Mahabharata · 84 verses
Read this chapter as a bookधृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca
तथा व्यूढेष्वनीकेषु संसक्तेषु च संजयसंशप्तकान्कथं पार्थो गतः कर्णश्च पाण्डवान्
tathā vyūḍheṣvanīkeṣu saṃsakteṣu ca saṃjayasaṃśaptakānkathaṃ pārtho gataḥ karṇaśca pāṇḍavān
एतद्विस्तरतो युद्धं प्रब्रूहि कुशलो ह्यसिन हि तृप्यामि वीराणां शृण्वानो विक्रमान्रणे
etadvistarato yuddhaṃ prabrūhi kuśalo hyasina hi tṛpyāmi vīrāṇāṃ śṛṇvāno vikramānraṇe
संजय उवाच · saṃjaya uvāca
तत्स्थाने समवस्थाप्य प्रत्यमित्रं महाबलम्अव्यूहतार्जुनो व्यूहं पुत्रस्य तव दुर्नये
tatsthāne samavasthāpya pratyamitraṃ mahābalamavyūhatārjuno vyūhaṃ putrasya tava durnaye
तत्सादिनागकलिलं पदातिरथसंकुलम्धृष्टद्युम्नमुखैर्व्यूढमशोभत महद्बलम्
tatsādināgakalilaṃ padātirathasaṃkulamdhṛṣṭadyumnamukhairvyūḍhamaśobhata mahadbalam
पारावतसवर्णाश्वश्चन्द्रादित्यसमद्युतिःपार्षतः प्रबभौ धन्वी कालो विग्रहवानिव
pārāvatasavarṇāśvaścandrādityasamadyutiḥpārṣataḥ prababhau dhanvī kālo vigrahavāniva
पार्षतं त्वभि संतस्थुर्द्रौपदेया युयुत्सवःसानुगा भीमवपुषश्चन्द्रं तारागणा इव
pārṣataṃ tvabhi saṃtasthurdraupadeyā yuyutsavaḥsānugā bhīmavapuṣaścandraṃ tārāgaṇā iva
अथ व्यूढेष्वनीकेषु प्रेक्ष्य संशप्तकान्रणेक्रुद्धोऽर्जुनोऽभिदुद्राव व्याक्षिपन्गाण्डिवं धनुः
atha vyūḍheṣvanīkeṣu prekṣya saṃśaptakānraṇekruddho'rjuno'bhidudrāva vyākṣipangāṇḍivaṃ dhanuḥ
अथ संशप्तकाः पार्थमभ्यधावन्वधैषिणःविजये कृतसंकल्पा मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्
atha saṃśaptakāḥ pārthamabhyadhāvanvadhaiṣiṇaḥvijaye kṛtasaṃkalpā mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam
तदश्वसंघबहुलं मत्तनागरथाकुलम्पत्तिमच्छूरवीरौघैर्द्रुतमर्जुनमाद्रवत्
tadaśvasaṃghabahulaṃ mattanāgarathākulampattimacchūravīraughairdrutamarjunamādravat
स संप्रहारस्तुमुलस्तेषामासीत्किरीटिनातस्यैव नः श्रुतो यादृङ्निवातकवचैः सह
sa saṃprahārastumulasteṣāmāsītkirīṭinātasyaiva naḥ śruto yādṛṅnivātakavacaiḥ saha
रथानश्वान्ध्वजान्नागान्पत्तीन्रथपतीनपिइषून्धनूंषि खड्गांश्च चक्राणि च परश्वधान्
rathānaśvāndhvajānnāgānpattīnrathapatīnapiiṣūndhanūṃṣi khaḍgāṃśca cakrāṇi ca paraśvadhān
सायुधानुद्यतान्बाहूनुद्यतान्यायुधानि चचिच्छेद द्विषतां पार्थः शिरांसि च सहस्रशः
