Skip to content

Kanda.Sarga 1.12

Valmiki Ramayana · 22 verses

  1. 1.12.1

    ततः काले बहु तिथे कस्मिन् चित् सुमनोहरे ।वसन्ते समनुप्राप्ते राज्ञो यष्टुम् मनोऽभवत्॥

    tataḥ kāle bahu tithe kasmin cit sumanohare |vasante samanuprāpte rājño yaṣṭum mano'bhavat ||

  2. 1.12.2

    ततः प्रणम्य शिरसा तम् विप्रम् देव वर्णिनम् ।यज्ञाय वरयामास संतानार्थम् कुलस्य च॥

    tataḥ praṇamya śirasā tam vipram deva varṇinam |yajñāya varayāmāsa saṃtānārtham kulasya ca ||

  3. 1.12.3

    तथेइति च स राजानम् उवाच वसुधाधिपम् ।संभाराः संभ्रियन्ताम् ते तुरगश्च विमुच्यताम्॥

    tatheiti ca sa rājānam uvāca vasudhādhipam |saṃbhārāḥ saṃbhriyantām te turagaśca vimucyatām ||

  4. 1.12.4

    सरव्याः च उत्तरे तीरे यज्ञ भूमिः विधीयताम् ।ततो अब्रवीत् नृपः वाक्यम् ब्राह्मणान् वेद पारगान्॥

    saravyāḥ ca uttare tīre yajña bhūmiḥ vidhīyatām |tato abravīt nṛpaḥ vākyam brāhmaṇān veda pāragān ||

  5. 1.12.5

    सुमंत्र आवाहय क्ष्षिप्रम् ऋत्विजो ब्रह्म वादिनः ।सुयज्ञम् वामदेवम् च जाबालिम् अथ काश्यपम्॥

    sumaṃtra āvāhaya kṣṣipram ṛtvijo brahma vādinaḥ |suyajñam vāmadevam ca jābālim atha kāśyapam ||

  6. 1.12.6

    पुरोहितम् वसिष्ठम् च ये च अन्ये द्विज सत्तमाः ।ततः सुमंत्रः त्वरितम् गत्वा त्वरित विक्रमः॥

    purohitam vasiṣṭham ca ye ca anye dvija sattamāḥ |tataḥ sumaṃtraḥ tvaritam gatvā tvarita vikramaḥ ||

  7. 1.12.7

    समानयत् स तान् सर्वान् समस्तान् वेद पारगान् ।तान् पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथः तदा॥

    samānayat sa tān sarvān samastān veda pāragān |tān pūjayitvā dharmātmā rājā daśarathaḥ tadā ||

  8. 1.12.8

    धर्मार्थ सहितम् युक्तम् श्लक्ष्णम् वचनम् अब्रवीत् ।मम तातप्य मानस्य पुत्रार्थम् नास्ति वै सुखम्॥

    dharmārtha sahitam yuktam ślakṣṇam vacanam abravīt |mama tātapya mānasya putrārtham nāsti vai sukham ||

  9. 1.12.9

    पुत्रार्थम् हयमेधेन यक्षयामि इति मतिर्मम ।तदहम् यष्टुम् इच्छामि हयमेधेन कर्मणा॥

    putrārtham hayamedhena yakṣayāmi iti matirmama |tadaham yaṣṭum icchāmi hayamedhena karmaṇā ||

  10. 1.12.10

    ऋषिपुत्र प्रभावेण कामान् प्राप्स्यामि च अपि अहम् ।ततः साधु इति तद् वाक्यम् ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन्॥

    ṛṣiputra prabhāveṇa kāmān prāpsyāmi ca api aham |tataḥ sādhu iti tad vākyam brāhmaṇāḥ pratyapūjayan ||

  11. 1.12.11

    वसिष्ठ प्रमुखाः सर्वे पार्थिवस्य मुखात् च्युतम् ।ऋष्यशृङ्ग पुरोगाः च प्रति ऊचुः नृपतिम् तदा॥

    vasiṣṭha pramukhāḥ sarve pārthivasya mukhāt cyutam |ṛṣyaśṛṅga purogāḥ ca prati ūcuḥ nṛpatim tadā ||

