Parva.Adhyaya 7.69

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

ततः प्रविष्टे कौन्तेये सिन्धुराजजिघांसयाद्रोणानीकं विनिर्भिद्य भोजानीकं च दुस्तरम्

tataḥ praviṣṭe kaunteye sindhurājajighāṃsayādroṇānīkaṃ vinirbhidya bhojānīkaṃ ca dustaram

काम्बोजस्य च दायादे हते राजन्सुदक्षिणेश्रुतायुधे च विक्रान्ते निहते सव्यसाचिना

kāmbojasya ca dāyāde hate rājansudakṣiṇeśrutāyudhe ca vikrānte nihate savyasācinā

विप्रद्रुतेष्वनीकेषु विध्वस्तेषु समन्ततःप्रभग्नं स्वबलं दृष्ट्वा पुत्रस्ते द्रोणमभ्ययात्

vipradruteṣvanīkeṣu vidhvasteṣu samantataḥprabhagnaṃ svabalaṃ dṛṣṭvā putraste droṇamabhyayāt

त्वरन्नेकरथेनैव समेत्य द्रोणमब्रवीत्गतः स पुरुषव्याघ्रः प्रमथ्येमां महाचमूम्

tvarannekarathenaiva sametya droṇamabravītgataḥ sa puruṣavyāghraḥ pramathyemāṃ mahācamūm

अत्र बुद्ध्या समीक्षस्व किं नु कार्यमनन्तरम्अर्जुनस्य विघाताय दारुणेऽस्मिञ्जनक्षये

atra buddhyā samīkṣasva kiṃ nu kāryamanantaramarjunasya vighātāya dāruṇe'smiñjanakṣaye

यथा स पुरुषव्याघ्रो न हन्येत जयद्रथःतथा विधत्स्व भद्रं ते त्वं हि नः परमा गतिः

yathā sa puruṣavyāghro na hanyeta jayadrathaḥtathā vidhatsva bhadraṃ te tvaṃ hi naḥ paramā gatiḥ

असौ धनंजयाग्निर्हि कोपमारुतचोदितःसेनाकक्षं दहति मे वह्निः कक्षमिवोत्थितः

asau dhanaṃjayāgnirhi kopamārutacoditaḥsenākakṣaṃ dahati me vahniḥ kakṣamivotthitaḥ

अतिक्रान्ते हि कौन्तेये भित्त्वा सैन्यं परंतपजयद्रथस्य गोप्तारः संशयं परमं गताः

atikrānte hi kaunteye bhittvā sainyaṃ paraṃtapajayadrathasya goptāraḥ saṃśayaṃ paramaṃ gatāḥ

स्थिरा बुद्धिर्नरेन्द्राणामासीद्ब्रह्मविदां वरनातिक्रमिष्यति द्रोणं जातु जीवन्धनंजयः

sthirā buddhirnarendrāṇāmāsīdbrahmavidāṃ varanātikramiṣyati droṇaṃ jātu jīvandhanaṃjayaḥ

सोऽसौ पार्थो व्यतिक्रान्तो मिषतस्ते महाद्युतेसर्वं ह्यद्यातुरं मन्ये नैतदस्ति बलं मम

so'sau pārtho vyatikrānto miṣataste mahādyutesarvaṃ hyadyāturaṃ manye naitadasti balaṃ mama

जानामि त्वां महाभाग पाण्डवानां हिते रतम्तथा मुह्यामि च ब्रह्मन्कार्यवत्तां विचिन्तयन्

jānāmi tvāṃ mahābhāga pāṇḍavānāṃ hite ratamtathā muhyāmi ca brahmankāryavattāṃ vicintayan

यथाशक्ति च ते ब्रह्मन्वर्तये वृत्तिमुत्तमाम्प्रीणामि च यथाशक्ति तच्च त्वं नावबुध्यसे

yathāśakti ca te brahmanvartaye vṛttimuttamāmprīṇāmi ca yathāśakti tacca tvaṃ nāvabudhyase

अस्मान्न त्वं सदा भक्तानिच्छस्यमितविक्रमपाण्डवान्सततं प्रीणास्यस्माकं विप्रिये रतान्

asmānna tvaṃ sadā bhaktānicchasyamitavikramapāṇḍavānsatataṃ prīṇāsyasmākaṃ vipriye ratān

