Parva.Adhyaya 9.52

ऋषय ऊचुःप्रजापतेरुत्तरवेदिरुच्यते; सनातना राम समन्तपञ्चकम्समीजिरे यत्र पुरा दिवौकसो; वरेण सत्रेण महावरप्रदाः

ṛṣaya ūcuḥprajāpateruttaravedirucyate; sanātanā rāma samantapañcakamsamījire yatra purā divaukaso; vareṇa satreṇa mahāvarapradāḥ

पुरा च राजर्षिवरेण धीमता; बहूनि वर्षाण्यमितेन तेजसाप्रकृष्टमेतत्कुरुणा महात्मना; ततः कुरुक्षेत्रमितीह पप्रथे

purā ca rājarṣivareṇa dhīmatā; bahūni varṣāṇyamitena tejasāprakṛṣṭametatkuruṇā mahātmanā; tataḥ kurukṣetramitīha paprathe

राम उवाच · rāma uvāca

किमर्थं कुरुणा कृष्टं क्षेत्रमेतन्महात्मनाएतदिच्छाम्यहं श्रोतुं कथ्यमानं तपोधनाः

kimarthaṃ kuruṇā kṛṣṭaṃ kṣetrametanmahātmanāetadicchāmyahaṃ śrotuṃ kathyamānaṃ tapodhanāḥ

ऋषय ऊचुःपुरा किल कुरुं राम कृषन्तं सततोत्थितम्अभ्येत्य शक्रस्त्रिदिवात्पर्यपृच्छत कारणम्

ṛṣaya ūcuḥpurā kila kuruṃ rāma kṛṣantaṃ satatotthitamabhyetya śakrastridivātparyapṛcchata kāraṇam

किमिदं वर्तते राजन्प्रयत्नेन परेण चराजर्षे किमभिप्रेतं येनेयं कृष्यते क्षितिः

kimidaṃ vartate rājanprayatnena pareṇa carājarṣe kimabhipretaṃ yeneyaṃ kṛṣyate kṣitiḥ

कुरुरुवाचइह ये पुरुषाः क्षेत्रे मरिष्यन्ति शतक्रतोते गमिष्यन्ति सुकृताँल्लोकान्पापविवर्जितान्

kururuvācaiha ye puruṣāḥ kṣetre mariṣyanti śatakratote gamiṣyanti sukṛtām̐llokānpāpavivarjitān

अवहस्य ततः शक्रो जगाम त्रिदिवं प्रभुःराजर्षिरप्यनिर्विण्णः कर्षत्येव वसुंधराम्

avahasya tataḥ śakro jagāma tridivaṃ prabhuḥrājarṣirapyanirviṇṇaḥ karṣatyeva vasuṃdharām

आगम्यागम्य चैवैनं भूयो भूयोऽवहस्य चशतक्रतुरनिर्विण्णं पृष्ट्वा पृष्ट्वा जगाम ह

āgamyāgamya caivainaṃ bhūyo bhūyo'vahasya caśatakraturanirviṇṇaṃ pṛṣṭvā pṛṣṭvā jagāma ha

यदा तु तपसोग्रेण चकर्ष वसुधां नृपःततः शक्रोऽब्रवीद्देवान्राजर्षेर्यच्चिकीर्षितम्

yadā tu tapasogreṇa cakarṣa vasudhāṃ nṛpaḥtataḥ śakro'bravīddevānrājarṣeryaccikīrṣitam

तच्छ्रुत्वा चाब्रुवन्देवाः सहस्राक्षमिदं वचःवरेण च्छन्द्यतां शक्र राजर्षिर्यदि शक्यते

tacchrutvā cābruvandevāḥ sahasrākṣamidaṃ vacaḥvareṇa cchandyatāṃ śakra rājarṣiryadi śakyate

