Parva.Adhyaya 7.58

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

तयोः संवदतोरेव कृष्णदारुकयोस्तदासात्यगाद्रजनी राजन्नथ राजान्वबुध्यत

tayoḥ saṃvadatoreva kṛṣṇadārukayostadāsātyagādrajanī rājannatha rājānvabudhyata

पठन्ति पाणिस्वनिका मागधा मधुपर्किकाःवैतालिकाश्च सूताश्च तुष्टुवुः पुरुषर्षभम्

paṭhanti pāṇisvanikā māgadhā madhuparkikāḥvaitālikāśca sūtāśca tuṣṭuvuḥ puruṣarṣabham

नर्तकाश्चाप्यनृत्यन्त जगुर्गीतानि गायकाःकुरुवंशस्तवार्थानि मधुरं रक्तकण्ठिनः

nartakāścāpyanṛtyanta jagurgītāni gāyakāḥkuruvaṃśastavārthāni madhuraṃ raktakaṇṭhinaḥ

मृदङ्गा झर्झरा भेर्यः पणवानकगोमुखाःआडम्बराश्च शङ्खाश्च दुन्दुभ्यश्च महास्वनाः

mṛdaṅgā jharjharā bheryaḥ paṇavānakagomukhāḥāḍambarāśca śaṅkhāśca dundubhyaśca mahāsvanāḥ

एवमेतानि सर्वाणि तथान्यान्यपि भारतवादयन्ति स्म संहृष्टाः कुशलाः साधुशिक्षिताः

evametāni sarvāṇi tathānyānyapi bhāratavādayanti sma saṃhṛṣṭāḥ kuśalāḥ sādhuśikṣitāḥ

स मेघसमनिर्घोषो महाञ्शब्दोऽस्पृशद्दिवम्पार्थिवप्रवरं सुप्तं युधिष्ठिरमबोधयत्

sa meghasamanirghoṣo mahāñśabdo'spṛśaddivampārthivapravaraṃ suptaṃ yudhiṣṭhiramabodhayat

प्रतिबुद्धः सुखं सुप्तो महार्हे शयनोत्तमेउत्थायावश्यकार्यार्थं ययौ स्नानगृहं ततः

pratibuddhaḥ sukhaṃ supto mahārhe śayanottameutthāyāvaśyakāryārthaṃ yayau snānagṛhaṃ tataḥ

ततः शुक्लाम्बराः स्नातास्तरुणाष्टोत्तरं शतम्स्नापकाः काञ्चनैः कुम्भैः पूर्णैः समुपतस्थिरे

tataḥ śuklāmbarāḥ snātāstaruṇāṣṭottaraṃ śatamsnāpakāḥ kāñcanaiḥ kumbhaiḥ pūrṇaiḥ samupatasthire

भद्रासने सूपविष्टः परिधायाम्बरं लघुसस्नौ चन्दनसंयुक्तैः पानीयैरभिमन्त्रितैः

bhadrāsane sūpaviṣṭaḥ paridhāyāmbaraṃ laghusasnau candanasaṃyuktaiḥ pānīyairabhimantritaiḥ

उत्सादितः कषायेण बलवद्भिः सुशिक्षितैःआप्लुतः साधिवासेन जलेन च सुगन्धिना

utsāditaḥ kaṣāyeṇa balavadbhiḥ suśikṣitaiḥāplutaḥ sādhivāsena jalena ca sugandhinā

हरिणा चन्दनेनाङ्गमनुलिप्य महाभुजःस्रग्वी चाक्लिष्टवसनः प्राङ्मुखः प्राञ्जलिः स्थितः

hariṇā candanenāṅgamanulipya mahābhujaḥsragvī cākliṣṭavasanaḥ prāṅmukhaḥ prāñjaliḥ sthitaḥ

जजाप जप्यं कौन्तेयः सतां मार्गमनुष्ठितःततोऽग्निशरणं दीप्तं प्रविवेश विनीतवत्

jajāpa japyaṃ kaunteyaḥ satāṃ mārgamanuṣṭhitaḥtato'gniśaraṇaṃ dīptaṃ praviveśa vinītavat

समिद्धं स पवित्राभिरग्निमाहुतिभिस्तथामन्त्रपूताभिरर्चित्वा निश्चक्राम गृहात्ततः

samiddhaṃ sa pavitrābhiragnimāhutibhistathāmantrapūtābhirarcitvā niścakrāma gṛhāttataḥ

द्वितीयां पुरुषव्याघ्रः कक्ष्यां निष्क्रम्य पार्थिवःतत्र वेदविदो विप्रानपश्यद्ब्राह्मणर्षभान्

dvitīyāṃ puruṣavyāghraḥ kakṣyāṃ niṣkramya pārthivaḥtatra vedavido viprānapaśyadbrāhmaṇarṣabhān

दान्तान्वेदव्रतस्नातान्स्नातानवभृथेषु चसहस्रानुचरान्सौरानष्टौ दशशतानि च

dāntānvedavratasnātānsnātānavabhṛtheṣu casahasrānucarānsaurānaṣṭau daśaśatāni ca

अक्षतैः सुमनोभिश्च वाचयित्वा महाभुजःतान्द्विजान्मधुसर्पिर्भ्यां फलैः श्रेष्ठैः सुमङ्गलैः

akṣataiḥ sumanobhiśca vācayitvā mahābhujaḥtāndvijānmadhusarpirbhyāṃ phalaiḥ śreṣṭhaiḥ sumaṅgalaiḥ

प्रादात्काञ्चनमेकैकं निष्कं विप्राय पाण्डवःअलंकृतं चाश्वशतं वासांसीष्टाश्च दक्षिणाः

prādātkāñcanamekaikaṃ niṣkaṃ viprāya pāṇḍavaḥalaṃkṛtaṃ cāśvaśataṃ vāsāṃsīṣṭāśca dakṣiṇāḥ

