Kanda.Sarga 1.23

प्रभातायाम् तु शर्वर्याम् विश्वामित्रो महामुनिः ।अभ्यभाषत काकुत्स्थौ शयानौ पर्ण संस्तरे॥

prabhātāyām tu śarvaryām viśvāmitro mahāmuniḥ |abhyabhāṣata kākutsthau śayānau parṇa saṃstare ||

कौसल्या सुप्रजा राम पूर्वा संध्या प्रवर्तते ।उत्तिष्ठ नर शार्दूल कर्तव्यम् दैवमाह्निकम्॥

kausalyā suprajā rāma pūrvā saṃdhyā pravartate |uttiṣṭha nara śārdūla kartavyam daivamāhnikam ||

तस्य ऋषेः परम उदारम् वचः श्रुत्वा नृप नरोत्तमौ ।स्नात्वा कृत उदकौ वीरौ जेपतुः परमम् जपम्॥

tasya ṛṣeḥ parama udāram vacaḥ śrutvā nṛpa narottamau |snātvā kṛta udakau vīrau jepatuḥ paramam japam ||

कृत आह्निकौ महावीर्यौ विश्वामित्रम् तपोधनम् ।अभिवाद्य अति संहृष्टौ गमनाय अभितस्थतुः॥

kṛta āhnikau mahāvīryau viśvāmitram tapodhanam |abhivādya ati saṃhṛṣṭau gamanāya abhitasthatuḥ ||

तौ प्रयान्तौ महावीर्यौ दिव्यम् त्रिपथगाम् नदीम् ।ददृशा ते ततः तत्र सरय्वाः संगमे शुभे॥

tau prayāntau mahāvīryau divyam tripathagām nadīm |dadṛśā te tataḥ tatra sarayvāḥ saṃgame śubhe ||

तत्र आश्रम पदम् पुण्यम् ऋषीणाम् भाविअत आत्मानाम् ।बहु वर्ष सहस्राणि तप्यताम् परमम् तपः॥

tatra āśrama padam puṇyam ṛṣīṇām bhāviata ātmānām |bahu varṣa sahasrāṇi tapyatām paramam tapaḥ ||

तम् दृष्ट्वा परम प्रीतौ राघवौ पुण्यम् आश्रमम् ।ऊचतुः तम् महात्मानम् विश्वामित्रम् इदम् वचः॥

tam dṛṣṭvā parama prītau rāghavau puṇyam āśramam |ūcatuḥ tam mahātmānam viśvāmitram idam vacaḥ ||

कस्य अयम् आश्रमः पुण्यः को नु अस्मिन् वसते पुमान् ।भगवन् श्रोतुम् इच्छावः परम् कौतूहलम् हि नौ॥

kasya ayam āśramaḥ puṇyaḥ ko nu asmin vasate pumān |bhagavan śrotum icchāvaḥ param kautūhalam hi nau ||

तयोः तद् वचनम् श्रुत्वा प्रहस्य मुनिपुंगवः ।अब्रवीत् श्रूयताम् राम यस्य अयम् पूर्व आश्रमः॥

tayoḥ tad vacanam śrutvā prahasya munipuṃgavaḥ |abravīt śrūyatām rāma yasya ayam pūrva āśramaḥ ||

कन्दर्पो मूर्तिमान् आसीत् काम इति उच्यते बुधैः ।तपस्यंतम् इह स्थाणुम् नियमेन समाहितम्॥

kandarpo mūrtimān āsīt kāma iti ucyate budhaiḥ |tapasyaṃtam iha sthāṇum niyamena samāhitam ||

कृत उद्वाहम् तु देवेशम् गच्छन्तम् स मरुद् गणम् ।धर्षयामास दुर्मेधा हुम् कृतः च महात्मना॥

kṛta udvāham tu deveśam gacchantam sa marud gaṇam |dharṣayāmāsa durmedhā hum kṛtaḥ ca mahātmanā ||

