Parva.Adhyaya 7.60

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

तथा संभाषतां तेषां प्रादुरासीद्धनंजयःदिदृक्षुर्भरतश्रेष्ठं राजानं ससुहृद्गणम्

tathā saṃbhāṣatāṃ teṣāṃ prādurāsīddhanaṃjayaḥdidṛkṣurbharataśreṣṭhaṃ rājānaṃ sasuhṛdgaṇam

तं प्रविष्टं शुभां कक्ष्यामभिवाद्याग्रतः स्थितम्समुत्थायार्जुनं प्रेम्णा सस्वजे पाण्डवर्षभः

taṃ praviṣṭaṃ śubhāṃ kakṣyāmabhivādyāgrataḥ sthitamsamutthāyārjunaṃ premṇā sasvaje pāṇḍavarṣabhaḥ

मूर्ध्नि चैनमुपाघ्राय परिष्वज्य च बाहुनाआशिषः परमाः प्रोच्य स्मयमानोऽभ्यभाषत

mūrdhni cainamupāghrāya pariṣvajya ca bāhunāāśiṣaḥ paramāḥ procya smayamāno'bhyabhāṣata

व्यक्तमर्जुन संग्रामे ध्रुवस्ते विजयो महान्यादृग्रूपा हि ते छाया प्रसन्नश्च जनार्दनः

vyaktamarjuna saṃgrāme dhruvaste vijayo mahānyādṛgrūpā hi te chāyā prasannaśca janārdanaḥ

तमब्रवीत्ततो जिष्णुर्महदाश्चर्यमुत्तमम्दृष्टवानस्मि भद्रं ते केशवस्य प्रसादजम्

tamabravīttato jiṣṇurmahadāścaryamuttamamdṛṣṭavānasmi bhadraṃ te keśavasya prasādajam

ततस्तत्कथयामास यथादृष्टं धनंजयःआश्वासनार्थं सुहृदां त्र्यम्बकेन समागमम्

tatastatkathayāmāsa yathādṛṣṭaṃ dhanaṃjayaḥāśvāsanārthaṃ suhṛdāṃ tryambakena samāgamam

ततः शिरोभिरवनिं स्पृष्ट्वा सर्वे च विस्मिताःनमस्कृत्य वृषाङ्काय साधु साध्वित्यथाब्रुवन्

tataḥ śirobhiravaniṃ spṛṣṭvā sarve ca vismitāḥnamaskṛtya vṛṣāṅkāya sādhu sādhvityathābruvan

अनुज्ञातास्ततः सर्वे सुहृदो धर्मसूनुनात्वरमाणाः सुसंनद्धा हृष्टा युद्धाय निर्ययुः

anujñātāstataḥ sarve suhṛdo dharmasūnunātvaramāṇāḥ susaṃnaddhā hṛṣṭā yuddhāya niryayuḥ

अभिवाद्य तु राजानं युयुधानाच्युतार्जुनाःहृष्टा विनिर्ययुस्ते वै युधिष्ठिरनिवेशनात्

abhivādya tu rājānaṃ yuyudhānācyutārjunāḥhṛṣṭā viniryayuste vai yudhiṣṭhiraniveśanāt

रथेनैकेन दुर्धर्षौ युयुधानजनार्दनौजग्मतुः सहितौ वीरावर्जुनस्य निवेशनम्

rathenaikena durdharṣau yuyudhānajanārdanaujagmatuḥ sahitau vīrāvarjunasya niveśanam

तत्र गत्वा हृषीकेशः कल्पयामास सूतवत्रथं रथवरस्याजौ वानरर्षभलक्षणम्

tatra gatvā hṛṣīkeśaḥ kalpayāmāsa sūtavatrathaṃ rathavarasyājau vānararṣabhalakṣaṇam

स मेघसमनिर्घोषस्तप्तकाञ्चनसप्रभःबभौ रथवरः कॢप्तः शिशुर्दिवसकृद्यथा

sa meghasamanirghoṣastaptakāñcanasaprabhaḥbabhau rathavaraḥ kḷptaḥ śiśurdivasakṛdyathā

ततः पुरुषशार्दूलः सज्जः सज्जं पुरःसरःकृताह्निकाय पार्थाय न्यवेदयत तं रथम्

tataḥ puruṣaśārdūlaḥ sajjaḥ sajjaṃ puraḥsaraḥkṛtāhnikāya pārthāya nyavedayata taṃ ratham

तं तु लोके वरः पुंसां किरीटी हेमवर्मभृत्बाणबाणासनी वाहं प्रदक्षिणमवर्तत

taṃ tu loke varaḥ puṃsāṃ kirīṭī hemavarmabhṛtbāṇabāṇāsanī vāhaṃ pradakṣiṇamavartata

ततो विद्यावयोवृद्धैः क्रियावद्भिर्जितेन्द्रियैःस्तूयमानो जयाशीभिरारुरोह महारथम्

tato vidyāvayovṛddhaiḥ kriyāvadbhirjitendriyaiḥstūyamāno jayāśībhirāruroha mahāratham

जैत्रैः सांग्रामिकैर्मन्त्रैः पूर्वमेव रथोत्तमम्अभिमन्त्रितमर्चिष्मानुदयं भास्करो यथा

jaitraiḥ sāṃgrāmikairmantraiḥ pūrvameva rathottamamabhimantritamarciṣmānudayaṃ bhāskaro yathā