sāyudhānudyatānbāhūnudyatānyāyudhāni caciccheda dviṣatāṃ pārthaḥ śirāṃsi ca sahasraśaḥ
तस्मिन्सैन्ये महावर्ते पातालावर्तसंनिभेनिमग्नं तं रथं मत्वा नेदुः संशप्तका मुदा
tasminsainye mahāvarte pātālāvartasaṃnibhenimagnaṃ taṃ rathaṃ matvā neduḥ saṃśaptakā mudā
स पुरस्तादरीन्हत्वा पश्चार्धेनोत्तरेण चदक्षिणेन च बीभत्सुः क्रुद्धो रुद्रः पशूनिव
sa purastādarīnhatvā paścārdhenottareṇa cadakṣiṇena ca bībhatsuḥ kruddho rudraḥ paśūniva
अथ पाञ्चालचेदीनां सृञ्जयानां च मारिषत्वदीयैः सह संग्राम आसीत्परमदारुणः
atha pāñcālacedīnāṃ sṛñjayānāṃ ca māriṣatvadīyaiḥ saha saṃgrāma āsītparamadāruṇaḥ
कृपश्च कृतवर्मा च शकुनिश्चापि सौबलःहृष्टसेनाः सुसंरब्धा रथानीकैः प्रहारिणः
kṛpaśca kṛtavarmā ca śakuniścāpi saubalaḥhṛṣṭasenāḥ susaṃrabdhā rathānīkaiḥ prahāriṇaḥ
कोसलैः काशिमत्स्यैश्च कारूषैः केकयैरपिशूरसेनैः शूरवीरैर्युयुधुर्युद्धदुर्मदाः
kosalaiḥ kāśimatsyaiśca kārūṣaiḥ kekayairapiśūrasenaiḥ śūravīrairyuyudhuryuddhadurmadāḥ
तेषामन्तकरं युद्धं देहपाप्मप्रणाशनम्शूद्रविट्क्षत्रवीराणां धर्म्यं स्वर्ग्यं यशस्करम्
teṣāmantakaraṃ yuddhaṃ dehapāpmapraṇāśanamśūdraviṭkṣatravīrāṇāṃ dharmyaṃ svargyaṃ yaśaskaram
दुर्योधनोऽपि सहितो भ्रातृभिर्भरतर्षभगुप्तः कुरुप्रवीरैश्च मद्राणां च महारथैः
duryodhano'pi sahito bhrātṛbhirbharatarṣabhaguptaḥ kurupravīraiśca madrāṇāṃ ca mahārathaiḥ
पाण्डवैः सहपाञ्चालैश्चेदिभिः सात्यकेन चयुध्यमानं रणे कर्णं कुरुवीरोऽभ्यपालयत्
pāṇḍavaiḥ sahapāñcālaiścedibhiḥ sātyakena cayudhyamānaṃ raṇe karṇaṃ kuruvīro'bhyapālayat
कर्णोऽपि निशितैर्बाणैर्विनिहत्य महाचमूम्प्रमृद्य च रथश्रेष्ठान्युधिष्ठिरमपीडयत्
karṇo'pi niśitairbāṇairvinihatya mahācamūmpramṛdya ca rathaśreṣṭhānyudhiṣṭhiramapīḍayat
विपत्रायुधदेहासून्कृत्वा शत्रून्सहस्रशःयुक्त्वा स्वर्गयशोभ्यां च स्वेभ्यो मुदमुदावहत्
vipatrāyudhadehāsūnkṛtvā śatrūnsahasraśaḥyuktvā svargayaśobhyāṃ ca svebhyo mudamudāvahat
धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca
यत्तत्प्रविश्य पार्थानां सेनां कुर्वञ्जनक्षयम्कर्णो राजानमभ्यर्च्छत्तन्ममाचक्ष्व संजय
yattatpraviśya pārthānāṃ senāṃ kurvañjanakṣayamkarṇo rājānamabhyarcchattanmamācakṣva saṃjaya
के च प्रवीराः पार्थानां युधि कर्णमवारयन्कांश्च प्रमथ्याधिरथिर्युधिष्ठिरमपीडयत्