अस्मानेवोपजीवंस्त्वमस्माकं विप्रिये रतःन ह्यहं त्वां विजानामि मधुदिग्धमिव क्षुरम्

asmānevopajīvaṃstvamasmākaṃ vipriye rataḥna hyahaṃ tvāṃ vijānāmi madhudigdhamiva kṣuram

नादास्यच्चेद्वरं मह्यं भवान्पाण्डवनिग्रहेनावारयिष्यं गच्छन्तमहं सिन्धुपतिं गृहान्

nādāsyaccedvaraṃ mahyaṃ bhavānpāṇḍavanigrahenāvārayiṣyaṃ gacchantamahaṃ sindhupatiṃ gṛhān

मया त्वाशंसमानेन त्वत्तस्त्राणमबुद्धिनाआश्वासितः सिन्धुपतिर्मोहाद्दत्तश्च मृत्यवे

mayā tvāśaṃsamānena tvattastrāṇamabuddhināāśvāsitaḥ sindhupatirmohāddattaśca mṛtyave

यमदंष्ट्रान्तरं प्राप्तो मुच्येतापि हि मानवःनार्जुनस्य वशं प्राप्तो मुच्येताजौ जयद्रथः

yamadaṃṣṭrāntaraṃ prāpto mucyetāpi hi mānavaḥnārjunasya vaśaṃ prāpto mucyetājau jayadrathaḥ

स तथा कुरु शोणाश्व यथा रक्ष्येत सैन्धवःमम चार्तप्रलापानां मा क्रुधः पाहि सैन्धवम्

sa tathā kuru śoṇāśva yathā rakṣyeta saindhavaḥmama cārtapralāpānāṃ mā krudhaḥ pāhi saindhavam

द्रोण उवाच · droṇa uvāca

नाभ्यसूयामि ते वाचमश्वत्थाम्नासि मे समःसत्यं तु ते प्रवक्ष्यामि तज्जुषस्व विशां पते

nābhyasūyāmi te vācamaśvatthāmnāsi me samaḥsatyaṃ tu te pravakṣyāmi tajjuṣasva viśāṃ pate

सारथिः प्रवरः कृष्णः शीघ्राश्चास्य हयोत्तमाःअल्पं च विवरं कृत्वा तूर्णं याति धनंजयः

sārathiḥ pravaraḥ kṛṣṇaḥ śīghrāścāsya hayottamāḥalpaṃ ca vivaraṃ kṛtvā tūrṇaṃ yāti dhanaṃjayaḥ

किं नु पश्यसि बाणौघान्क्रोशमात्रे किरीटिनःपश्चाद्रथस्य पतितान्क्षिप्ताञ्शीघ्रं हि गच्छतः

kiṃ nu paśyasi bāṇaughānkrośamātre kirīṭinaḥpaścādrathasya patitānkṣiptāñśīghraṃ hi gacchataḥ

न चाहं शीघ्रयानेऽद्य समर्थो वयसान्वितःसेनामुखे च पार्थानामेतद्बलमुपस्थितम्

na cāhaṃ śīghrayāne'dya samartho vayasānvitaḥsenāmukhe ca pārthānāmetadbalamupasthitam

युधिष्ठिरश्च मे ग्राह्यो मिषतां सर्वधन्विनाम्एवं मया प्रतिज्ञातं क्षत्रमध्ये महाभुज

yudhiṣṭhiraśca me grāhyo miṣatāṃ sarvadhanvināmevaṃ mayā pratijñātaṃ kṣatramadhye mahābhuja

धनंजयेन चोत्सृष्टो वर्तते प्रमुखे ममतस्माद्व्यूहमुखं हित्वा नाहं यास्यामि फल्गुनम्

dhanaṃjayena cotsṛṣṭo vartate pramukhe mamatasmādvyūhamukhaṃ hitvā nāhaṃ yāsyāmi phalgunam

तुल्याभिजनकर्माणं शत्रुमेकं सहायवान्गत्वा योधय मा भैस्त्वं त्वं ह्यस्य जगतः पतिः

tulyābhijanakarmāṇaṃ śatrumekaṃ sahāyavāngatvā yodhaya mā bhaistvaṃ tvaṃ hyasya jagataḥ patiḥ