यदि ह्यत्र प्रमीता वै स्वर्गं गच्छन्ति मानवाःअस्माननिष्ट्वा क्रतुभिर्भागो नो न भविष्यति

yadi hyatra pramītā vai svargaṃ gacchanti mānavāḥasmānaniṣṭvā kratubhirbhāgo no na bhaviṣyati

आगम्य च ततः शक्रस्तदा राजर्षिमब्रवीत्अलं खेदेन भवतः क्रियतां वचनं मम

āgamya ca tataḥ śakrastadā rājarṣimabravītalaṃ khedena bhavataḥ kriyatāṃ vacanaṃ mama

मानवा ये निराहारा देहं त्यक्ष्यन्त्यतन्द्रिताःयुधि वा निहताः सम्यगपि तिर्यग्गता नृप

mānavā ye nirāhārā dehaṃ tyakṣyantyatandritāḥyudhi vā nihatāḥ samyagapi tiryaggatā nṛpa

ते स्वर्गभाजो राजेन्द्र भवन्त्विति महामतेतथास्त्विति ततो राजा कुरुः शक्रमुवाच ह

te svargabhājo rājendra bhavantviti mahāmatetathāstviti tato rājā kuruḥ śakramuvāca ha

ततस्तमभ्यनुज्ञाप्य प्रहृष्टेनान्तरात्मनाजगाम त्रिदिवं भूयः क्षिप्रं बलनिषूदनः

tatastamabhyanujñāpya prahṛṣṭenāntarātmanājagāma tridivaṃ bhūyaḥ kṣipraṃ balaniṣūdanaḥ

एवमेतद्यदुश्रेष्ठ कृष्टं राजर्षिणा पुराशक्रेण चाप्यनुज्ञातं पुण्यं प्राणान्विमुञ्चताम्

evametadyaduśreṣṭha kṛṣṭaṃ rājarṣiṇā purāśakreṇa cāpyanujñātaṃ puṇyaṃ prāṇānvimuñcatām

अपि चात्र स्वयं शक्रो जगौ गाथां सुराधिपःकुरुक्षेत्रे निबद्धां वै तां शृणुष्व हलायुध

api cātra svayaṃ śakro jagau gāthāṃ surādhipaḥkurukṣetre nibaddhāṃ vai tāṃ śṛṇuṣva halāyudha

पांसवोऽपि कुरुक्षेत्राद्वायुना समुदीरिताःअपि दुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम्

pāṃsavo'pi kurukṣetrādvāyunā samudīritāḥapi duṣkṛtakarmāṇaṃ nayanti paramāṃ gatim

सुरर्षभा ब्राह्मणसत्तमाश्च; तथा नृगाद्या नरदेवमुख्याःइष्ट्वा महार्हैः क्रतुभिर्नृसिंह; संन्यस्य देहान्सुगतिं प्रपन्नाः

surarṣabhā brāhmaṇasattamāśca; tathā nṛgādyā naradevamukhyāḥiṣṭvā mahārhaiḥ kratubhirnṛsiṃha; saṃnyasya dehānsugatiṃ prapannāḥ

तरन्तुकारन्तुकयोर्यदन्तरं; रामह्रदानां च मचक्रुकस्यएतत्कुरुक्षेत्रसमन्तपञ्चकं; प्रजापतेरुत्तरवेदिरुच्यते

tarantukārantukayoryadantaraṃ; rāmahradānāṃ ca macakrukasyaetatkurukṣetrasamantapañcakaṃ; prajāpateruttaravedirucyate

शिवं महत्पुण्यमिदं दिवौकसां; सुसंमतं स्वर्गगुणैः समन्वितम्अतश्च सर्वेऽपि वसुंधराधिपा; हता गमिष्यन्ति महात्मनां गतिम्

śivaṃ mahatpuṇyamidaṃ divaukasāṃ; susaṃmataṃ svargaguṇaiḥ samanvitamataśca sarve'pi vasuṃdharādhipā; hatā gamiṣyanti mahātmanāṃ gatim