ke ca pravīrāḥ pārthānāṃ yudhi karṇamavārayankāṃśca pramathyādhirathiryudhiṣṭhiramapīḍayat
संजय उवाच · saṃjaya uvāca
धृष्टद्युम्नमुखान्पार्थान्दृष्ट्वा कर्णो व्यवस्थितान्समभ्यधावत्त्वरितः पाञ्चालाञ्शत्रुकर्शनः
dhṛṣṭadyumnamukhānpārthāndṛṣṭvā karṇo vyavasthitānsamabhyadhāvattvaritaḥ pāñcālāñśatrukarśanaḥ
तं तूर्णमभिधावन्तं पाञ्चाला जितकाशिनःप्रत्युद्ययुर्महाराज हंसा इव महार्णवम्
taṃ tūrṇamabhidhāvantaṃ pāñcālā jitakāśinaḥpratyudyayurmahārāja haṃsā iva mahārṇavam
ततः शङ्खसहस्राणां निस्वनो हृदयंगमःप्रादुरासीदुभयतो भेरीशब्दश्च दारुणः
tataḥ śaṅkhasahasrāṇāṃ nisvano hṛdayaṃgamaḥprādurāsīdubhayato bherīśabdaśca dāruṇaḥ
नानावादित्रनादश्च द्विपाश्वरथनिस्वनःसिंहनादश्च वीराणामभवद्दारुणस्तदा
nānāvāditranādaśca dvipāśvarathanisvanaḥsiṃhanādaśca vīrāṇāmabhavaddāruṇastadā
साद्रिद्रुमार्णवा भूमिः सवाताम्बुदमम्बरम्सार्केन्दुग्रहनक्षत्रा द्यौश्च व्यक्तं व्यघूर्णत
sādridrumārṇavā bhūmiḥ savātāmbudamambaramsārkendugrahanakṣatrā dyauśca vyaktaṃ vyaghūrṇata
अति भूतानि तं शब्दं मेनिरेऽति च विव्यथुःयानि चाप्लवसत्त्वानि प्रायस्तानि मृतानि च
ati bhūtāni taṃ śabdaṃ menire'ti ca vivyathuḥyāni cāplavasattvāni prāyastāni mṛtāni ca
अथ कर्णो भृशं क्रुद्धः शीघ्रमस्त्रमुदीरयन्जघान पाण्डवीं सेनामासुरीं मघवानिव
atha karṇo bhṛśaṃ kruddhaḥ śīghramastramudīrayanjaghāna pāṇḍavīṃ senāmāsurīṃ maghavāniva
स पाण्डवरथांस्तूर्णं प्रविश्य विसृजञ्शरान्प्रभद्रकाणां प्रवरानहनत्सप्तसप्ततिम्
sa pāṇḍavarathāṃstūrṇaṃ praviśya visṛjañśarānprabhadrakāṇāṃ pravarānahanatsaptasaptatim
ततः सुपुङ्खैर्निशितै रथश्रेष्ठो रथेषुभिःअवधीत्पञ्चविंशत्या पाञ्चालान्पञ्चविंशतिम्
tataḥ supuṅkhairniśitai rathaśreṣṭho ratheṣubhiḥavadhītpañcaviṃśatyā pāñcālānpañcaviṃśatim
सुवर्णपुङ्खैर्नाराचैः परकायविदारणैःचेदिकानवधीद्वीरः शतशोऽथ सहस्रशः
suvarṇapuṅkhairnārācaiḥ parakāyavidāraṇaiḥcedikānavadhīdvīraḥ śataśo'tha sahasraśaḥ
तं तथा समरे कर्म कुर्वाणमतिमानुषम्परिवव्रुर्महाराज पाञ्चालानां रथव्रजाः
taṃ tathā samare karma kurvāṇamatimānuṣamparivavrurmahārāja pāñcālānāṃ rathavrajāḥ
ततः संधाय विशिखान्पञ्च भारत दुःसहान्पाञ्चालानवधीत्पञ्च कर्णो वैकर्तनो वृषः
tataḥ saṃdhāya viśikhānpañca bhārata duḥsahānpāñcālānavadhītpañca karṇo vaikartano vṛṣaḥ