राजा शूरः कृती दक्षो वैरमुत्पाद्य पाण्डवैःवीर स्वयं प्रयाह्याशु यत्र यातो धनंजयः

rājā śūraḥ kṛtī dakṣo vairamutpādya pāṇḍavaiḥvīra svayaṃ prayāhyāśu yatra yāto dhanaṃjayaḥ

दुर्योधन उवाच · duryodhana uvāca

कथं त्वामप्यतिक्रान्तः सर्वशस्त्रभृतां वरःधनंजयो मया शक्य आचार्य प्रतिबाधितुम्

kathaṃ tvāmapyatikrāntaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥdhanaṃjayo mayā śakya ācārya pratibādhitum

अपि शक्यो रणे जेतुं वज्रहस्तः पुरंदरःनार्जुनः समरे शक्यो जेतुं परपुरंजयः

api śakyo raṇe jetuṃ vajrahastaḥ puraṃdaraḥnārjunaḥ samare śakyo jetuṃ parapuraṃjayaḥ

येन भोजश्च हार्दिक्यो भवांश्च त्रिदशोपमःअस्त्रप्रतापेन जितौ श्रुतायुश्च निबर्हितः

yena bhojaśca hārdikyo bhavāṃśca tridaśopamaḥastrapratāpena jitau śrutāyuśca nibarhitaḥ

सुदक्षिणश्च निहतः स च राजा श्रुतायुधःश्रुतायुश्चाच्युतायुश्च म्लेच्छाश्च शतशो हताः

sudakṣiṇaśca nihataḥ sa ca rājā śrutāyudhaḥśrutāyuścācyutāyuśca mlecchāśca śataśo hatāḥ

तं कथं पाण्डवं युद्धे दहन्तमहितान्बहून्प्रतियोत्स्यामि दुर्धर्षं तन्मे शंसास्त्रकोविद

taṃ kathaṃ pāṇḍavaṃ yuddhe dahantamahitānbahūnpratiyotsyāmi durdharṣaṃ tanme śaṃsāstrakovida

क्षमं चेन्मन्यसे युद्धं मम तेनाद्य शाधि माम्परवानस्मि भवति प्रेष्यकृद्रक्ष मे यशः

kṣamaṃ cenmanyase yuddhaṃ mama tenādya śādhi māmparavānasmi bhavati preṣyakṛdrakṣa me yaśaḥ

द्रोण उवाच · droṇa uvāca

सत्यं वदसि कौरव्य दुराधर्षो धनंजयःअहं तु तत्करिष्यामि यथैनं प्रसहिष्यसि

satyaṃ vadasi kauravya durādharṣo dhanaṃjayaḥahaṃ tu tatkariṣyāmi yathainaṃ prasahiṣyasi

अद्भुतं चाद्य पश्यन्तु लोके सर्वधनुर्धराःविषक्तं त्वयि कौन्तेयं वासुदेवस्य पश्यतः

adbhutaṃ cādya paśyantu loke sarvadhanurdharāḥviṣaktaṃ tvayi kaunteyaṃ vāsudevasya paśyataḥ

एष ते कवचं राजंस्तथा बध्नामि काञ्चनम्यथा न बाणा नास्त्राणि विषहिष्यन्ति ते रणे

eṣa te kavacaṃ rājaṃstathā badhnāmi kāñcanamyathā na bāṇā nāstrāṇi viṣahiṣyanti te raṇe

यदि त्वां सासुरसुराः सयक्षोरगराक्षसाःयोधयन्ति त्रयो लोकाः सनरा नास्ति ते भयम्

yadi tvāṃ sāsurasurāḥ sayakṣoragarākṣasāḥyodhayanti trayo lokāḥ sanarā nāsti te bhayam

न कृष्णो न च कौन्तेयो न चान्यः शस्त्रभृद्रणेशरानर्पयितुं कश्चित्कवचे तव शक्ष्यति

na kṛṣṇo na ca kaunteyo na cānyaḥ śastrabhṛdraṇeśarānarpayituṃ kaścitkavace tava śakṣyati

स त्वं कवचमास्थाय क्रुद्धमद्य रणेऽर्जुनम्त्वरमाणः स्वयं याहि न चासौ त्वां सहिष्यते

sa tvaṃ kavacamāsthāya kruddhamadya raṇe'rjunamtvaramāṇaḥ svayaṃ yāhi na cāsau tvāṃ sahiṣyate

