Loading
वाल्मीकि रामायण · 23 श्लोक
यह अध्याय पुस्तक में पढ़ेंहतेषु तेषु पुत्रेषु दितिः परम दुःखिता ।मारीचम् काश्यपम् राम भर्तारम् इदम् अब्रवीत्॥
hateṣu teṣu putreṣu ditiḥ parama duḥkhitā |mārīcam kāśyapam rāma bhartāram idam abravīt ||
हत पुत्रा अस्मि भगवन् तव पुत्रैः महाबलैः ।शक्र हन्तारम् इच्छामि पुत्रम् दीर्घ तपो अर्जितम्॥
hata putrā asmi bhagavan tava putraiḥ mahābalaiḥ |śakra hantāram icchāmi putram dīrgha tapo arjitam ||
सा अहम् तपः चरिष्यामि गर्भम् मे दातुम् अर्हसि ।ईश्वरम् शक्र हन्तारम् त्वम् अनुज्ञातुम् अर्हसि॥
sā aham tapaḥ cariṣyāmi garbham me dātum arhasi |īśvaram śakra hantāram tvam anujñātum arhasi ||
तस्याः तत् वचनम् श्रुत्वा मारीचः काश्यपः तदा ।प्रत्युवाच महातेजा दितिम् परम दुःखिताम्॥
tasyāḥ tat vacanam śrutvā mārīcaḥ kāśyapaḥ tadā |pratyuvāca mahātejā ditim parama duḥkhitām ||
एवम् भवतु भद्रम् ते शुचिः भव तपोधने ।जनयिष्यसि पुत्रम् त्वम् शक्र हन्तारम् आहवे॥
evam bhavatu bhadram te śuciḥ bhava tapodhane |janayiṣyasi putram tvam śakra hantāram āhave ||
पूर्णे वर्ष सहस्रे तु शुचिः यदि भविष्यसि ।पुत्रम् त्रैलोक्य हन्तारम् मत्तः त्वम् जनयिष्यसि॥
pūrṇe varṣa sahasre tu śuciḥ yadi bhaviṣyasi |putram trailokya hantāram mattaḥ tvam janayiṣyasi ||
एवम् उक्त्वा महा तेजाः पाणिना स ममार्ज ताम् ।तम् आलभ्य ततः स्वस्ति इति उक्त्वा तपसे ययौ॥
evam uktvā mahā tejāḥ pāṇinā sa mamārja tām |tam ālabhya tataḥ svasti iti uktvā tapase yayau ||
गते तस्मिन् नरश्रेष्ठ दितिः परम हर्षिता ।कुशप्लवम् सामासाद्य तपः तेपे सुदारुणम्॥
gate tasmin naraśreṣṭha ditiḥ parama harṣitā |kuśaplavam sāmāsādya tapaḥ tepe sudāruṇam ||
तपः तस्याम् हि कुर्वत्याम् परिचर्याम् चकार ह ।सहस्राक्षो नरश्रेष्ठ परया गुण संपदा॥
tapaḥ tasyām hi kurvatyām paricaryām cakāra ha |sahasrākṣo naraśreṣṭha parayā guṇa saṃpadā ||
अग्निम् कुशान् काष्ठम् अपः फलम् मूलम् तथैव च ।न्यवेदयत् सहस्राक्षो यच् च अन्यत् अपि कान्क्षितम्॥
agnim kuśān kāṣṭham apaḥ phalam mūlam tathaiva ca |nyavedayat sahasrākṣo yac ca anyat api kānkṣitam ||
गात्र संवाहनैः चैव श्रम अपनयनैः तथा ।शक्रः सर्वेषु कालेषु दितिम् परिचचार ह॥
gātra saṃvāhanaiḥ caiva śrama apanayanaiḥ tathā |śakraḥ sarveṣu kāleṣu ditim paricacāra ha ||
पूर्णे वर्ष सहस्रे दश ऊने रघुनंदन ।दितिः परम संहृष्टा सहस्राक्षम् अथ अब्रवीत्॥