भानुदेवं चित्रसेनं सेनाबिन्दुं च भारततपनं शूरसेनं च पाञ्चालानवधीद्रणे
bhānudevaṃ citrasenaṃ senābinduṃ ca bhāratatapanaṃ śūrasenaṃ ca pāñcālānavadhīdraṇe
पाञ्चालेषु च शूरेषु वध्यमानेषु सायकैःहाहाकारो महानासीत्पाञ्चालानां महाहवे
pāñcāleṣu ca śūreṣu vadhyamāneṣu sāyakaiḥhāhākāro mahānāsītpāñcālānāṃ mahāhave
तेषां संकीर्यमाणानां हाहाकारकृता दिशःपुनरेव च तान्कर्णो जघानाशु पतत्रिभिः
teṣāṃ saṃkīryamāṇānāṃ hāhākārakṛtā diśaḥpunareva ca tānkarṇo jaghānāśu patatribhiḥ
चक्ररक्षौ तु कर्णस्य पुत्रौ मारिष दुर्जयौसुषेणः सत्यसेनश्च त्यक्त्वा प्राणानयुध्यताम्
cakrarakṣau tu karṇasya putrau māriṣa durjayausuṣeṇaḥ satyasenaśca tyaktvā prāṇānayudhyatām
पृष्ठगोपस्तु कर्णस्य ज्येष्ठः पुत्रो महारथःवृषसेनः स्वयं कर्णं पृष्ठतः पर्यपालयत्
pṛṣṭhagopastu karṇasya jyeṣṭhaḥ putro mahārathaḥvṛṣasenaḥ svayaṃ karṇaṃ pṛṣṭhataḥ paryapālayat
धृष्टद्युम्नः सात्यकिश्च द्रौपदेया वृकोदरःजनमेजयः शिखण्डी च प्रवीराश्च प्रभद्रकाः
dhṛṣṭadyumnaḥ sātyakiśca draupadeyā vṛkodaraḥjanamejayaḥ śikhaṇḍī ca pravīrāśca prabhadrakāḥ
चेदिकेकयपाञ्चाला यमौ मत्स्याश्च दंशिताःसमभ्यधावन्राधेयं जिघांसन्तः प्रहारिणः
cedikekayapāñcālā yamau matsyāśca daṃśitāḥsamabhyadhāvanrādheyaṃ jighāṃsantaḥ prahāriṇaḥ
त एनं विविधैः शस्त्रैः शरधाराभिरेव चअभ्यवर्षन्विमृद्नन्तः प्रावृषीवाम्बुदा गिरिम्
ta enaṃ vividhaiḥ śastraiḥ śaradhārābhireva caabhyavarṣanvimṛdnantaḥ prāvṛṣīvāmbudā girim
पितरं तु परीप्सन्तः कर्णपुत्राः प्रहारिणःत्वदीयाश्चापरे राजन्वीरा वीरानवारयन्
pitaraṃ tu parīpsantaḥ karṇaputrāḥ prahāriṇaḥtvadīyāścāpare rājanvīrā vīrānavārayan
सुषेणो भीमसेनस्य छित्त्वा भल्लेन कार्मुकम्नाराचैः सप्तभिर्विद्ध्वा हृदि भीमं ननाद ह
suṣeṇo bhīmasenasya chittvā bhallena kārmukamnārācaiḥ saptabhirviddhvā hṛdi bhīmaṃ nanāda ha
अथान्यद्धनुरादाय सुदृढं भीमविक्रमःसज्यं वृकोदरः कृत्वा सुषेणस्याच्छिनद्धनुः
athānyaddhanurādāya sudṛḍhaṃ bhīmavikramaḥsajyaṃ vṛkodaraḥ kṛtvā suṣeṇasyācchinaddhanuḥ
विव्याध चैनं नवभिः क्रुद्धो नृत्यन्निवेषुभिःकर्णं च तूर्णं विव्याध त्रिसप्तत्या शितैः शरैः
vivyādha cainaṃ navabhiḥ kruddho nṛtyanniveṣubhiḥkarṇaṃ ca tūrṇaṃ vivyādha trisaptatyā śitaiḥ śaraiḥ
सत्यसेनं च दशभिः साश्वसूतध्वजायुधम्पश्यतां सुहृदां मध्ये कर्णपुत्रमपातयत्
