Kanda.Sarga 1.29

अथ तस्य अप्रमेयस्य वचनम् परिपृच्छतः ।विश्वामित्रो महातेजा व्याख्यातुम् उपचक्रमे॥

atha tasya aprameyasya vacanam paripṛcchataḥ |viśvāmitro mahātejā vyākhyātum upacakrame ||

इह राम महाबाहो विष्णुर् देव नमस्कृत ।वर्षाणि सुबहूनि इह तथा युग शतानि च॥

iha rāma mahābāho viṣṇur deva namaskṛta |varṣāṇi subahūni iha tathā yuga śatāni ca ||

तपः चरण योगार्थम् उवास सु महातपाः ।एष पूर्व आश्रमो राम वामनस्य महात्मनः॥

tapaḥ caraṇa yogārtham uvāsa su mahātapāḥ |eṣa pūrva āśramo rāma vāmanasya mahātmanaḥ ||

सिद्ध आश्रम इति ख्यातः सिद्धो हि अत्र महातपाः ।एतस्मिन् एव काले तु राजा वैरोचनिर् बलिः॥

siddha āśrama iti khyātaḥ siddho hi atra mahātapāḥ |etasmin eva kāle tu rājā vairocanir baliḥ ||

निर्जित्य दैवत गणान् स इन्द्रान् स मरुद् गणान् ।कारयामास तद् राज्यम् त्रिषु लोकेषु विश्रुतः॥

nirjitya daivata gaṇān sa indrān sa marud gaṇān |kārayāmāsa tad rājyam triṣu lokeṣu viśrutaḥ ||

यज्ञम् चकार सुमहान् असुरेन्द्रो महाबलः ।बलेः तु यजमानस्य देवाः साग्नि पुरोगमाः ।समागम्य स्वयम् चैव विष्णुम् ऊचुः इह आश्रमे॥

yajñam cakāra sumahān asurendro mahābalaḥ |baleḥ tu yajamānasya devāḥ sāgni purogamāḥ |samāgamya svayam caiva viṣṇum ūcuḥ iha āśrame ||

बलिः वैरोचनिः विष्णो यजते यज्ञम् उत्तमम् ।असमाप्त व्रते तस्मिन् स्व कार्यम् अभिपद्यताम्॥

baliḥ vairocaniḥ viṣṇo yajate yajñam uttamam |asamāpta vrate tasmin sva kāryam abhipadyatām ||

ये च एनम् अभिवर्तन्ते याचितार इतः ततः ।यत् च यत्र यथावत् च सर्वम् तेभ्यः प्रयच्छति॥

ye ca enam abhivartante yācitāra itaḥ tataḥ |yat ca yatra yathāvat ca sarvam tebhyaḥ prayacchati ||

स त्वम् सुर हितार्थाय माया योगम् उपाश्रितः ।वामनत्वम् गतो विष्णो कुरु कल्याणम् उत्तमम्॥

sa tvam sura hitārthāya māyā yogam upāśritaḥ |vāmanatvam gato viṣṇo kuru kalyāṇam uttamam ||

एतस्मिन् अनन्तरे राम काश्यपो अग्नि सम प्रभः ।अदित्या सहितः राम दीप्यमान इव ओजसा॥

etasmin anantare rāma kāśyapo agni sama prabhaḥ |adityā sahitaḥ rāma dīpyamāna iva ojasā ||

देवी सहायो भगवन् दिव्यम् वर्ष सहस्रकम् ।व्रतम् समाप्य वरदम् तुष्टाव मधुसूदनम्॥

devī sahāyo bhagavan divyam varṣa sahasrakam |vratam samāpya varadam tuṣṭāva madhusūdanam ||

तपोमयम् तपोराशिम् तपोमूर्तिम् तपात्मकम् ।तपसा त्वाम् सुतप्तेन पश्यामि पुरोषोत्तमम्॥

tapomayam taporāśim tapomūrtim tapātmakam |tapasā tvām sutaptena paśyāmi puroṣottamam ||

शरीरे तव पश्यामि जगत् सर्वम् इदम् प्रभो ।त्वम् अनादिः अनिर्देश्यः त्वाम् अहम् शरणम् गतः॥

śarīre tava paśyāmi jagat sarvam idam prabho |tvam anādiḥ anirdeśyaḥ tvām aham śaraṇam gataḥ ||

तम् उवाच हरिः प्रीतः कश्यपम् धूत कल्मषम् ।वरम् वरय भद्रम् ते वर अर्हः असि मतो मम॥

tam uvāca hariḥ prītaḥ kaśyapam dhūta kalmaṣam |varam varaya bhadram te vara arhaḥ asi mato mama ||

तत् श्रुत्वा वचनम् तस्य मारीचः कश्यपो अब्रवीत् ।अदित्या देवतानाम् च मम च एव अनुयाचितम्॥

tat śrutvā vacanam tasya mārīcaḥ kaśyapo abravīt |adityā devatānām ca mama ca eva anuyācitam ||

वरम् वरद सुप्रीतो दातुम् अर्हसि सुव्रत ।पुत्रत्वम् गच्छ भगवन् अदित्या मम च अनघ॥

varam varada suprīto dātum arhasi suvrata |putratvam gaccha bhagavan adityā mama ca anagha ||