pūrṇe varṣa sahasre daśa ūne raghunaṃdana |ditiḥ parama saṃhṛṣṭā sahasrākṣam atha abravīt ||
तपः चरन्त्या वर्षाणि दश वीर्यवताम् वर ।अवशिष्टानि भद्रम् ते भ्रातरम् द्रक्ष्यसे ततः॥
tapaḥ carantyā varṣāṇi daśa vīryavatām vara |avaśiṣṭāni bhadram te bhrātaram drakṣyase tataḥ ||
यम् अहम् त्वत् कृते पुत्र तम् आधास्ये जय उत्सुकम् ।त्रैलोक्य विजयम् पुत्र सह भोक्ष्यसि विज्वरः॥
yam aham tvat kṛte putra tam ādhāsye jaya utsukam |trailokya vijayam putra saha bhokṣyasi vijvaraḥ ||
याचितेन सुरश्रेष्ट पित्रा तव माहात्मना ।वरो वर्ष सस्र अन्ते मम दत्तः सुतम् प्रति॥
yācitena suraśreṣṭa pitrā tava māhātmanā |varo varṣa sasra ante mama dattaḥ sutam prati ||
इति उक्त्वा च दितिः तत्र प्राप्ते मध्यन्दिन ईश्वरे ।निद्रया पहृता देवी पादौ कृत्वाथ शीर्षतः॥
iti uktvā ca ditiḥ tatra prāpte madhyandina īśvare |nidrayā pahṛtā devī pādau kṛtvātha śīrṣataḥ ||
दृष्ट्वा ताम् अशुचिम् शक्रः पादयोः कृत मूर्धजाम् ।शिरः स्थाने कृतौ पादौ जहास च मुमोद च॥
dṛṣṭvā tām aśucim śakraḥ pādayoḥ kṛta mūrdhajām |śiraḥ sthāne kṛtau pādau jahāsa ca mumoda ca ||
तस्याः शरीर विवरम् प्रविवेश पुरंदरः ।गर्भम् च सप्तधा राम चिच्छेद परम आत्मवान्॥
tasyāḥ śarīra vivaram praviveśa puraṃdaraḥ |garbham ca saptadhā rāma ciccheda parama ātmavān ||
भिद्यमानः ततो गर्भो वज्रेण शत पर्वणा ।रुरोद सुस्वरम् राम ततो दितिः अबुध्यत॥
bhidyamānaḥ tato garbho vajreṇa śata parvaṇā |ruroda susvaram rāma tato ditiḥ abudhyata ||
मा रुदो मा रुदः च इति गर्भम् शक्रो अभ्यभाषत ।बिभेद च महातेजा रुदन्तम् अपि वासवः॥
mā rudo mā rudaḥ ca iti garbham śakro abhyabhāṣata |bibheda ca mahātejā rudantam api vāsavaḥ ||
न हन्तव्यम् न हन्तव्यम् इति एवम् दितिः अब्रवीत् ।निष्पपात ततः शक्रो मातुर् वचन गौरवात्॥
na hantavyam na hantavyam iti evam ditiḥ abravīt |niṣpapāta tataḥ śakro mātur vacana gauravāt ||
प्रांजलिः वज्र सहितो दितिम् शक्रो अभ्यभाषत ।अशुचिः देवि सुप्ता असि पादयोः कृत मूर्धजा॥
prāṃjaliḥ vajra sahito ditim śakro abhyabhāṣata |aśuciḥ devi suptā asi pādayoḥ kṛta mūrdhajā ||
तत् अन्तरम् अहम् लब्ध्वा शक्र हन्तारम् आहवे ।अभिन्दम् सप्तधा देवि तन् मे त्वम् क्षन्तुम् अर्हसि॥
tat antaram aham labdhvā śakra hantāram āhave |abhindam saptadhā devi tan me tvam kṣantum arhasi ||