satyasenaṃ ca daśabhiḥ sāśvasūtadhvajāyudhampaśyatāṃ suhṛdāṃ madhye karṇaputramapātayat
क्षुरप्रणुन्नं तत्तस्य शिरश्चन्द्रनिभाननम्शुभदर्शनमेवासीन्नालभ्रष्टमिवाम्बुजम्
kṣurapraṇunnaṃ tattasya śiraścandranibhānanamśubhadarśanamevāsīnnālabhraṣṭamivāmbujam
हत्वा कर्णसुतं भीमस्तावकान्पुनरार्दयत्कृपहार्दिक्ययोश्छित्त्वा चापे तावप्यथार्दयत्
hatvā karṇasutaṃ bhīmastāvakānpunarārdayatkṛpahārdikyayośchittvā cāpe tāvapyathārdayat
दुःशासनं त्रिभिर्विद्ध्वा शकुनिं षड्भिरायसैःउलूकं च पतत्रिं च चकार विरथावुभौ
duḥśāsanaṃ tribhirviddhvā śakuniṃ ṣaḍbhirāyasaiḥulūkaṃ ca patatriṃ ca cakāra virathāvubhau
हे सुषेण हतोऽसीति ब्रुवन्नादत्त सायकम्तमस्य कर्णश्चिच्छेद त्रिभिश्चैनमताडयत्
he suṣeṇa hato'sīti bruvannādatta sāyakamtamasya karṇaściccheda tribhiścainamatāḍayat
अथान्यमपि जग्राह सुपर्वाणं सुतेजनम्सुषेणायासृजद्भीमस्तमप्यस्याच्छिनद्वृषः
athānyamapi jagrāha suparvāṇaṃ sutejanamsuṣeṇāyāsṛjadbhīmastamapyasyācchinadvṛṣaḥ
पुनः कर्णस्त्रिसप्तत्या भीमसेनं रथेषुभिःपुत्रं परीप्सन्विव्याध क्रूरं क्रूरैर्जिघांसया
punaḥ karṇastrisaptatyā bhīmasenaṃ ratheṣubhiḥputraṃ parīpsanvivyādha krūraṃ krūrairjighāṃsayā
सुषेणस्तु धनुर्गृह्य भारसाधनमुत्तमम्नकुलं पञ्चभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्दयत्
suṣeṇastu dhanurgṛhya bhārasādhanamuttamamnakulaṃ pañcabhirbāṇairbāhvorurasi cārdayat
नकुलस्तं तु विंशत्या विद्ध्वा भारसहैर्दृढैःननाद बलवन्नादं कर्णस्य भयमादधत्
nakulastaṃ tu viṃśatyā viddhvā bhārasahairdṛḍhaiḥnanāda balavannādaṃ karṇasya bhayamādadhat
तं सुषेणो महाराज विद्ध्वा दशभिराशुगैःचिच्छेद च धनुः शीघ्रं क्षुरप्रेण महारथः
taṃ suṣeṇo mahārāja viddhvā daśabhirāśugaiḥciccheda ca dhanuḥ śīghraṃ kṣurapreṇa mahārathaḥ
अथान्यद्धनुरादाय नकुलः क्रोधमूर्च्छितःसुषेणं बहुभिर्बाणैर्वारयामास संयुगे
athānyaddhanurādāya nakulaḥ krodhamūrcchitaḥsuṣeṇaṃ bahubhirbāṇairvārayāmāsa saṃyuge
स तु बाणैर्दिशो राजन्नाच्छाद्य परवीरहाआजघ्ने सारथिं चास्य सुषेणं च ततस्त्रिभिःचिच्छेद चास्य सुदृढं धनुर्भल्लैस्त्रिभिस्त्रिधा
sa tu bāṇairdiśo rājannācchādya paravīrahāājaghne sārathiṃ cāsya suṣeṇaṃ ca tatastribhiḥciccheda cāsya sudṛḍhaṃ dhanurbhallaistribhistridhā
