काण्ड.सर्ग 1.22

तथा वसिष्टे ब्रुवति राजा दशरथः स्वयम् ।प्रहृष्ट वदनो रामम् आजुहाव स लक्ष्मणम्॥

tathā vasiṣṭe bruvati rājā daśarathaḥ svayam |prahṛṣṭa vadano rāmam ājuhāva sa lakṣmaṇam ||

कृतः स्वस्त्ययनम् मात्रा पित्रा दशरथेन च ।पुरोधसा वसिष्ठेन मङ्गलैः अभिमंत्रितम्॥

kṛtaḥ svastyayanam mātrā pitrā daśarathena ca |purodhasā vasiṣṭhena maṅgalaiḥ abhimaṃtritam ||

स पुत्रम् मूर्ध्नि उपाघ्राय राजा दशरथः तदा ।ददौ कुशिक पुत्राय सुप्रीतेन अंतरात्मना॥

sa putram mūrdhni upāghrāya rājā daśarathaḥ tadā |dadau kuśika putrāya suprītena aṃtarātmanā ||

ततो वायुः सुख स्पर्शो नीरजस्को ववौ तदा ।विश्वामित्र गतम् रामम् दृष्ट्वा राजीव लोचनम्॥

tato vāyuḥ sukha sparśo nīrajasko vavau tadā |viśvāmitra gatam rāmam dṛṣṭvā rājīva locanam ||

पुष्प वृष्टिः महती आसीत् देव दुन्दुभि निःस्वनैः ।शङ्ख दुन्दुभि निर्घोषः प्रयाते तु महात्मनि॥

puṣpa vṛṣṭiḥ mahatī āsīt deva dundubhi niḥsvanaiḥ |śaṅkha dundubhi nirghoṣaḥ prayāte tu mahātmani ||

विश्वामित्रो ययौ अग्रे ततो रामो महायशाः ।काक पक्ष धरो धन्वी तम् च सौमित्रिः अन्वगात्॥

viśvāmitro yayau agre tato rāmo mahāyaśāḥ |kāka pakṣa dharo dhanvī tam ca saumitriḥ anvagāt ||

कलापिनौ धनुष् पाणी शोभयानौ दिशो दश ।विश्वामित्रम् महात्मानम् त्रि शीर्षौ इव पन्नगौ ।अनुजग्मतुः अक्षुद्रौ पितामहम् इव अश्विनौ॥

kalāpinau dhanuṣ pāṇī śobhayānau diśo daśa |viśvāmitram mahātmānam tri śīrṣau iva pannagau |anujagmatuḥ akṣudrau pitāmaham iva aśvinau ||

तदा कुशिक पुत्रम् तु धनुष् पाणी स्वलंकृतौ ।बद्ध गोध अंगुलि त्राणौ खड्गवन्तौ महाद्युती॥

tadā kuśika putram tu dhanuṣ pāṇī svalaṃkṛtau |baddha godha aṃguli trāṇau khaḍgavantau mahādyutī ||

कुमारौ चारु वपुषौ भ्रातरौ राम लक्ष्मणौ ।अनुयातौ श्रिया दीप्तौ शोभयेताम् अनिन्दितौ॥

kumārau cāru vapuṣau bhrātarau rāma lakṣmaṇau |anuyātau śriyā dīptau śobhayetām aninditau ||

स्थाणुम् देवम् इव अचिन्त्यम् कुमारौ इव पावकी ।अध्यर्ध योजनम् गत्वा सरय्वा दक्षिणे तटे॥

sthāṇum devam iva acintyam kumārau iva pāvakī |adhyardha yojanam gatvā sarayvā dakṣiṇe taṭe ||

रामा इति मधुराम् वाणीम् विश्वामित्रः अभ्यभाषत ।गृहाण वत्स सलिलम् मा भूत् कालस्य पर्ययः॥

rāmā iti madhurām vāṇīm viśvāmitraḥ abhyabhāṣata |gṛhāṇa vatsa salilam mā bhūt kālasya paryayaḥ ||

मंत्र ग्रामम् गृहाण त्वम् बलाम् अतिबलाम् तथा ।न श्रमो न ज्वरो वा ते न रूपस्य विपर्ययः॥

maṃtra grāmam gṛhāṇa tvam balām atibalām tathā |na śramo na jvaro vā te na rūpasya viparyayaḥ ||