स रथे रथिनां श्रेष्ठः काञ्चने काञ्चनावृतःविबभौ विमलोऽर्चिष्मान्मेराविव दिवाकरः

sa rathe rathināṃ śreṣṭhaḥ kāñcane kāñcanāvṛtaḥvibabhau vimalo'rciṣmānmerāviva divākaraḥ

अन्वारुरोहतुः पार्थं युयुधानजनार्दनौशर्यातेर्यज्ञमायान्तं यथेन्द्रं देवमश्विनौ

anvārurohatuḥ pārthaṃ yuyudhānajanārdanauśaryāteryajñamāyāntaṃ yathendraṃ devamaśvinau

अथ जग्राह गोविन्दो रश्मीन्रश्मिवतां वरःमातलिर्वासवस्येव वृत्रं हन्तुं प्रयास्यतः

atha jagrāha govindo raśmīnraśmivatāṃ varaḥmātalirvāsavasyeva vṛtraṃ hantuṃ prayāsyataḥ

स ताभ्यां सहितः पार्थो रथप्रवरमास्थितःसहितो बुधशुक्राभ्यां तमो निघ्नन्यथा शशी

sa tābhyāṃ sahitaḥ pārtho rathapravaramāsthitaḥsahito budhaśukrābhyāṃ tamo nighnanyathā śaśī

सैन्धवस्य वधप्रेप्सुः प्रयातः शत्रुपूगहासहाम्बुपतिमित्राभ्यां यथेन्द्रस्तारकामये

saindhavasya vadhaprepsuḥ prayātaḥ śatrupūgahāsahāmbupatimitrābhyāṃ yathendrastārakāmaye

ततो वादित्रनिर्घोषैर्मङ्गल्यैश्च स्तवैः शुभैःप्रयान्तमर्जुनं सूता मागधाश्चैव तुष्टुवुः

tato vāditranirghoṣairmaṅgalyaiśca stavaiḥ śubhaiḥprayāntamarjunaṃ sūtā māgadhāścaiva tuṣṭuvuḥ

सजयाशीः सपुण्याहः सूतमागधनिस्वनःयुक्तो वादित्रघोषेण तेषां रतिकरोऽभवत्

sajayāśīḥ sapuṇyāhaḥ sūtamāgadhanisvanaḥyukto vāditraghoṣeṇa teṣāṃ ratikaro'bhavat

तमनुप्रयतो वायुः पुण्यगन्धवहः शुचिःववौ संहर्षयन्पार्थं द्विषतश्चापि शोषयन्

tamanuprayato vāyuḥ puṇyagandhavahaḥ śuciḥvavau saṃharṣayanpārthaṃ dviṣataścāpi śoṣayan

प्रादुरासन्निमित्तानि विजयाय बहूनि चपाण्डवानां त्वदीयानां विपरीतानि मारिष

prādurāsannimittāni vijayāya bahūni capāṇḍavānāṃ tvadīyānāṃ viparītāni māriṣa

दृष्ट्वार्जुनो निमित्तानि विजयाय प्रदक्षिणम्युयुधानं महेष्वासमिदं वचनमब्रवीत्

dṛṣṭvārjuno nimittāni vijayāya pradakṣiṇamyuyudhānaṃ maheṣvāsamidaṃ vacanamabravīt

युयुधानाद्य युद्धे मे दृश्यते विजयो ध्रुवःयथा हीमानि लिङ्गानि दृश्यन्ते शिनिपुंगव

yuyudhānādya yuddhe me dṛśyate vijayo dhruvaḥyathā hīmāni liṅgāni dṛśyante śinipuṃgava

सोऽहं तत्र गमिष्यामि यत्र सैन्धवको नृपःयियासुर्यमलोकाय मम वीर्यं प्रतीक्षते

so'haṃ tatra gamiṣyāmi yatra saindhavako nṛpaḥyiyāsuryamalokāya mama vīryaṃ pratīkṣate

यथा परमकं कृत्यं सैन्धवस्य वधे ममतथैव सुमहत्कृत्यं धर्मराजस्य रक्षणे

yathā paramakaṃ kṛtyaṃ saindhavasya vadhe mamatathaiva sumahatkṛtyaṃ dharmarājasya rakṣaṇe

स त्वमद्य महाबाहो राजानं परिपालययथैव हि मया गुप्तस्त्वया गुप्तो भवेत्तथा

sa tvamadya mahābāho rājānaṃ paripālayayathaiva hi mayā guptastvayā gupto bhavettathā

त्वयि चाहं पराश्वस्य प्रद्युम्ने वा महारथेशक्नुयां सैन्धवं हन्तुमनपेक्षो नरर्षभ

tvayi cāhaṃ parāśvasya pradyumne vā mahāratheśaknuyāṃ saindhavaṃ hantumanapekṣo nararṣabha

मय्यपेक्षा न कर्तव्या कथंचिदपि सात्वतराजन्येव परा गुप्तिः कार्या सर्वात्मना त्वया

mayyapekṣā na kartavyā kathaṃcidapi sātvatarājanyeva parā guptiḥ kāryā sarvātmanā tvayā

न हि यत्र महाबाहुर्वासुदेवो व्यवस्थितःकिंचिद्व्यापद्यते तत्र यत्राहमपि च ध्रुवम्

na hi yatra mahābāhurvāsudevo vyavasthitaḥkiṃcidvyāpadyate tatra yatrāhamapi ca dhruvam

एवमुक्तस्तु पार्थेन सात्यकिः परवीरहातथेत्युक्त्वागमत्तत्र यत्र राजा युधिष्ठिरः

evamuktastu pārthena sātyakiḥ paravīrahātathetyuktvāgamattatra yatra rājā yudhiṣṭhiraḥ