अथान्यद्धनुरादाय सुषेणः क्रोधमूर्छितःअविध्यन्नकुलं षष्ट्या सहदेवं च सप्तभिः
athānyaddhanurādāya suṣeṇaḥ krodhamūrchitaḥavidhyannakulaṃ ṣaṣṭyā sahadevaṃ ca saptabhiḥ
तद्युद्धं सुमहद्घोरमासीद्देवासुरोपमम्निघ्नतां सायकैस्तूर्णमन्योन्यस्य वधं प्रति
tadyuddhaṃ sumahadghoramāsīddevāsuropamamnighnatāṃ sāyakaistūrṇamanyonyasya vadhaṃ prati
सात्यकिर्वृषसेनस्य हत्वा सूतं त्रिभिः शरैःधनुश्चिच्छेद भल्लेन जघानाश्वांश्च सप्तभिःध्वजमेकेषुणोन्मथ्य त्रिभिस्तं हृद्यताडयत्
sātyakirvṛṣasenasya hatvā sūtaṃ tribhiḥ śaraiḥdhanuściccheda bhallena jaghānāśvāṃśca saptabhiḥdhvajamekeṣuṇonmathya tribhistaṃ hṛdyatāḍayat
अथावसन्नः स्वरथे मुहूर्तात्पुनरुत्थितःअथो जिघांसुः शैनेयं खड्गचर्मभृदभ्ययात्
athāvasannaḥ svarathe muhūrtātpunarutthitaḥatho jighāṃsuḥ śaineyaṃ khaḍgacarmabhṛdabhyayāt
तस्य चाप्लवतः शीघ्रं वृषसेनस्य सात्यकिःवराहकर्णैर्दशभिरविध्यदसिचर्मणी
tasya cāplavataḥ śīghraṃ vṛṣasenasya sātyakiḥvarāhakarṇairdaśabhiravidhyadasicarmaṇī
दुःशासनस्तु तं दृष्ट्वा विरथं व्यायुधं कृतम्आरोप्य स्वरथे तूर्णमपोवाह रथान्तरम्
duḥśāsanastu taṃ dṛṣṭvā virathaṃ vyāyudhaṃ kṛtamāropya svarathe tūrṇamapovāha rathāntaram
अथान्यं रथमास्थाय वृषसेनो महारथःकर्णस्य युधि दुर्धर्षः पुनः पृष्ठमपालयत्
athānyaṃ rathamāsthāya vṛṣaseno mahārathaḥkarṇasya yudhi durdharṣaḥ punaḥ pṛṣṭhamapālayat
दुःशासनं तु शैनेयो नवैर्नवभिराशुगैःविसूताश्वरथं कृत्वा ललाटे त्रिभिरार्पयत्
duḥśāsanaṃ tu śaineyo navairnavabhirāśugaiḥvisūtāśvarathaṃ kṛtvā lalāṭe tribhirārpayat
स त्वन्यं रथमास्थाय विधिवत्कल्पितं पुनःयुयुधे पाण्डुभिः सार्धं कर्णस्याप्याययन्बलम्
sa tvanyaṃ rathamāsthāya vidhivatkalpitaṃ punaḥyuyudhe pāṇḍubhiḥ sārdhaṃ karṇasyāpyāyayanbalam
धृष्टद्युम्नस्ततः कर्णमविध्यद्दशभिः शरैःद्रौपदेयास्त्रिसप्तत्या युयुधानस्तु सप्तभिः
dhṛṣṭadyumnastataḥ karṇamavidhyaddaśabhiḥ śaraiḥdraupadeyāstrisaptatyā yuyudhānastu saptabhiḥ
भीमसेनश्चतुःषष्ट्या सहदेवश्च पञ्चभिःनकुलस्त्रिंशता बाणैः शतानीकश्च सप्तभिःशिखण्डी दशभिर्वीरो धर्मराजः शतेन तु
bhīmasenaścatuḥṣaṣṭyā sahadevaśca pañcabhiḥnakulastriṃśatā bāṇaiḥ śatānīkaśca saptabhiḥśikhaṇḍī daśabhirvīro dharmarājaḥ śatena tu
एते चान्ये च राजेन्द्र प्रवीरा जयगृद्धिनःअभ्यर्दयन्महेष्वासं सूतपुत्रं महामृधे