न च सुप्तम् प्रमत्तम् वा धर्ष इष्यन्ति नैरृताः ।न बाह्वोः सदृशो वीर्ये पृथिव्याम् अस्ति कश्चन॥

na ca suptam pramattam vā dharṣa iṣyanti nairṛtāḥ |na bāhvoḥ sadṛśo vīrye pṛthivyām asti kaścana ||

त्रिषु लोकेषु वा राम न भवेत् सदृशः तव ।बलाम् अतिबलाम् चैव पठतः तात राघव॥

triṣu lokeṣu vā rāma na bhavet sadṛśaḥ tava |balām atibalām caiva paṭhataḥ tāta rāghava ||

न सौभाग्ये न दाक्षिण्ये न ज्ञाने बुद्धि निश्चये ।न उत्तरे प्रति वक्तव्ये समो लोके तव अनघ॥

na saubhāgye na dākṣiṇye na jñāne buddhi niścaye |na uttare prati vaktavye samo loke tava anagha ||

एतत् विद्या द्वये लब्धे न भवेत् सदृशः तव ।बला च अतिबला चैव सर्व ज्ञानस्य मातरौ॥

etat vidyā dvaye labdhe na bhavet sadṛśaḥ tava |balā ca atibalā caiva sarva jñānasya mātarau ||

क्षुत् पिपासे न ते राम भविष्येते नरोत्तम ।बलाम् अतिबलाम् चैव पठतः तात राघव॥

kṣut pipāse na te rāma bhaviṣyete narottama |balām atibalām caiva paṭhataḥ tāta rāghava ||

गृहाण सर्व लोकस्य गुप्तये रघु नन्दन ।विद्या द्वयम् अधीयाने यशः च अथ भवेत् भुवि ।पितामह सुते हि एते विद्ये तेजः समन्विते॥

gṛhāṇa sarva lokasya guptaye raghu nandana |vidyā dvayam adhīyāne yaśaḥ ca atha bhavet bhuvi |pitāmaha sute hi ete vidye tejaḥ samanvite ||

प्रदातुम् तव काकुत्थ्स सदृअशः त्वम् हि पार्थिव ।कामम् बहुगुणाः सर्वे त्वयि एते न अत्र संशयः॥

pradātum tava kākutthsa sadṛaśaḥ tvam hi pārthiva |kāmam bahuguṇāḥ sarve tvayi ete na atra saṃśayaḥ ||

तपसा संभृते च एते बहु रूपे भविष्यतः ।ततो रामो जलम् स्पृष्ट्वा प्रहृष्ट वदनः शुचिः॥

tapasā saṃbhṛte ca ete bahu rūpe bhaviṣyataḥ |tato rāmo jalam spṛṣṭvā prahṛṣṭa vadanaḥ śuciḥ ||

प्रति जग्राह ते विद्ये महर्षेर् भावित आत्मनः ।विद्या समुदितो रामः शुशुभे भीम विक्रमः॥

prati jagrāha te vidye maharṣer bhāvita ātmanaḥ |vidyā samudito rāmaḥ śuśubhe bhīma vikramaḥ ||

सहस्र रश्मिः भग्वान् शरदीव दिवाकरः ।गुरु कार्याणि सर्वाणि नियुज्य कुशिक आत्मजे ।ऊषुः ताम् रजनीम् तत्र सरय्वाम् सुसुखम् त्रयः॥

sahasra raśmiḥ bhagvān śaradīva divākaraḥ |guru kāryāṇi sarvāṇi niyujya kuśika ātmaje |ūṣuḥ tām rajanīm tatra sarayvām susukham trayaḥ ||

दशरथ नृइप सूनु सत्तमाभ्याम्तृण शयने अनुचिते तदा उषिताभ्याम् ।कुशिक सुत वचोऽनुलालिताभ्याम् ।सुखमिव सा विबभौ विभावरी च॥

daśaratha nṛipa sūnu sattamābhyāmtṛṇa śayane anucite tadā uṣitābhyām |kuśika suta vaco'nulālitābhyām |sukhamiva sā vibabhau vibhāvarī ca ||