तथा गाः कपिला दोग्ध्रीः सर्षभाः पाण्डुनन्दनःहेमशृङ्गी रूप्यखुरा दत्त्वा चक्रे प्रदक्षिणम्

tathā gāḥ kapilā dogdhrīḥ sarṣabhāḥ pāṇḍunandanaḥhemaśṛṅgī rūpyakhurā dattvā cakre pradakṣiṇam

स्वस्तिकान्वर्धमानांश्च नन्द्यावर्तांश्च काञ्चनान्माल्यं च जलकुम्भांश्च ज्वलितं च हुताशनम्

svastikānvardhamānāṃśca nandyāvartāṃśca kāñcanānmālyaṃ ca jalakumbhāṃśca jvalitaṃ ca hutāśanam

पूर्णान्यक्षतपात्राणि रुचकान्रोचनांस्तथास्वलंकृताः शुभाः कन्या दधिसर्पिर्मधूदकम्

pūrṇānyakṣatapātrāṇi rucakānrocanāṃstathāsvalaṃkṛtāḥ śubhāḥ kanyā dadhisarpirmadhūdakam

मङ्गल्यान्पक्षिणश्चैव यच्चान्यदपि पूजितम्दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा च कौन्तेयो बाह्यां कक्ष्यामगात्ततः

maṅgalyānpakṣiṇaścaiva yaccānyadapi pūjitamdṛṣṭvā spṛṣṭvā ca kaunteyo bāhyāṃ kakṣyāmagāttataḥ

ततस्तस्य महाबाहोस्तिष्ठतः परिचारकाःसौवर्णं सर्वतोभद्रं मुक्तावैडूर्यमण्डितम्

tatastasya mahābāhostiṣṭhataḥ paricārakāḥsauvarṇaṃ sarvatobhadraṃ muktāvaiḍūryamaṇḍitam

परार्ध्यास्तरणास्तीर्णं सोत्तरच्छदमृद्धिमत्विश्वकर्मकृतं दिव्यमुपजह्रुर्वरासनम्

parārdhyāstaraṇāstīrṇaṃ sottaracchadamṛddhimatviśvakarmakṛtaṃ divyamupajahrurvarāsanam

तत्र तस्योपविष्टस्य भूषणानि महात्मनःउपजह्रुर्महार्हाणि प्रेष्याः शुभ्राणि सर्वशः

tatra tasyopaviṣṭasya bhūṣaṇāni mahātmanaḥupajahrurmahārhāṇi preṣyāḥ śubhrāṇi sarvaśaḥ

युक्ताभरणवेषस्य कौन्तेयस्य महात्मनःरूपमासीन्महाराज द्विषतां शोकवर्धनम्

yuktābharaṇaveṣasya kaunteyasya mahātmanaḥrūpamāsīnmahārāja dviṣatāṃ śokavardhanam

पाण्डरैश्चन्द्ररश्म्याभैर्हेमदण्डैश्च चामरैःदोधूयमानः शुशुभे विद्युद्भिरिव तोयदः

pāṇḍaraiścandraraśmyābhairhemadaṇḍaiśca cāmaraiḥdodhūyamānaḥ śuśubhe vidyudbhiriva toyadaḥ

संस्तूयमानः सूतैश्च वन्द्यमानश्च बन्दिभिःउपगीयमानो गन्धर्वैरास्ते स्म कुरुनन्दनः

saṃstūyamānaḥ sūtaiśca vandyamānaśca bandibhiḥupagīyamāno gandharvairāste sma kurunandanaḥ

ततो मुहूर्तादासीत्तु बन्दिनां निस्वनो महान्नेमिघोषश्च रथिनां खुरघोषश्च वाजिनाम्

tato muhūrtādāsīttu bandināṃ nisvano mahānnemighoṣaśca rathināṃ khuraghoṣaśca vājinām

ह्रादेन गजघण्टानां शङ्खानां निनदेन चनराणां पदशब्दैश्च कम्पतीव स्म मेदिनी

hrādena gajaghaṇṭānāṃ śaṅkhānāṃ ninadena canarāṇāṃ padaśabdaiśca kampatīva sma medinī

ततः शुद्धान्तमासाद्य जानुभ्यां भूतले स्थितःशिरसा वन्दनीयं तमभिवन्द्य जगत्पतिम्

tataḥ śuddhāntamāsādya jānubhyāṃ bhūtale sthitaḥśirasā vandanīyaṃ tamabhivandya jagatpatim

कुण्डली बद्धनिस्त्रिंशः संनद्धकवचो युवाअभिप्रणम्य शिरसा द्वाःस्थो धर्मात्मजाय वैन्यवेदयद्धृषीकेशमुपयातं महात्मने

kuṇḍalī baddhanistriṃśaḥ saṃnaddhakavaco yuvāabhipraṇamya śirasā dvāḥstho dharmātmajāya vainyavedayaddhṛṣīkeśamupayātaṃ mahātmane

सोऽब्रवीत्पुरुषव्याघ्रः स्वागतेनैव माधवम्अर्घ्यं चैवासनं चास्मै दीयतां परमार्चितम्

so'bravītpuruṣavyāghraḥ svāgatenaiva mādhavamarghyaṃ caivāsanaṃ cāsmai dīyatāṃ paramārcitam

ततः प्रवेश्य वार्ष्णेयमुपवेश्य वरासनेसत्कृत्य सत्कृतस्तेन पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः

tataḥ praveśya vārṣṇeyamupaveśya varāsanesatkṛtya satkṛtastena paryapṛcchadyudhiṣṭhiraḥ