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

एवमुक्त्वा त्वरन्द्रोणः स्पृष्ट्वाम्भो वर्म भास्वरम्आबबन्धाद्भुततमं जपन्मन्त्रं यथाविधि

evamuktvā tvarandroṇaḥ spṛṣṭvāmbho varma bhāsvaramābabandhādbhutatamaṃ japanmantraṃ yathāvidhi

रणे तस्मिन्सुमहति विजयाय सुतस्य तेविसिस्मापयिषुर्लोकं विद्यया ब्रह्मवित्तमः

raṇe tasminsumahati vijayāya sutasya tevisismāpayiṣurlokaṃ vidyayā brahmavittamaḥ

द्रोण उवाच · droṇa uvāca

करोतु स्वस्ति ते ब्रह्मा स्वस्ति चापि द्विजातयःसरीसृपाश्च ये श्रेष्ठास्तेभ्यस्ते स्वस्ति भारत

karotu svasti te brahmā svasti cāpi dvijātayaḥsarīsṛpāśca ye śreṣṭhāstebhyaste svasti bhārata

ययातिर्नहुषश्चैव धुन्धुमारो भगीरथःतुभ्यं राजर्षयः सर्वे स्वस्ति कुर्वन्तु सर्वशः

yayātirnahuṣaścaiva dhundhumāro bhagīrathaḥtubhyaṃ rājarṣayaḥ sarve svasti kurvantu sarvaśaḥ

स्वस्ति तेऽस्त्वेकपादेभ्यो बहुपादेभ्य एव चस्वस्त्यस्त्वपादकेभ्यश्च नित्यं तव महारणे

svasti te'stvekapādebhyo bahupādebhya eva casvastyastvapādakebhyaśca nityaṃ tava mahāraṇe

स्वाहा स्वधा शची चैव स्वस्ति कुर्वन्तु ते सदालक्ष्मीररुन्धती चैव कुरुतां स्वस्ति तेऽनघ

svāhā svadhā śacī caiva svasti kurvantu te sadālakṣmīrarundhatī caiva kurutāṃ svasti te'nagha

असितो देवलश्चैव विश्वामित्रस्तथाङ्गिराःवसिष्ठः कश्यपश्चैव स्वस्ति कुर्वन्तु ते नृप

asito devalaścaiva viśvāmitrastathāṅgirāḥvasiṣṭhaḥ kaśyapaścaiva svasti kurvantu te nṛpa

धाता विधाता लोकेशो दिशश्च सदिगीश्वराःस्वस्ति तेऽद्य प्रयच्छन्तु कार्त्तिकेयश्च षण्मुखः

dhātā vidhātā lokeśo diśaśca sadigīśvarāḥsvasti te'dya prayacchantu kārttikeyaśca ṣaṇmukhaḥ

विवस्वान्भगवान्स्वस्ति करोतु तव सर्वशःदिग्गजाश्चैव चत्वारः क्षितिः खं गगनं ग्रहाः

vivasvānbhagavānsvasti karotu tava sarvaśaḥdiggajāścaiva catvāraḥ kṣitiḥ khaṃ gaganaṃ grahāḥ

अधस्ताद्धरणीं योऽसौ सदा धारयते नृपस शेषः पन्नगश्रेष्ठः स्वस्ति तुभ्यं प्रयच्छतु

adhastāddharaṇīṃ yo'sau sadā dhārayate nṛpasa śeṣaḥ pannagaśreṣṭhaḥ svasti tubhyaṃ prayacchatu

गान्धारे युधि विक्रम्य निर्जिताः सुरसत्तमाःपुरा वृत्रेण दैत्येन भिन्नदेहाः सहस्रशः

gāndhāre yudhi vikramya nirjitāḥ surasattamāḥpurā vṛtreṇa daityena bhinnadehāḥ sahasraśaḥ

हृततेजोबलाः सर्वे तदा सेन्द्रा दिवौकसःब्रह्माणं शरणं जग्मुर्वृत्राद्भीता महासुरात्

hṛtatejobalāḥ sarve tadā sendrā divaukasaḥbrahmāṇaṃ śaraṇaṃ jagmurvṛtrādbhītā mahāsurāt