भ्राता भव यवीयान् त्वम् शक्रस्य असुरसूदन ।शोक आर्तानाम् तु देवानाम् साहाय्यम् कर्तुम् अर्हसि॥

bhrātā bhava yavīyān tvam śakrasya asurasūdana |śoka ārtānām tu devānām sāhāyyam kartum arhasi ||

अयम् सिद्ध आश्रमो नाम प्रसादात् ते भविष्यति ।सिद्धे कर्मणि देवेश उत्तिष्ठ भगवन् इतः॥

ayam siddha āśramo nāma prasādāt te bhaviṣyati |siddhe karmaṇi deveśa uttiṣṭha bhagavan itaḥ ||

अथ विष्णुर् महातेजाअ आदित्याम् समजायत ।वामनम् रूपम् आस्थाय वैरोचनिम् उपागमत्॥

atha viṣṇur mahātejāa ādityām samajāyata |vāmanam rūpam āsthāya vairocanim upāgamat ||

त्रीन् पादान् अथ भिक्षित्वा प्रतिगृह्य च मेदिनीम् ।आक्रम्य लोकान् लोकार्थो सर्व लोक हिते रतः॥

trīn pādān atha bhikṣitvā pratigṛhya ca medinīm |ākramya lokān lokārtho sarva loka hite rataḥ ||

महेन्द्राय पुनः प्रादात् नियम्य बलिम् ओजसा ।त्रैलोक्यम् स महातेजाः चक्रे शक्र वशम् पुनः॥

mahendrāya punaḥ prādāt niyamya balim ojasā |trailokyam sa mahātejāḥ cakre śakra vaśam punaḥ ||

तेन एव पूर्वम् आक्रान्त आश्रमः श्रम नाशनः ।मया अपि भक्त्या तस्य एव वामनस्य उपभुज्यते॥

tena eva pūrvam ākrānta āśramaḥ śrama nāśanaḥ |mayā api bhaktyā tasya eva vāmanasya upabhujyate ||

एनम् आश्रमम् आयान्ति राक्षसा विघ्न कारिणः ।अत्र ते पुरुषव्याघ्र हन्तव्या दुष्ट चारिणः॥

enam āśramam āyānti rākṣasā vighna kāriṇaḥ |atra te puruṣavyāghra hantavyā duṣṭa cāriṇaḥ ||

अद्य गच्छामहे राम सिद्धाश्रमम् अनुत्तमम् ।तत् आश्रम पदम् तात तव अपि एतद् यथा मम॥

adya gacchāmahe rāma siddhāśramam anuttamam |tat āśrama padam tāta tava api etad yathā mama ||

इति उक्त्वा परम प्रीतो गृह्य रामम् स लक्ष्मणम् ।प्रविशन् आश्रम पदम् व्यरोचत महामुनिः ।शशी इव गत नीहारः पुनर्वसु समन्वितः॥

iti uktvā parama prīto gṛhya rāmam sa lakṣmaṇam |praviśan āśrama padam vyarocata mahāmuniḥ |śaśī iva gata nīhāraḥ punarvasu samanvitaḥ ||

तम् दृष्ट्वा मुनयः सर्वे सिद्धाश्रम निवासिनः ।उत्पत्योत्पत्य सहसा विश्वामित्रम् अपूजयन्॥

tam dṛṣṭvā munayaḥ sarve siddhāśrama nivāsinaḥ |utpatyotpatya sahasā viśvāmitram apūjayan ||

यथा अर्हम् चक्रिरे पूजाम् विश्वामित्राय धीमते ।तथैव राज पुत्राभ्याम् अकुर्वन् अतिथि क्रियाम्॥

yathā arham cakrire pūjām viśvāmitrāya dhīmate |tathaiva rāja putrābhyām akurvan atithi kriyām ||

मुहूर्तम् अथ विश्रान्तौ राज पुत्रौ अरिन्दमौ ।प्रांजली मुनि शार्दूलम् ऊचतू रघुनंदनौ॥

muhūrtam atha viśrāntau rāja putrau arindamau |prāṃjalī muni śārdūlam ūcatū raghunaṃdanau ||

अद्य एव दीक्षाम् प्रविश भद्रम् ते मुनिपुंगव ।सिद्धाश्रमो अयम् सिद्धः स्यात् सत्यम् अस्तु वचः तव॥

adya eva dīkṣām praviśa bhadram te munipuṃgava |siddhāśramo ayam siddhaḥ syāt satyam astu vacaḥ tava ||

एवम् उक्तो महातेजा विश्वामित्रो महानृषिः ।प्रविवेश तदा दीक्षाम् नियतो नियतेन्द्रियः॥

evam ukto mahātejā viśvāmitro mahānṛṣiḥ |praviveśa tadā dīkṣām niyato niyatendriyaḥ ||

कुमारौ एव ताम् रात्रिम् उषित्वा सुसमाहितौ ।प्रभात काले च उत्थाय पूर्वाम् संध्याम् उपास्य च॥

kumārau eva tām rātrim uṣitvā susamāhitau |prabhāta kāle ca utthāya pūrvām saṃdhyām upāsya ca ||

प्रशुची परम् जाप्यम् समाप्य नियमेन च ।हुत अग्निहोत्रम् आसीनम् विश्वमित्रम् अवन्दताम्॥

praśucī param jāpyam samāpya niyamena ca |huta agnihotram āsīnam viśvamitram avandatām ||