  12. 1.12.12

    संभाराः संभ्रियम्ताम् ते तुरगः च विमुच्यताम् ।सरव्याः च उत्तरे तीरे यज्ञ भूमिः विधीयताम्॥

    saṃbhārāḥ saṃbhriyamtām te turagaḥ ca vimucyatām |saravyāḥ ca uttare tīre yajña bhūmiḥ vidhīyatām ||

  13. 1.12.13

    सर्वथा प्राप्यसे पुत्राम् चतुरो अमित विक्रमान् ।यस्य ते धर्मिकी बुद्धिः इयम् पुत्रार्थम् आगता॥

    sarvathā prāpyase putrām caturo amita vikramān |yasya te dharmikī buddhiḥ iyam putrārtham āgatā ||

  14. 1.12.14

    ततः प्रीतोऽभवत् राजा श्रुत्वा तु द्विज भाषितम् ।अमात्यान् अब्रवीत् राजा हर्षेण इदम् शुभ अक्षरम्॥

    tataḥ prīto'bhavat rājā śrutvā tu dvija bhāṣitam |amātyān abravīt rājā harṣeṇa idam śubha akṣaram ||

  15. 1.12.15

    गुरूणाम् वचनात् शीघ्रम् संभाराः संभ्रियन्तु मे ।समर्थ अधिष्टितः च अश्वः सः उपाध्यायो विमुच्यताम्॥

    gurūṇām vacanāt śīghram saṃbhārāḥ saṃbhriyantu me |samartha adhiṣṭitaḥ ca aśvaḥ saḥ upādhyāyo vimucyatām ||

  16. 1.12.16

    सरयव्याः च उत्तरे तीरे यज्ञ भूमिः विधीयताम् ।शांतयः च अभिवर्थन्ताम् यथा कल्पम् यथा विधि॥

    sarayavyāḥ ca uttare tīre yajña bhūmiḥ vidhīyatām |śāṃtayaḥ ca abhivarthantām yathā kalpam yathā vidhi ||

  17. 1.12.17

    शक्यः कर्तुम् अयम् यज्ञः सर्वेण अपि महीक्षिता ।न अपराथो भवेत् कष्टो यद्य अस्मिन् क्रतु सत्तमे॥

    śakyaḥ kartum ayam yajñaḥ sarveṇa api mahīkṣitā |na aparātho bhavet kaṣṭo yadya asmin kratu sattame ||

  18. 1.12.18

    छिद्रम् हि मृगयन्त एते विद्वान्सो ब्रह्म राक्षसाः ।विधिहीनस्य यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति॥

    chidram hi mṛgayanta ete vidvānso brahma rākṣasāḥ |vidhihīnasya yajñasya sadyaḥ kartā vinaśyati ||

  19. 1.12.19

    तद् यथा विधि पूर्वम् क्रतुः एष समाप्यते ।तथा विधानम् क्रियताम् समर्थाः करणेषु इह॥

    tad yathā vidhi pūrvam kratuḥ eṣa samāpyate |tathā vidhānam kriyatām samarthāḥ karaṇeṣu iha ||

  20. 1.12.20

    तथा इति च ततः सर्वे मंत्रिणः प्रत्यपूजयन् ।पार्थिव इन्द्रस्य तत् वाक्यम् यथा आज्ञप्तम् अकुर्वत॥

    tathā iti ca tataḥ sarve maṃtriṇaḥ pratyapūjayan |pārthiva indrasya tat vākyam yathā ājñaptam akurvata ||

  21. 1.12.21

    ततो द्विजाः ते धर्मज्ञम् अस्तुवन् पार्थिवर्षभम् ।अनुज्ञाताः ततः सर्वे पुनः जग्मुः यथा आगतम्॥

    tato dvijāḥ te dharmajñam astuvan pārthivarṣabham |anujñātāḥ tataḥ sarve punaḥ jagmuḥ yathā āgatam ||

  22. 1.12.22

    गतेषु तेषु विप्रेषु मंत्रिणः तान् नराधिपः ।विसर्जयित्वा स्वम् वेश्म प्रविवेश महामतिः॥

    gateṣu teṣu vipreṣu maṃtriṇaḥ tān narādhipaḥ |visarjayitvā svam veśma praviveśa mahāmatiḥ ||

Transliteration in IAST, generated from the Devanagari text.

Contains information from DharmicData (github.com/bhavykhatri/DharmicData), made available under the ODbL v1.0