देवा ऊचुःप्रमर्दितानां वृत्रेण देवानां देवसत्तमगतिर्भव सुरश्रेष्ठ त्राहि नो महतो भयात्

devā ūcuḥpramarditānāṃ vṛtreṇa devānāṃ devasattamagatirbhava suraśreṣṭha trāhi no mahato bhayāt

द्रोण उवाच · droṇa uvāca

अथ पार्श्वे स्थितं विष्णुं शक्रादींश्च सुरोत्तमान्प्राह तथ्यमिदं वाक्यं विषण्णान्सुरसत्तमान्

atha pārśve sthitaṃ viṣṇuṃ śakrādīṃśca surottamānprāha tathyamidaṃ vākyaṃ viṣaṇṇānsurasattamān

रक्ष्या मे सततं देवाः सहेन्द्राः सद्विजातयःत्वष्टुः सुदुर्धरं तेजो येन वृत्रो विनिर्मितः

rakṣyā me satataṃ devāḥ sahendrāḥ sadvijātayaḥtvaṣṭuḥ sudurdharaṃ tejo yena vṛtro vinirmitaḥ

त्वष्ट्रा पुरा तपस्तप्त्वा वर्षायुतशतं तदावृत्रो विनिर्मितो देवाः प्राप्यानुज्ञां महेश्वरात्

tvaṣṭrā purā tapastaptvā varṣāyutaśataṃ tadāvṛtro vinirmito devāḥ prāpyānujñāṃ maheśvarāt

स तस्यैव प्रसादाद्वै हन्यादेव रिपुर्बलीनागत्वा शंकरस्थानं भगवान्दृश्यते हरः

sa tasyaiva prasādādvai hanyādeva ripurbalīnāgatvā śaṃkarasthānaṃ bhagavāndṛśyate haraḥ

दृष्ट्वा हनिष्यथ रिपुं क्षिप्रं गच्छत मन्दरम्यत्रास्ते तपसां योनिर्दक्षयज्ञविनाशनःपिनाकी सर्वभूतेशो भगनेत्रनिपातनः

dṛṣṭvā haniṣyatha ripuṃ kṣipraṃ gacchata mandaramyatrāste tapasāṃ yonirdakṣayajñavināśanaḥpinākī sarvabhūteśo bhaganetranipātanaḥ

ते गत्वा सहिता देवा ब्रह्मणा सह मन्दरम्अपश्यंस्तेजसां राशिं सूर्यकोटिसमप्रभम्

te gatvā sahitā devā brahmaṇā saha mandaramapaśyaṃstejasāṃ rāśiṃ sūryakoṭisamaprabham

सोऽब्रवीत्स्वागतं देवा ब्रूत किं करवाण्यहम्अमोघं दर्शनं मह्यं कामप्राप्तिरतोऽस्तु वः

so'bravītsvāgataṃ devā brūta kiṃ karavāṇyahamamoghaṃ darśanaṃ mahyaṃ kāmaprāptirato'stu vaḥ

एवमुक्तास्तु ते सर्वे प्रत्यूचुस्तं दिवौकसःतेजो हृतं नो वृत्रेण गतिर्भव दिवौकसाम्

evamuktāstu te sarve pratyūcustaṃ divaukasaḥtejo hṛtaṃ no vṛtreṇa gatirbhava divaukasām

मूर्तीरीक्षष्व नो देव प्रहारैर्जर्जरीकृताःशरणं त्वां प्रपन्नाः स्म गतिर्भव महेश्वर

mūrtīrīkṣaṣva no deva prahārairjarjarīkṛtāḥśaraṇaṃ tvāṃ prapannāḥ sma gatirbhava maheśvara

महेश्वर उवाच · maheśvara uvāca

विदितं मे यथा देवाः कृत्येयं सुमहाबलात्वष्टुस्तेजोभवा घोरा दुर्निवार्याकृतात्मभिः

viditaṃ me yathā devāḥ kṛtyeyaṃ sumahābalātvaṣṭustejobhavā ghorā durnivāryākṛtātmabhiḥ

अवश्यं तु मया कार्यं साह्यं सर्वदिवौकसाम्ममेदं गात्रजं शक्र कवचं गृह्य भास्वरम्बधानानेन मन्त्रेण मानसेन सुरेश्वर

avaśyaṃ tu mayā kāryaṃ sāhyaṃ sarvadivaukasāmmamedaṃ gātrajaṃ śakra kavacaṃ gṛhya bhāsvarambadhānānena mantreṇa mānasena sureśvara

