Loading
Valmiki Ramayana · 24 verses
Read this chapter as a bookएवम् उक्तो वसिष्ठेन विश्वामित्रो महाबलः ।आग्नेयम् अस्त्रम् उत्क्षिप्य तिष्ठ तिष्ठ इति च अब्रवीत्॥
evam ukto vasiṣṭhena viśvāmitro mahābalaḥ |āgneyam astram utkṣipya tiṣṭha tiṣṭha iti ca abravīt ||
ब्रह्मदण्डम् समुद्यम्य काल दण्डम् इव अपरम् ।वसिष्ठो भगवान् क्रोधात् इदम् वचनम् अब्रवीत्॥
brahmadaṇḍam samudyamya kāla daṇḍam iva aparam |vasiṣṭho bhagavān krodhāt idam vacanam abravīt ||
क्षत्र बन्धो स्थितो अस्मि एष यद् बलम् तद् विदर्शय ।नाशयामि अद्य ते दर्पम् शस्त्रस्य तव गाधिज॥
kṣatra bandho sthito asmi eṣa yad balam tad vidarśaya |nāśayāmi adya te darpam śastrasya tava gādhija ||
क्व च ते क्षत्रिय बलम् क्व च ब्रह्म बलम् महत् ।पश्य ब्रह्म बलम् दिव्यम् मम क्षत्रिय पांसन॥
kva ca te kṣatriya balam kva ca brahma balam mahat |paśya brahma balam divyam mama kṣatriya pāṃsana ||
तस्य अस्त्रम् गाधि पुत्रस्य घोरम् आग्नेयम् उत्तमम् ।ब्रह्म दण्डेन तत् शांतम् अग्नेः वेग इव अंभसा॥
tasya astram gādhi putrasya ghoram āgneyam uttamam |brahma daṇḍena tat śāṃtam agneḥ vega iva aṃbhasā ||
वारुणम् चैव रौद्रम् च ऐन्द्रम् पाशुपतम् तथा ।ऐषीकम् च अपि चिक्षेप रुषितो गाधि नंदनः॥
vāruṇam caiva raudram ca aindram pāśupatam tathā |aiṣīkam ca api cikṣepa ruṣito gādhi naṃdanaḥ ||
मानवम् मोहनम् चैव गांधर्वम् स्वापनम् तथा ।जृंभणम् मदानम् चैव संतापन विलापने॥
mānavam mohanam caiva gāṃdharvam svāpanam tathā |jṛṃbhaṇam madānam caiva saṃtāpana vilāpane ||
शोषणम् दारणम् चैव वज्रम् अस्त्रम् सुदुर्जयम् ।ब्रह्म पाशम् काल पाशम् वारुणम् पाशम् एव च॥
śoṣaṇam dāraṇam caiva vajram astram sudurjayam |brahma pāśam kāla pāśam vāruṇam pāśam eva ca ||
पिनाकम् अस्त्रम् च दयितम् शुष्क आर्द्रे अशनी तथा ।दण्ड अस्त्रम् अथ पैशाचम् क्रौन्चम् अस्त्रम् तथैव च॥
pinākam astram ca dayitam śuṣka ārdre aśanī tathā |daṇḍa astram atha paiśācam krauncam astram tathaiva ca ||
धर्म चक्रम् काल चक्रम् विष्णु चक्रम् तथैव च ।वायव्यम् मथनम् चैव अस्त्रम् हय शिरः तथा॥
dharma cakram kāla cakram viṣṇu cakram tathaiva ca |vāyavyam mathanam caiva astram haya śiraḥ tathā ||
शक्ति द्वयम् च चिक्षेप कंकालम् मुसलम् तथा ।वैद्याधरम् महाअस्त्रम् च कालास्त्रम् अथ दारुणम्॥
śakti dvayam ca cikṣepa kaṃkālam musalam tathā |vaidyādharam mahāastram ca kālāstram atha dāruṇam ||
त्रिशूलम् अस्त्रम् घोरम् च कापालम् अथ कंकणम् ।एतानि अस्त्राणि चिक्षेप सर्वाणि रघु नंदन॥
triśūlam astram ghoram ca kāpālam atha kaṃkaṇam |etāni astrāṇi cikṣepa sarvāṇi raghu naṃdana ||
