjunasya sutaṃ mūḍhaṃ nābhihantumihecchati

न ह्यस्य समरे मुच्येदन्तकोऽप्याततायिनःकिमङ्ग पुनरेवान्यो मर्त्यः सत्यं ब्रवीमि वः

na hyasya samare mucyedantako'pyātatāyinaḥkimaṅga punarevānyo martyaḥ satyaṃ bravīmi vaḥ

अर्जुनस्य सुतं त्वेष शिष्यत्वादभिरक्षतिपुत्राः शिष्याश्च दयितास्तदपत्यं च धर्मिणाम्

arjunasya sutaṃ tveṣa śiṣyatvādabhirakṣatiputrāḥ śiṣyāśca dayitāstadapatyaṃ ca dharmiṇām

संरक्ष्यमाणो द्रोणेन मन्यते वीर्यमात्मनःआत्मसंभावितो मूढस्तं प्रमथ्नीत माचिरम्

saṃrakṣyamāṇo droṇena manyate vīryamātmanaḥātmasaṃbhāvito mūḍhastaṃ pramathnīta māciram

एवमुक्तास्तु ते राज्ञा सात्वतीपुत्रमभ्ययुःसंरब्धास्तं जिघांसन्तो भारद्वाजस्य पश्यतः

evamuktāstu te rājñā sātvatīputramabhyayuḥsaṃrabdhāstaṃ jighāṃsanto bhāradvājasya paśyataḥ

दुःशासनस्तु तच्छ्रुत्वा दुर्योधनवचस्तदाअब्रवीत्कुरुशार्दूलो दुर्योधनमिदं वचः

duḥśāsanastu tacchrutvā duryodhanavacastadāabravītkuruśārdūlo duryodhanamidaṃ vacaḥ

अहमेनं हनिष्यामि महाराज ब्रवीमि तेमिषतां पाण्डुपुत्राणां पाञ्चालानां च पश्यताम्ग्रसिष्याम्यद्य सौभद्रं यथा राहुर्दिवाकरम्

ahamenaṃ haniṣyāmi mahārāja bravīmi temiṣatāṃ pāṇḍuputrāṇāṃ pāñcālānāṃ ca paśyatāmgrasiṣyāmyadya saubhadraṃ yathā rāhurdivākaram

उत्क्रुश्य चाब्रवीद्वाक्यं कुरुराजमिदं पुनःश्रुत्वा कृष्णौ मया ग्रस्तं सौभद्रमतिमानिनौगमिष्यतः प्रेतलोकं जीवलोकान्न संशयः

utkruśya cābravīdvākyaṃ kururājamidaṃ punaḥśrutvā kṛṣṇau mayā grastaṃ saubhadramatimāninaugamiṣyataḥ pretalokaṃ jīvalokānna saṃśayaḥ

तौ च श्रुत्वा मृतौ व्यक्तं पाण्डोः क्षेत्रोद्भवाः सुताःएकाह्ना ससुहृद्वर्गाः क्लैब्याद्धास्यन्ति जीवितम्

tau ca śrutvā mṛtau vyaktaṃ pāṇḍoḥ kṣetrodbhavāḥ sutāḥekāhnā sasuhṛdvargāḥ klaibyāddhāsyanti jīvitam

तस्मादस्मिन्हते शत्रौ हताः सर्वेऽहितास्तवशिवेन ध्याहि मा राजन्नेष हन्मि रिपुं तव

tasmādasminhate śatrau hatāḥ sarve'hitāstavaśivena dhyāhi mā rājanneṣa hanmi ripuṃ tava

एवमुक्त्वा नदन्राजन्पुत्रो दुःशासनस्तवसौभद्रमभ्ययात्क्रुद्धः शरवर्षैरवाकिरन्

evamuktvā nadanrājanputro duḥśāsanastavasaubhadramabhyayātkruddhaḥ śaravarṣairavākiran

तमभिक्रुद्धमायान्तं तव पुत्रमरिंदमःअभिमन्युः शरैस्तीक्ष्णैः षड्विंशत्या समर्पयत्

tamabhikruddhamāyāntaṃ tava putramariṃdamaḥabhimanyuḥ śaraistīkṣṇaiḥ ṣaḍviṃśatyā samarpayat

दुःशासनस्तु संक्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरःअयोधयत सौभद्रमभिमन्युश्च तं रणे

duḥśāsanastu saṃkruddhaḥ prabhinna iva kuñjaraḥayodhayata saubhadramabhimanyuśca taṃ raṇe

तौ मण्डलानि चित्राणि रथाभ्यां सव्यदक्षिणम्चरमाणावयुध्येतां रथशिक्षाविशारदौ

tau maṇḍalāni citrāṇi rathābhyāṃ savyadakṣiṇamcaramāṇāvayudhyetāṃ rathaśikṣāviśāradau

अथ पणवमृदङ्गदुन्दुभीनां; कृकरमहानकभेरिझर्झराणाम्निनदमतिभृशं नराः प्रचक्रु;र्लवणजलोद्भवसिंहनादमिश्रम्

atha paṇavamṛdaṅgadundubhīnāṃ; kṛkaramahānakabherijharjharāṇāmninadamatibhṛśaṃ narāḥ pracakru;rlavaṇajalodbhavasiṃhanādamiśram