Parva.Adhyaya 7.43

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

सैन्धवेन निरुद्धेषु जयगृद्धिषु पाण्डुषुसुघोरमभवद्युद्धं त्वदीयानां परैः सह

saindhavena niruddheṣu jayagṛddhiṣu pāṇḍuṣusughoramabhavadyuddhaṃ tvadīyānāṃ paraiḥ saha

प्रविश्य त्वार्जुनिः सेनां सत्यसंधो दुरासदाम्व्यक्षोभयत तेजस्वी मकरः सागरं यथा

praviśya tvārjuniḥ senāṃ satyasaṃdho durāsadāmvyakṣobhayata tejasvī makaraḥ sāgaraṃ yathā

तं तथा शरवर्षेण क्षोभयन्तमरिंदमम्यथाप्रधानाः सौभद्रमभ्ययुः कुरुसत्तमाः

taṃ tathā śaravarṣeṇa kṣobhayantamariṃdamamyathāpradhānāḥ saubhadramabhyayuḥ kurusattamāḥ

तेषां तस्य च संमर्दो दारुणः समपद्यतसृजतां शरवर्षाणि प्रसक्तममितौजसाम्

teṣāṃ tasya ca saṃmardo dāruṇaḥ samapadyatasṛjatāṃ śaravarṣāṇi prasaktamamitaujasām

रथव्रजेन संरुद्धस्तैरमित्रैरथार्जुनिःवृषसेनस्य यन्तारं हत्वा चिच्छेद कार्मुकम्

rathavrajena saṃruddhastairamitrairathārjuniḥvṛṣasenasya yantāraṃ hatvā ciccheda kārmukam

तस्य विव्याध बलवाञ्शरैरश्वानजिह्मगैःवातायमानैरथ तैरश्वैरपहृतो रणात्

tasya vivyādha balavāñśarairaśvānajihmagaiḥvātāyamānairatha tairaśvairapahṛto raṇāt

तेनान्तरेणाभिमन्योर्यन्तापासारयद्रथम्रथव्रजास्ततो हृष्टाः साधु साध्विति चुक्रुशुः

tenāntareṇābhimanyoryantāpāsārayadrathamrathavrajāstato hṛṣṭāḥ sādhu sādhviti cukruśuḥ

तं सिंहमिव संक्रुद्धं प्रमथ्नन्तं शरैररीन्आरादायान्तमभ्येत्य वसातीयोऽभ्ययाद्द्रुतम्

taṃ siṃhamiva saṃkruddhaṃ pramathnantaṃ śarairarīnārādāyāntamabhyetya vasātīyo'bhyayāddrutam

सोऽभिमन्युं शरैः षष्ट्या रुक्मपुङ्खैरवाकिरत्अब्रवीच्च न मे जीवञ्जीवतो युधि मोक्ष्यसे

so'bhimanyuṃ śaraiḥ ṣaṣṭyā rukmapuṅkhairavākiratabravīcca na me jīvañjīvato yudhi mokṣyase

तमयस्मयवर्माणमिषुणा आशुपातिनाविव्याध हृदि सौभद्रः स पपात व्यसुः क्षितौ

tamayasmayavarmāṇamiṣuṇā āśupātināvivyādha hṛdi saubhadraḥ sa papāta vyasuḥ kṣitau

वसात्यं निहतं दृष्ट्वा क्रुद्धाः क्षत्रियपुंगवाःपरिवव्रुस्तदा राजंस्तव पौत्रं जिघांसवः

vasātyaṃ nihataṃ dṛṣṭvā kruddhāḥ kṣatriyapuṃgavāḥparivavrustadā rājaṃstava pautraṃ jighāṃsavaḥ

विस्फारयन्तश्चापानि नानारूपाण्यनेकशःतद्युद्धमभवद्रौद्रं सौभद्रस्यारिभिः सह

visphārayantaścāpāni nānārūpāṇyanekaśaḥtadyuddhamabhavadraudraṃ saubhadrasyāribhiḥ saha

तेषां शरान्सेष्वसनाञ्शरीराणि शिरांसि चसकुण्डलानि स्रग्वीणि क्रुद्धश्चिच्छेद फाल्गुनिः

teṣāṃ śarānseṣvasanāñśarīrāṇi śirāṃsi casakuṇḍalāni sragvīṇi kruddhaściccheda phālguniḥ

सखड्गाः साङ्गुलित्राणाः सपट्टिशपरश्वधाःअदृश्यन्त भुजाश्छिन्ना हेमाभरणभूषिताः

sakhaḍgāḥ sāṅgulitrāṇāḥ sapaṭṭiśaparaśvadhāḥadṛśyanta bhujāśchinnā hemābharaṇabhūṣitāḥ

स्रग्भिराभरणैर्वस्त्रैः पतितैश्च महाध्वजैःवर्मभिश्चर्मभिर्हारैर्मुकुटैश्छत्रचामरैः

sragbhirābharaṇairvastraiḥ patitaiśca mahādhvajaiḥvarmabhiścarmabhirhārairmukuṭaiśchatracāmaraiḥ

अपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैःअक्षैर्विमथितैश्चक्रैर्भग्नैश्च बहुधा युगैः

apaskarairadhiṣṭhānairīṣādaṇḍakabandhuraiḥakṣairvimathitaiścakrairbhagnaiśca bahudhā yugaiḥ

अनुकर्षैः पताकाभिस्तथा सारथिवाजिभिःरथैश्च भग्नैर्नागैश्च हतैः कीर्णाभवन्मही

anukarṣaiḥ patākābhistathā sārathivājibhiḥrathaiśca bhagnairnāgaiśca hataiḥ kīrṇābhavanmahī

निहतैः क्षत्रियैः शूरैर्नानाजनपदेश्वरैःजयगृद्धैर्वृता भूमिर्दारुणा समपद्यत

nihataiḥ kṣatriyaiḥ śūrairnānājanapadeśvaraiḥjayagṛddhairvṛtā bhūmirdāruṇā samapadyata

दिशो विचरतस्तस्य सर्वाश्च प्रदिशस्तथारणेऽभिमन्योः क्रुद्धस्य रूपमन्तरधीयत

diśo vicaratastasya sarvāśca pradiśastathāraṇe'bhimanyoḥ kruddhasya rūpamantaradhīyata

काञ्चनं यद्यदस्यासीद्वर्म चाभरणानि चधनुषश्च शराणां च तदपश्याम केवलम्

kāñcanaṃ yadyadasyāsīdvarma cābharaṇāni cadhanuṣaśca śarāṇāṃ ca tadapaśyāma kevalam

तं तदा नाशकत्कश्चिच्चक्षुर्भ्यामभिवीक्षितुम्आददानं शरैर्योधान्मध्ये सूर्यमिव स्थितम्

taṃ tadā nāśakatkaściccakṣurbhyāmabhivīkṣitumādadānaṃ śarairyodhānmadhye sūryamiva sthitam