वसिष्ठे जपताम् श्रेष्ठे तद् अद्भुतम् इव अभवत् ।तानि सर्वाणि दण्डेन ग्रसते ब्रह्मणः सुतः॥
vasiṣṭhe japatām śreṣṭhe tad adbhutam iva abhavat |tāni sarvāṇi daṇḍena grasate brahmaṇaḥ sutaḥ ||
तेषु शांतेषु ब्रह्मास्त्रम् क्षिप्तवान् गाधि नंदनः ।तत् अस्त्रम् उद्यतम् दृष्ट्वा देवाः स अग्नि पुरोगमाः॥
teṣu śāṃteṣu brahmāstram kṣiptavān gādhi naṃdanaḥ |tat astram udyatam dṛṣṭvā devāḥ sa agni purogamāḥ ||
देव ऋषयः च संभ्रांता गंधर्वाः स महा उरगाः ।त्रैलोक्यम् आसीत् संत्रस्तम् ब्रह्मास्त्रे समुदीरिते॥
deva ṛṣayaḥ ca saṃbhrāṃtā gaṃdharvāḥ sa mahā uragāḥ |trailokyam āsīt saṃtrastam brahmāstre samudīrite ||
तत् अपि अस्त्रम् महाघोरम् ब्राह्मम् ब्राह्मेण तेजसा ।वसिष्ठो ग्रसते सर्वम् ब्रह्म दण्डेन राघव॥
tat api astram mahāghoram brāhmam brāhmeṇa tejasā |vasiṣṭho grasate sarvam brahma daṇḍena rāghava ||
ब्रह्म अस्त्रम् ग्रसमानस्य वसिष्ठस्य महात्मनः ।त्रैलोक्य मोहनम् रौद्रम् रूपम् आसीत् सुदारुणम्॥
brahma astram grasamānasya vasiṣṭhasya mahātmanaḥ |trailokya mohanam raudram rūpam āsīt sudāruṇam ||
रोम कूपेषु सर्वेषु वसिष्ठस्य महात्मनः ।मरीच्य इव निष्पेतुः अग्नेः धूम आकुल अर्चिषः॥
roma kūpeṣu sarveṣu vasiṣṭhasya mahātmanaḥ |marīcya iva niṣpetuḥ agneḥ dhūma ākula arciṣaḥ ||
प्राज्वलत् ब्रह्म दण्डः च वसिष्ठस्य कर उद्यतः ।विधूम इव काल अग्निः यम दण्ड इव अपरः॥
prājvalat brahma daṇḍaḥ ca vasiṣṭhasya kara udyataḥ |vidhūma iva kāla agniḥ yama daṇḍa iva aparaḥ ||
ततो अस्तुवन् मुनि गणा वसिष्ठम् जपताम् वरम् ।अमोघम् ते बलम् ब्रह्मन् तेजो धारय तेजसा॥
tato astuvan muni gaṇā vasiṣṭham japatām varam |amogham te balam brahman tejo dhāraya tejasā ||
निगृहीतः त्वया ब्रह्मन् विश्वामित्रो महातपाः ।प्रसीद जपताम् श्रेष्ठ लोकाः सन्तु गत व्यथाः॥
nigṛhītaḥ tvayā brahman viśvāmitro mahātapāḥ |prasīda japatām śreṣṭha lokāḥ santu gata vyathāḥ ||
एवम् उक्तो महातेजाः शमम् चक्रे महातपाः ।विश्वामित्रो अपि निकृतो विनिःश्वस्य इदम् अब्रवीत्॥
evam ukto mahātejāḥ śamam cakre mahātapāḥ |viśvāmitro api nikṛto viniḥśvasya idam abravīt ||
धिक् बलम् क्षत्रिय बलम् ब्रह्म तेजो बलम् बलम् ।एकेन ब्रह्म दण्डेन सर्व अस्त्राणि हतानि मे॥
dhik balam kṣatriya balam brahma tejo balam balam |ekena brahma daṇḍena sarva astrāṇi hatāni me ||
तत् एतत् समवेक्ष्य अहम् प्रसन्न इन्द्रिय मानसः ।तपो महत् समास्थास्ये यत् वै ब्रह्मत्व कारणम्॥
tat etat samavekṣya aham prasanna indriya mānasaḥ |tapo mahat samāsthāsye yat vai brahmatva kāraṇam ||