अवध्यतः च रुद्रेण चक्षुषा रघु नन्दन ।व्यशीर्यन्त शरीरात् स्वात् सर्व गात्राणि दुर्मतेः॥

avadhyataḥ ca rudreṇa cakṣuṣā raghu nandana |vyaśīryanta śarīrāt svāt sarva gātrāṇi durmateḥ ||

तत्र गात्रम् हतम् तस्य निर्दग्धस्य महात्मनः ।अशरीरः कृतः कामः क्रोधात् देव ईश्वरेण ह॥

tatra gātram hatam tasya nirdagdhasya mahātmanaḥ |aśarīraḥ kṛtaḥ kāmaḥ krodhāt deva īśvareṇa ha ||

अनङ्ग इति विख्यातः तदा प्रभृति राघव ।स च अङ्ग विषयः श्रीमान् यत्र अंगम् स मुमोच ह॥

anaṅga iti vikhyātaḥ tadā prabhṛti rāghava |sa ca aṅga viṣayaḥ śrīmān yatra aṃgam sa mumoca ha ||

तस्य अयम् आश्रमः पुण्यः तस्य इमे मुनयः पुरा ।शिष्या धर्मपरा वीर तेषाम् पापम् न विद्यते॥

tasya ayam āśramaḥ puṇyaḥ tasya ime munayaḥ purā |śiṣyā dharmaparā vīra teṣām pāpam na vidyate ||

इह अद्य रजनीम् राम वसेम शुभ दर्शन ।पुण्ययोः सरितोः मध्ये श्वः तरिष्यामहे वयम्॥

iha adya rajanīm rāma vasema śubha darśana |puṇyayoḥ saritoḥ madhye śvaḥ tariṣyāmahe vayam ||

अभिगच्छामहे सर्वे शुचयः पुण्यम् आश्रमम् ।इह वासः परोऽस्माकम् सुखम् वस्त्यामहे वयम्॥

abhigacchāmahe sarve śucayaḥ puṇyam āśramam |iha vāsaḥ paro'smākam sukham vastyāmahe vayam ||

स्नाताः च कृत जप्याः च हुत हव्या नरोत्तम ।तेषाम् संवदताम् तत्र तपो दीर्घेण चक्षुषा॥

snātāḥ ca kṛta japyāḥ ca huta havyā narottama |teṣām saṃvadatām tatra tapo dīrgheṇa cakṣuṣā ||

विज्ञाय परम प्रीता मुनयो हर्षम् आगमन् ।अर्घ्यम् पाद्यम् तथा आतिथ्यम् निवेद्य कुशिकात्मजे॥

vijñāya parama prītā munayo harṣam āgaman |arghyam pādyam tathā ātithyam nivedya kuśikātmaje ||

राम लक्ष्मणयोः पश्चात् अकुर्वन् अतिथि क्रियाम् ।सत्कारम् सम् अनुप्राप्य कथाभिः अभिरंजयन्॥

rāma lakṣmaṇayoḥ paścāt akurvan atithi kriyām |satkāram sam anuprāpya kathābhiḥ abhiraṃjayan ||

यथा अर्हम् अजपन् संध्याम् ऋषयः ते समाहिताः ।तत्र वासिभिः आनीता मुनिभिः सुव्रतैः सह॥

yathā arham ajapan saṃdhyām ṛṣayaḥ te samāhitāḥ |tatra vāsibhiḥ ānītā munibhiḥ suvrataiḥ saha ||

न्यवसन् सुसुखम् तत्र काम आश्रम पदे तथा ।कथाभिरभिरामभिरभिरमौ नृपात्मजौ ।यद्वा -कथाभिः अभि रामभिः अभि रमौ नृप आत्मजौरमयामास धर्मात्मा कौशिको मुनिपुङ्गवः॥

nyavasan susukham tatra kāma āśrama pade tathā |kathābhirabhirāmabhirabhiramau nṛpātmajau |yadvā -kathābhiḥ abhi rāmabhiḥ abhi ramau nṛpa ātmajauramayāmāsa dharmātmā kauśiko munipuṅgavaḥ ||