द्रोण उवाच · droṇa uvāca

इत्युक्त्वा वरदः प्रादाद्वर्म तन्मन्त्रमेव चस तेन वर्मणा गुप्तः प्रायाद्वृत्रचमूं प्रति

ityuktvā varadaḥ prādādvarma tanmantrameva casa tena varmaṇā guptaḥ prāyādvṛtracamūṃ prati

नानाविधैश्च शस्त्रौघैः पात्यमानैर्महारणेन संधिः शक्यते भेत्तुं वर्मबन्धस्य तस्य तु

nānāvidhaiśca śastraughaiḥ pātyamānairmahāraṇena saṃdhiḥ śakyate bhettuṃ varmabandhasya tasya tu

ततो जघान समरे वृत्रं देवपतिः स्वयम्तं च मन्त्रमयं बन्धं वर्म चाङ्गिरसे ददौ

tato jaghāna samare vṛtraṃ devapatiḥ svayamtaṃ ca mantramayaṃ bandhaṃ varma cāṅgirase dadau

अङ्गिराः प्राह पुत्रस्य मन्त्रज्ञस्य बृहस्पतेःबृहस्पतिरथोवाच अग्निवेश्याय धीमते

aṅgirāḥ prāha putrasya mantrajñasya bṛhaspateḥbṛhaspatirathovāca agniveśyāya dhīmate

अग्निवेश्यो मम प्रादात्तेन बध्नामि वर्म तेतवाद्य देहरक्षार्थं मन्त्रेण नृपसत्तम

agniveśyo mama prādāttena badhnāmi varma tetavādya deharakṣārthaṃ mantreṇa nṛpasattama

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

एवमुक्त्वा ततो द्रोणस्तव पुत्रं महाद्युतिःपुनरेव वचः प्राह शनैराचार्यपुंगवः

evamuktvā tato droṇastava putraṃ mahādyutiḥpunareva vacaḥ prāha śanairācāryapuṃgavaḥ

ब्रह्मसूत्रेण बध्नामि कवचं तव पार्थिवहिरण्यगर्भेण यथा बद्धं विष्णोः पुरा रणे

brahmasūtreṇa badhnāmi kavacaṃ tava pārthivahiraṇyagarbheṇa yathā baddhaṃ viṣṇoḥ purā raṇe

यथा च ब्रह्मणा बद्धं संग्रामे तारकामयेशक्रस्य कवचं दिव्यं तथा बध्नाम्यहं तव

yathā ca brahmaṇā baddhaṃ saṃgrāme tārakāmayeśakrasya kavacaṃ divyaṃ tathā badhnāmyahaṃ tava

बद्ध्वा तु कवचं तस्य मन्त्रेण विधिपूर्वकम्प्रेषयामास राजानं युद्धाय महते द्विजः

baddhvā tu kavacaṃ tasya mantreṇa vidhipūrvakampreṣayāmāsa rājānaṃ yuddhāya mahate dvijaḥ

स संनद्धो महाबाहुराचार्येण महात्मनारथानां च सहस्रेण त्रिगर्तानां प्रहारिणाम्

sa saṃnaddho mahābāhurācāryeṇa mahātmanārathānāṃ ca sahasreṇa trigartānāṃ prahāriṇām

तथा दन्तिसहस्रेण मत्तानां वीर्यशालिनाम्अश्वानामयुतेनैव तथान्यैश्च महारथैः

tathā dantisahasreṇa mattānāṃ vīryaśālināmaśvānāmayutenaiva tathānyaiśca mahārathaiḥ

वृतः प्रायान्महाबाहुरर्जुनस्य रथं प्रतिनानावादित्रघोषेण यथा वैरोचनिस्तथा

vṛtaḥ prāyānmahābāhurarjunasya rathaṃ pratinānāvāditraghoṣeṇa yathā vairocanistathā

ततः शब्दो महानासीत्सैन्यानां तव भारतअगाधं प्रस्थितं दृष्ट्वा समुद्रमिव कौरवम्

tataḥ śabdo mahānāsītsainyānāṃ tava bhārataagādhaṃ prasthitaṃ dṛṣṭvā samudramiva kauravam