ete cānye ca rājendra pravīrā jayagṛddhinaḥabhyardayanmaheṣvāsaṃ sūtaputraṃ mahāmṛdhe
तान्सूतपुत्रो विशिखैर्दशभिर्दशभिः शितैःरथे चारु चरन्वीरः प्रत्यविध्यदरिंदमः
tānsūtaputro viśikhairdaśabhirdaśabhiḥ śitaiḥrathe cāru caranvīraḥ pratyavidhyadariṃdamaḥ
तत्रास्त्रवीर्यं कर्णस्य लाघवं च महात्मनःअपश्याम महाराज तदद्भुतमिवाभवत्
tatrāstravīryaṃ karṇasya lāghavaṃ ca mahātmanaḥapaśyāma mahārāja tadadbhutamivābhavat
न ह्याददानं ददृशुः संदधानं च सायकान्विमुञ्चन्तं च संरम्भाद्ददृशुस्ते महारथम्
na hyādadānaṃ dadṛśuḥ saṃdadhānaṃ ca sāyakānvimuñcantaṃ ca saṃrambhāddadṛśuste mahāratham
द्यौर्वियद्भूर्दिशश्चाशु प्रणुन्ना निशितैः शरैःअरुणाभ्रावृताकारं तस्मिन्देशे बभौ वियत्
dyaurviyadbhūrdiśaścāśu praṇunnā niśitaiḥ śaraiḥaruṇābhrāvṛtākāraṃ tasmindeśe babhau viyat
नृत्यन्निव हि राधेयश्चापहस्तः प्रतापवान्यैर्विद्धः प्रत्यविध्यत्तानेकैकं त्रिगुणैः शरैः
nṛtyanniva hi rādheyaścāpahastaḥ pratāpavānyairviddhaḥ pratyavidhyattānekaikaṃ triguṇaiḥ śaraiḥ
दशभिर्दशभिश्चैनान्पुनर्विद्ध्वा ननाद हसाश्वसूतध्वजच्छत्रास्ततस्ते विवरं ददुः
daśabhirdaśabhiścainānpunarviddhvā nanāda hasāśvasūtadhvajacchatrāstataste vivaraṃ daduḥ
तान्प्रमृद्नन्महेष्वासान्राधेयः शरवृष्टिभिःराजानीकमसंबाधं प्राविशच्छत्रुकर्शनः
tānpramṛdnanmaheṣvāsānrādheyaḥ śaravṛṣṭibhiḥrājānīkamasaṃbādhaṃ prāviśacchatrukarśanaḥ
स रथांस्त्रिशतान्हत्वा चेदीनामनिवर्तिनाम्राधेयो निशितैर्बाणैस्ततोऽभ्यार्च्छद्युधिष्ठिरम्
sa rathāṃstriśatānhatvā cedīnāmanivartināmrādheyo niśitairbāṇaistato'bhyārcchadyudhiṣṭhiram
ततस्ते पाण्डवा राजञ्शिखण्डी च ससात्यकिःराधेयात्परिरक्षन्तो राजानं पर्यवारयन्
tataste pāṇḍavā rājañśikhaṇḍī ca sasātyakiḥrādheyātparirakṣanto rājānaṃ paryavārayan
तथैव तावकाः सर्वे कर्णं दुर्वारणं रणेयत्ताः सेनामहेष्वासाः पर्यरक्षन्त सर्वशः
tathaiva tāvakāḥ sarve karṇaṃ durvāraṇaṃ raṇeyattāḥ senāmaheṣvāsāḥ paryarakṣanta sarvaśaḥ
नानावादित्रघोषाश्च प्रादुरासन्विशां पतेसिंहनादश्च संजज्ञे शूराणामनिवर्तिनाम्
nānāvāditraghoṣāśca prādurāsanviśāṃ patesiṃhanādaśca saṃjajñe śūrāṇāmanivartinām
ततः पुनः समाजग्मुरभीताः कुरुपाण्डवाःयुधिष्ठिरमुखाः पार्थाः सूतपुत्रमुखा वयम्
tataḥ punaḥ samājagmurabhītāḥ kurupāṇḍavāḥyudhiṣṭhiramukhāḥ pārthāḥ sūtaputramukhā vayam