वाल्मीकि रामायण · 22 श्लोक
यह अध्याय पुस्तक में पढ़ेंप्रतिगृह्य ततः अस्त्राणि प्रहृष्ट वदनः शुचिः ।गच्छन् एव च काकुत्स्थो विश्वामित्रम् अथ अब्रवीत्॥
pratigṛhya tataḥ astrāṇi prahṛṣṭa vadanaḥ śuciḥ |gacchan eva ca kākutstho viśvāmitram atha abravīt ||
गृहीत अस्त्रो अस्मि भगवन् दुराधर्षः सुरैः अपि ।अस्त्राणाम् तु अहम् इच्छामि संहारम् मुनिपुंगव॥
gṛhīta astro asmi bhagavan durādharṣaḥ suraiḥ api |astrāṇām tu aham icchāmi saṃhāram munipuṃgava ||
एवम् ब्रुवति काकुत्स्थे विश्वामित्रो महा तपाः ।संहारान् व्याजहार अथ धृतिमान् सुव्रतः शुचिः॥
evam bruvati kākutsthe viśvāmitro mahā tapāḥ |saṃhārān vyājahāra atha dhṛtimān suvrataḥ śuciḥ ||
सत्यवन्तम् सत्य कीर्तिम् धृष्टम् रभसम् एव च ।प्रतिहारतरम् नाम पराङ्मुखम् अवाङ्मुखम्॥
satyavantam satya kīrtim dhṛṣṭam rabhasam eva ca |pratihārataram nāma parāṅmukham avāṅmukham ||
लक्ष्या अलक्ष्याः इमौ चैव दृढ नाभ सुनाभकौ ।दशाक्ष शतवक्त्रौ च दश शीर्ष शत उदरौ॥
lakṣyā alakṣyāḥ imau caiva dṛḍha nābha sunābhakau |daśākṣa śatavaktrau ca daśa śīrṣa śata udarau ||
पद्मनाभ महानाभौ दुन्दुनाभ स्वनाभकौ ।ज्योतिषम् शकुनम् चैव नैराश्य विमलौ उभौ॥
padmanābha mahānābhau dundunābha svanābhakau |jyotiṣam śakunam caiva nairāśya vimalau ubhau ||
यौगंधर विनिद्रौ च दैत्य प्रमधनौ तथा ।शुचि बाहुर् महाबाहुर् निष्कलि विरुचर् तथासार्चिर्माली धृतिमाली वृत्तिमान् रुचिरः तथा॥
yaugaṃdhara vinidrau ca daitya pramadhanau tathā |śuci bāhur mahābāhur niṣkali virucar tathāsārcirmālī dhṛtimālī vṛttimān ruciraḥ tathā ||
पित्र्यः सौमनसः चैव विधूत मकरौ उभौ ।परवीरम् रतिम् चैव धन धान्यौ च राघव॥
pitryaḥ saumanasaḥ caiva vidhūta makarau ubhau |paravīram ratim caiva dhana dhānyau ca rāghava ||
कामरूपम् कामरुचिम् मोहम् आवरणम् तथा ।जृंभकम् सर्पनाथम् च पन्थान वरणौ तथा॥
kāmarūpam kāmarucim moham āvaraṇam tathā |jṛṃbhakam sarpanātham ca panthāna varaṇau tathā ||
कृशाश्व तनयान् राम भास्वरान् काम रूपिणः ।प्रतीच्छ मम भद्रम् ते पात्र भूतोऽसि राघव॥
kṛśāśva tanayān rāma bhāsvarān kāma rūpiṇaḥ |pratīccha mama bhadram te pātra bhūto'si rāghava ||
बाढम् इति एव काकुत्स्थ प्रहृष्टेन अंतरात्मना ।दिव्य भास्वर देहाः च मूर्तिमन्तः सुखप्रदाः॥
bāḍham iti eva kākutstha prahṛṣṭena aṃtarātmanā |divya bhāsvara dehāḥ ca mūrtimantaḥ sukhapradāḥ ||
केचिद् अंगार सदृशाः केचिद् धूम उपमाः तथा ।चन्द्र अर्क सदृशाः केचित् प्रह्व अंजलि पुटाः तथा॥
kecid aṃgāra sadṛśāḥ kecid dhūma upamāḥ tathā |candra arka sadṛśāḥ kecit prahva aṃjali puṭāḥ tathā ||
रामम् प्रांजलयो भूत्वा अब्रुवन् मधुर भाषिणः ।इमे स्म नरशार्दूल शाधि किम् करवाम ते॥
rāmam prāṃjalayo bhūtvā abruvan madhura bhāṣiṇaḥ |ime sma naraśārdūla śādhi kim karavāma te ||
गम्यताम् इति तान् आह यथा इष्टम् रघुनन्दनः ।मानसाः कार्य कालेषु साहाय्यम् मे करिष्यथ॥
gamyatām iti tān āha yathā iṣṭam raghunandanaḥ |mānasāḥ kārya kāleṣu sāhāyyam me kariṣyatha ||
अथ ते रामम् आमन्त्र्य कृत्वा च अपि प्रदक्षिणम् ।एवम् अस्तु इति काकुत्स्थम् उक्त्वा जग्मुः यथाआगतम्॥
atha te rāmam āmantrya kṛtvā ca api pradakṣiṇam |evam astu iti kākutstham uktvā jagmuḥ yathāāgatam ||
स च तान् राघवो ज्ञात्वा विश्वामित्रम् महामुनिम् ।गच्छन् एव अथ मधुरम् श्लक्ष्णम् वचनम् अब्रवीत्॥
sa ca tān rāghavo jñātvā viśvāmitram mahāmunim |gacchan eva atha madhuram ślakṣṇam vacanam abravīt ||
किम् एतन् मेघ संकाशम् पर्वतस्य अविदूरतः ।वृक्ष खण्डम् इतः भाति परम् कौतूहलम् हि मे॥
kim etan megha saṃkāśam parvatasya avidūrataḥ |vṛkṣa khaṇḍam itaḥ bhāti param kautūhalam hi me ||
दर्शनीयम् मृगाअकीर्णम् मनोहरम् अतीव च ।नाना प्रकारैः शकुनैः वल्गुभाषैः अलंकृतम्॥
darśanīyam mṛgāakīrṇam manoharam atīva ca |nānā prakāraiḥ śakunaiḥ valgubhāṣaiḥ alaṃkṛtam ||
निःसृताः स्म मुनिश्रेष्ठ कान्तारात् रोमहर्षणात् ।अनया तु अवगच्छामि देशस्य सुखवत्तया॥
niḥsṛtāḥ sma muniśreṣṭha kāntārāt romaharṣaṇāt |anayā tu avagacchāmi deśasya sukhavattayā ||
सर्वम् मे शंस भगवन् कस्य आश्रम पदम् तु इदम् ।संप्राप्ताः यत्र ते पापाः ब्रह्मघ्नाः दुष्ट चारिणः॥
sarvam me śaṃsa bhagavan kasya āśrama padam tu idam |saṃprāptāḥ yatra te pāpāḥ brahmaghnāḥ duṣṭa cāriṇaḥ ||
तव यज्ञस्य विघ्नाय दुरात्मनो महामुनेः ।भगवन् तस्य को देशः सा यत्र तव याज्ञिकी॥
tava yajñasya vighnāya durātmano mahāmuneḥ |bhagavan tasya ko deśaḥ sā yatra tava yājñikī ||
रक्षितव्या क्रिया ब्रह्मन् मया वध्याः च राक्षसाः ।एतत् सर्वम् मुनिश्रेष्टः श्रोतुम् इच्छामि अहम् प्रभो॥
rakṣitavyā kriyā brahman mayā vadhyāḥ ca rākṣasāḥ |etat sarvam muniśreṣṭaḥ śrotum icchāmi aham prabho ||